NieuwsMyanmar

Afgezette regering Myanmar spreekt zich uit voor ‘revolutie’, zondag vielen 38 doden

De voormalige regering van Myanmar, in februari afgezet door het leger, heeft zich uitgesproken voor een ‘revolutie’. Waarnemend voorzitter Mahn Win Khaing Than sprak voor het eerst het land toe, en riep daarin op tot verzet. Zondag vielen mogelijk 38 doden.

Betogers rennen langs de barricades die zijn opgeworpen in Yangon.  Beeld AFP
Betogers rennen langs de barricades die zijn opgeworpen in Yangon.Beeld AFP

Bij bloedige protesten tegen de militaire machtsovername in Myanmar vielen de afgelopen dagen opnieuw tientallen doden onder de betogers. Volgens de Myanmarese mensenrechtenorganisatie Assistance Association for Political Prisoners stierven zondag 38 mensen. Lokale media spreken vooralsnog van 28 doden.

De staatstelevisie meldde de dood van een politieagent, en sprak van een van de bloedigste dagen sinds het begin van de gewelddadige protesten tegen de staatsgreep door het leger op 1 februari. Beelden uit Myanmars grootste stad Yangon tonen veiligheidstroepen die het vuur openen op betogers achter barricades van puntige houten spaken, en betogers die met zelfgemaakte geweren op het leger schieten.

Verkiezingsnederlaag legerpartij

De politieke partij van het leger had tijdens de parlementsverkiezingen een grote nederlaag geleden, waarna het een coup pleegde en Aung San Suu Kyi gevangen zette – zij wordt inmiddels verdacht van het aannemen van steekpenningen. Er zou ‘grootscheepse fraude’ zijn gepleegd, ook al stellen de kiescommissie en internationale waarnemers dat hiervan geen sprake was.

Sindsdien zijn er dagelijks demonstraties in Myanmar, waarbij door hardhandig ingrijpen door leger en politie al minstens zeventig doden zijn gevallen, volgens een rapporteur van de Verenigde Naties. Ook zondag zijn er weer demonstranten doodgeschoten. Onder meer in Yangon, de grootste stad van het land, vielen doden: één van hen werd in het hoofd geschoten, de ander in de buik.

Mahn Win Khaing Than, waarnemend voorzitter van de voormalige regering Beeld AFP
Mahn Win Khaing Than, waarnemend voorzitter van de voormalige regeringBeeld AFP

In een videoboodschap sprak Mahn Win Khaing Than dit weekend zijn steun uit voor de ‘revolutie’. Hij werd eerder deze maand verkozen tot de waarnemend leider van een schaduwregering, die bestaat uit partijgenoten van de gevangengenomen Aung San Suu Kyi. Deze schaduwregering stelt nog altijd de legitieme regering van Myanmar te zijn, al heeft ze in werkelijkheid geen macht.

‘We zullen nooit zwichten voor een onrechtvaardig leger, maar zullen gezamenlijk onze toekomst vormgeven, met onze gezamenlijke kracht’, aldus Win Khaing Than. Aan het einde van de boodschap stak hij drie vingers op, het teken van de oppositie en een verzetssymbool.

De Verenigde Naties hebben het geweld tegen burgers door het Myanmarese leger veroordeeld. Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International maken de militairen zich schuldig aan ‘buitenrechtelijke executies’.

Wat was er ook al weer aan de hand in Myanmar?

Myanmar, voorheen Birma, werd in 1962 een militaire dictatuur. Na 2010 voerde het land een reeks hervormingen door. Het huisarrest van Aung San Suu Kyi – die jarenlang voor democratie in Myanmar had gestreden en hiervoor de Nobelprijs voor de Vrede had gekregen – werd opgeheven. Haar politieke partij won in 2012 tussentijdse verkiezingen, waarbij een deel van de parlementszetels werd verdeeld. In 2015 vonden vervolgens de eerste vrije verkiezingen plaats, en werd Suu Kyi regeringsleider.

Het leger was toen al niet bereid alle macht zomaar op te geven: in de Grondwet staat onder meer vastgelegd dat het leger minstens een kwart van de parlementszetels krijgt en dat de ministeries van Defensie, Binnenlandse Zaken en Grenszaken altijd door het leger worden bestuurd. Suu Kyi moest dan ook nauw samenwerken met de militairen.

Toen het leger een contraterrorisme-operatie tegen de in meerderheid Islamitische Rohingya begon, mondde dit uit in moordpartijen, verkrachtingen en verwoestingen van dorpen. Honderdduizenden Rohingya vluchtten het land uit. De internationale verontwaardiging richtte zich ook op Aung San Suu Kyi, die nauwelijks afstand nam van de werkwijze van het leger.

Nadat de partij van Suu Kyi met overmacht de verkiezingen van afgelopen november won, en het leger juist verloor, vond de coup plaats. De vrees is dat de stappen richting democratie van de laatste jaren daarmee teniet zijn gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden