nieuwsrembrandt

Afgeschreven Rembrandt mogelijk tóch echt: hetzelfde hout is ook gebruikt voor een ander schilderij

Hoofd van een bebaarde man is mogelijk toch een echte Rembrandt. Het houten paneel werd veertig jaar geleden afgedaan als nep, maar zou wel degelijk een werk van de Hollandse meester zijn. Uit een jaarringenonderzoek is gebleken dat het houten paneel is gemaakt van een Baltische eik die ook is gebruikt voor een andere Rembrandt, Andromeda aan de rots geketend.

Hoofd van een bebaarde man, mogelijk gemaakt door Rembrandt van Rijn.Beeld Ashmolean Museum/Universiteit van Oxford

De kandidaat-Rembrandt is de komende twee maanden te zien in het Ashmolean Museum in Oxford, waar de ontdekking is gedaan. Het kleine jeugdwerk is toegevoegd aan de tentoonstelling Young Rembrandt, die eerder in Leiden te zien was (De jonge Rembrandt).

Hoofd van een bebaarde man, dat zo klein is als een ansichtkaart, was door de jonge conservator An van Camp uit het depot gehaald waar het al vier decennia lag, verbannen door de experts. In de jaren tachtig oordeelde een groep onderzoekers onder leiding van Rembrandt-deskundige Ernst van de Wetering dat het een imitatie was, mogelijk lang na de dood van de schilder gemaakt. Ze baseerden hun oordeel op de manier waarop het vlees op het verweerde gezicht van de man was afgebeeld. Dat zou niet in de stijl van Rembrandt zijn.

Aan de hand van infraroodscans is gebleken dat er indertijd wat correcties en aanpassingen waren aangebracht in het schilderij. Beeld Ashmolean Museum/University of Oxford

An van Camp, die sinds 2015 bij de Ashmolean werkt, legde zich niet neer bij dit oordeel. De Duitse dendrochronoloog Peter Klein heeft vastgesteld dat het werk tussen 1620 en 1630 moet zijn gemaakt, in de Leidse periode. Tegenover The Guardian liet Van Camp weten dat de jonge Rembrandt meerdere kleine studies maakte van oude mannen, bedachtzaam en melancholisch kijkend. Van Camp was afgelopen jaar betrokken bij de expositie De jonge Rembrandt in De Lakenhal.

Dat het schilderij, sinds 1951 in het bezit van het museum, een Rembrandt zou zijn is nog niet helemaal zeker. Na de tentoonstelling wil Van Camp nog een röntgenfoto laten maken. In zijn beginjaren deelde hij zijn atelier met zijn vriend Jan Lievens. Er is een kleine kans dat Lievens, de schilder die door Rembrandt zou worden overvleugeld, de maker is. Op de genoemde eik is ook het portret geschilderd dat Lievens maakte van Rembrandts moeder.

Het lijkt Van Camp in ieder geval uitgesloten dat het om een imitatie gaat, temeer omdat aan de hand van infraroodscans is gebleken dat er indertijd wat correcties en aanpassingen waren aangebracht in het schilderij. Zoiets zou een imitator niet snel doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden