Afghaans 'meisje met de groene ogen' opgepakt

Haar beeltenis is na de Mona Lisa en Johannes Vermeers Meisje met de parel misschien wel de beroemdste ter wereld. De Afghaanse Sharbat Gula werd als 12-jarige vastgelegd op de cover van National Geographic en groeide uit tot een icoon van de moderne fotografie. Maar nu zit dat mysterieuze meisje met de indringende groene ogen - inmiddels een 44-jarige vrouw - diep in de problemen. De autoriteiten in Pakistan hebben Gula opgepakt voor omkoping en het vervalsen van identiteitskaarten. Een gevangenisstraf van zeven tot veertien jaar dreigt.

Beeld ap

Volgens de Pakistanen zou Gula drie ambtenaren in Peshawar hebben omgekocht om haar en twee van haar kinderen aan valse Pakistaanse documenten te helpen. Gula zou dat hebben gedaan in een poging een dreigende uitzetting naar Afghanistan tegen te gaan.

Pakistan zit al langer in zijn maag met de naar schatting 1,4 miljoen legale en nog eens 900.00 illegale Afghaanse vluchtelingen binnen de landgrenzen. Het land probeert mannen, vrouwen en kinderen weer de grens over te zetten, die ze waren overgestoken op de vlucht voor een van de vele conflicten die de voormalige Britse kolonie de afgelopen decennia troffen: van de inval van de Sovjet-Russen in 1979 tot de huidige bloedige strijd met de Taliban.

Ook Gula kwam in Pakistan terecht nadat haar ouders bij een aanval van een Russische gevechtshelikopter waren omgekomen. In het vluchtelingenkamp Nasir Bagh zette de Amerikaanse fotograaf Steve McCurry haar in 1984 op de foto. De close-up van Gula, gehuld met een rode hoofdoek en die mysterieuze groene ogen, verscheen n juni 1985 op de omslag van National Geographic. De Afghan Girl - McCurry had haar naam niet gevraagd- werd symbool voor zowel de Afghaanse Oorlog (1979-1989) als voor de ellende van vluchtelingen wereldwijd.

Sharbat Gula Beeld afp

'Geen gelukkig leven'

Gula kreeg echter niks mee van haar roem. Ze trouwde, kreeg vier dochters - waarvan er een stierf - en probeerde weer een leven in Afghanistan op te bouwen. In 2001 keerde McCurry naar het door oorlog geteisterde land terug in een poging Gula terug te vinden.

Aanvankelijk leek zijn zoektocht te mislukken - meerdere vrouwen claimden het meisje te zijn - maar uiteindelijk werd McCurry door een oud-buurman van Gula op het juiste spoor gezet. Hij zette haar opnieuw op de foto en concludeerde tot zijn spijt dat Gula 'zichtbaar geen gelukkig leven had gehad'.

Veel beter is dat sindsdien ook niet geworden. Gula waagde opnieuw de oversteek naar Pakistan, waar ze net als tienduizenden illegale landgenoten een bestaan probeerde op te bouwen onder de dreiging van mogelijke uitzetting. Vorig jaar kwamen de Pakistaanse autoriteiten erachter dat ze identiteispapieren voor haar en twee van haar kinderen had gekocht.

Onderzoek

Een onderzoek volgde en woensdag dus Gulas arrestatie. Haar twee kinderen zijn spoorloos. Evenals de drie ambtenaren die zij zou hebben omgekocht. Gula is overgebracht naar een Pakistaanse vrouwengevangenis in afwachting van een proces. Ze kan zeven tot veertien jaar cel krijgen en een boete van omgerekend bijna vijfduizend euro.

Of het zover komt? Het antwoord daarop kan nog even op zich laten wachten. Volgens de Pakistanen hebben zij naast Gula nog eens 60.674 andere mensen betrapt die dankzij omkoping of een andere misdaad aan Pakistaanse identiteitsbewijzen zijn gekomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.