Afghaanse krijgsheren worden rijk van beveiligen NAVO-konvooien

Voor de bevoorrading van 200 bases in Afghanistan hebben de VS 1,7 miljard euro uitgetrokken. Een deel van het geld vloeit via transportbeveiligers naar de Taliban....

KABUL Amerikaanse belastingbetalers hebben ongewild een netwerk van krijgsheren gecreëerd die miljoenen dollars verdienen aan het escorteren van goederenkonvooien die voor de NAVO werken. Dit blijkt uit een maandag vrijgegeven rapport van het Amerikaanse Congres.

Afghaanse beveiligingsbedrijven krijgen van het Amerikaanse leger tientallen miljoenen dollars voor het beschermen van konvooien met voorraden voor de internationale troepenmacht in Afghanistan. Een groot deel van dit geld komt in handen van Afghaanse krijgsheren en mogelijk zelfs van de Taliban, zo blijkt uit het onderzoek van de parlementaire commissie voor nationale veiligheid.

Het komt neer op een maffia-achtige bescherming, waarbij NAVO-konvooien soms zelfs worden aangevallen als ze weigeren voor ‘beveiliging’ te betalen. Gewapende escortes zouden met een deel van hun inkomsten de Taliban omkopen, opdat die de konvooien vrachtwagens niet aanvallen. De onderzoekers hoorden dit van Afghaanse vervoerders. Het zijn de vervoerders, niet de Amerikanen, die de beveiligers werven en uitbetalen. Volgens het rapport hebben de militaire bevelhebbers geen idee wie er worden ingehuurd als escorte, en hoeveel ze betaald krijgen. Ook worden konvooien nooit geïnspecteerd.

Anarchistisch beeld
In het 79 pagina’s tellende rapport Warlord Inc. wordt een anarchistisch beeld geschetst van Afghanistan, met belangrijke snelwegen die worden gecontroleerd door groepen bewapende mannen die aan niemand verantwoording schuldig zijn, maar in feite worden betaald door de Verenigde Staten. Er wordt melding gemaakt van honderden ongeregistreerde particuliere beveiligingsbedrijven die werk bieden aan naar schatting zeventigduizend personen.

‘De voornaamste onderaannemers zijn krijgsheren, sterke mannen, commandanten en militieleiders, die met de Afghaanse regering concurreren om macht en gezag’, aldus het rapport. Deze groepen ondermijnen de door de Amerikaanse strijdkrachten gesteunde Afghaanse overheid. ‘De krijgsheren opereren in een vacuüm van overheidsgezag, en hun belangen conflicteren fundamenteel met het Amerikaanse streven naar een krachtige Afghaanse regering.’

De bron van alle problemen is een programma genaamd Host Nation Trucking, waarvoor de Amerikaanse regering 2,1 miljard dollar heeft uitgetrokken (1,7 miljard euro). Dat wordt gebruikt voor het transport van voedsel en andere voorraden naar de circa tweehonderd Amerikaanse bases in het bergachtige land, dat over weinig goede wegen beschikt.

In het rapport worden krijgsheren bij naam genoemd. Zo controleert Matiullah Khan, een militieleider met tweeduizend manschappen onder zich, de weg tussen Kandahar en Tarin Kowt in Uruzgan. Een zekere Ruhullah heeft de beschikking over zeshonderd gewapende mannen die werken voor Watan Risk Management.

Deze beveiligingsfirma is eigendom van twee neven van president Hamid Karzai, Rateb en Rashid Popal. Die laatste ontkende in een interview geld te hebben betaald aan Taliban-opstandelingen. Volgens Warlord Inc. heeft Watan Risk Management tientallen miljoenen dollars ontvangen.

De directeur van een vervoersbedrijf dat weigerde Ruhullah te betalen, vertelde de onderzoekers dat zijn vrachtwagens daarop werden aangevallen door strijders van Ruhullah. Hij omschreef de krijgsheer als iemand die ‘meedogenloos misbruik maakt van de afwezigheid van militair toezicht op de wegen waar hij werkt’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.