Afgelegen eiland is eindpunt voor migranten op weg naar Australië

Profiel Christmas Island

Het detentiecentrum op het eiland staat symbool voor de harde asielpolitiek van Australië.

In het detentiekamp op Christmas Island braken rellen uit nadat een ontsnapte vluchteling levenloos gevonden werd aan de rand van het eiland. Beeld epa

Het detentiecentrum voor vluchtelingen op Christmas Island, waar maandag rellen uitbraken, staat symbool voor de stringente Australische aanpak van asielzoekers. Aanleiding voor de onlusten is de dood van een Iraanse Koerd, Fazel Chegeni. Nadat hij dit weekeinde het kamp wist te ontvluchten, werd hij levenloos gevonden aan de rand van het afgelegen en dunbevolkte Australische eiland in de Indische Oceaan.

Christmas Island, ongeveer ter grootte van de gemeente Enschede, ligt op 1.650 kilometer ten noorden van de Australische stad Perth en bijna 400 kilometer ten zuiden van Java. In het detentiecentrum leven enkele honderden ongewenste migranten onder Spartaanse omstandigheden: schamele woonruimte, amper ruimte voor recreatie, dag en nacht bewaking met videocamera's.

Het is niet de eerste keer dat het tot gewelddadige protesten komt. In 2011 gooiden gedetineerden stenen naar de particuliere bewakers aan wie de Australische regering het beheer van het centrum heeft uitbesteed. Ze protesteerden vanwege hun leefomstandigheden en de lange, vaak onbepaalde duur van hun verblijf. In 2014 dreigden moeders in het kamp brand te stichten als Australië hun kinderen niet zou overplaatsen. Een Australische mensenrechtenorganisatie had er eerder schande van gesproken dat minderjarigen, onder wie alleenstaande kinderen, op het eiland vastzitten. Op dit moment zouden zich geen vrouwen en kinderen meer in het detentiecentrum bevinden.

De laatste jaren heeft Australië zijn toch al omstreden asielpolitiek aangescherpt. Asielzoekers zijn niet welkom op het vasteland. Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International dwingen de Australische marine en kustwacht zelfs schepen rechtsomkeert te maken.

Asielzoekers komen aan op Christmas Island. Beeld epa

Amnesty

Amnesty betichtte de Australische regering er vorige maand van mensensmokkelaars te betalen om een groep Indonesische asielzoekers terug te sturen naar hun land van herkomst. Passagiers moesten overstappen op kleinere boten, waarvan er één zonk. De opvarenden konden naar de Indonesische kust zwemmen.

Australië heeft met Indonesië afspraken gemaakt over de opvang van migranten op een eiland in Papoea-Nieuw-Guinea. Cambodja kreeg miljoenen dollars toegestopt om geweigerde asielzoekers te herbergen. De meeste migranten met bestemming Australië komen uit Afghanistan, Sri Lanka, Irak, Iran en Birma, waar ze gevaar zouden lopen.

Volgens de actiegroep Refugee Action Coalition in Sydney is de dode vluchteling Chegeni 'het slachtoffer van een regime dat niets geeft om de mensenrechten'. Tegen andere gedetineerden zou hij gezegd hebben dat hij het niet langer uithield in het detentiecentrum. Hoe hij om het leven kwam, is niet bekendgemaakt. Dat is een van de redenen waarom de gedetineerden in opstand kwamen.

Onder vuur

Australië kwam maandag onder vuur te liggen in de VN-Mensenrechtenraad. Tijdens een al eerder geplande bijeenkomst in Genève klonk veel kritiek op het vastzetten van migranten op afgelegen plekken en het terugsturen van 'serieuze' asielzoekers. De Australische delegatie wierp tegen dat het alle illegale migratie moet stoppen, opdat het land de opvang van 'echte' vluchtelingen in goede banen kan leiden.

De Australische minister van Immigratie Peter Dutton noemde zijn beleid maandag een succes: vorig jaar kwam slechts één migrantenschip in Australië aan, in 2013 waren het er nog zo'n 300.

Het detentiecentrum op Christmas Island. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.