Afgelopen met de boom, voorgoed

'Een stukje saamhorigheid' moest de kerstboom op het Dorpsplein van Rheden brengen. Maar al zeven jaar lang gaat het mis. Dit keer werd de boom opgeblazen met zwaar vuurwerk.

RHEDEN - Toen twee weken geleden de kerstboom werd opgetakeld, lag er nog sneeuw in Rheden aan de IJssel. Tot ver in de omtrek waren de verlichte toren, de sneeuw op de daken en de lichtjes van de 12 meter hoge boom te zien. Schilderachtiger kon bijna niet. De volgende dag lagen de lichtjes vertrapt op het Dorpsplein onderaan de boom.


'Kom niet aan ons kerstgevoel', zeiden de Rhedenaren tegen elkaar. Ze trokken de boom weer recht, herstelden snoeren en lichtjes. Lang duurde het geluk niet. Vorige week zaterdag boorden vandalen een gat in de boom en stopten er vuurwerk in. Zwaar en illegaal vuurwerk. De explosie spleet de boom vanaf 2,5 meter van de grond. Hij wankelde maar bleef overeind. Met lampjes en al werd de boom toch omgezaagd, omdat de wind er vat op dreigde te krijgen.


De druilerige regen heeft de sneeuw allang opgegeten, de uiterwaarden staan blank en het Dorpsplein is een modderpoel. De antieke dorpspomp is met verf besmeurd. Bij een stapel verdwaalde kersttakken brandt in een glazen appelmoespot een waxinelichtje. Het staat voor een haastig getimmerd kruis, gemaakt van het hout van de kerstboom. Wie verantwoordelijk is voor dit eerbetoon is net zo min bekend als wie de boom heeft proberen op te blazen.


Feit dat is de Rhedense kerstboom al zeven jaren achtereen vandalen op bezoek krijgt. Voor Herman Bremer is de maat vol. 'Ik ben er helemaal klaar mee', zegt hij getergd. Samen met collega-ondernemer Jack Mijnheere richtte hij de stichting Brebo op voor dorpse activiteiten. Zeven jaar geleden hadden ze het idee voor de kerstboom bij de kerk, op de kop van de winkelstraat, daar waar vanaf de rivier gezien het dorp begint.


'Voor een stukje saamhorigheid', zegt Bremer. Het ging nooit goed en wat hem betreft is het over en uit met de kerstboom. Voorgoed. De knal moet tot ver te horen zijn geweest. Rhedenaren halen hun schouders op als hun de vraag wordt gesteld of ze de knal hebben gehoord. Waar knalt het dezer dagen niet? Onlangs werd een grote partij illegaal vuurwerk in beslag genomen. Het zijn jongeren, zoveel is zeker, dat weet iedereen, er waren immers voorbijgangers en omwonenden.


Jamy (16) en Danimo (15) komen in de regen aanlopen, capuchon over hun hoofden. 'Kom hier naartoe, hier is de Volkskrant', roepen ze naar hun leeftijdgenoten Mike en Ruben verderop. 'We noemen geen namen, maar we kennen ze allemaal, zegt Jamy vol overtuiging. 'Ze doen het omdat ze die kerstboom nergens op vinden slaan. Het is gewoon hun protest, zo moet je dat zien.'


Zelf horen ze niet bij de vandalen, die ze maar 'zielig' vinden. Het is 'niet helemaal normaal' om een kerstboom te vernielen. De groep bestaat uit hooguit twintig jongeren tussen de 14 en 23 jaar, allemaal geboren en getogen in Rheden. Ze hangen maar een beetje rond bij de ingang van de supermarkten, hebben niks anders te doen dan de wijkagent uit te dagen en ze verneuken de kerstsfeer. Drank en drugs horen erbij.


Rheden heeft best veel jongeren, zeggen de vier, begrijpen doen ze het protest ook. Probleem is: 'Er is hier geen flikker te doen voor jongeren.' Er is een hangplek, JOP, Jongeren Ontmoetings Plek, ergens midden in het veld. 'Maar er zit geen dak op', zegt Ruben. 'De gemeente kan veel doen, maar het moet wel een overdekte plek zijn.'


De oliebollenkraam van Johny en Nathalie Aalbers staat een eindje verder. Johny is druk met het bakken van nieuwe oliebollen, Ze wonen niet ver van het plein en 's avonds maakt Johny regelmatig een rondje, vooral sinds hij heeft gehoord dat hun kraam het volgende doelwit is. 'Het klopt dat er hier voor de jongeren te weinig te doen is. De kroegen lopen terug en je mag pas vanaf je 16de alcohol. Ja, dan gaan ze de straat op om rottigheid uit te halen en de mensen op kosten te jagen.'


'Ga overal maar vragen, het dorp is woedend', had Thea Bremer al gewaarschuwd. Zij beheert de site Rheden Nu. Inmiddels heeft de politie via Burgernet getuigen opgeroepen zich te melden. Wilma Degen loopt met haar kleindochter onder de luifels van de winkels. 'Het is pure baldadigheid. Mij was al eerder opgevallen dat er de laatste tijd zo veel wordt vernield, er is meer rommel, meer kapot. Ze hadden camera's moeten ophangen en de rekening naar de ouders moeten sturen. En een jongerencentrum zou ook niet verkeerd zijn.'


Kerstbomen ook elders in het land doelwit

In Nijmegen is deze week bij een woonzorgcentrum een 5 meter hoge kerstboom met verlichting en al gestolen. Onbekenden sneden vorige week de verlichting van de kerstboom op de Grote Markt in Haarlem aan stukken. Inmiddels hangen er nieuwe lampjes. In Lekkerkerk vernielden cafégangers knutselwerkjes van peuters die aan de kerstboom op het Raadhuisplein hingen. De daders zijn op beveiligingscamera's herkend. In Grouw werd de boom op het Halbertsma's Plein omgelegd. Alle lampjes zijn vernield. In Groesbeek is een kerststal in een zeecontainer gezet, om die te beschermen tegen vandalen. In Tiel zijn drie dronken jongens van 15 en 16 jaar aangehouden na vernieling van een kerstboom op de Markt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden