nieuws

Afgedankte brug? Zet hem op de Nationale Bruggenbank voor een tweede leven

Rijkswaterstaat en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam zetten samen een soort Marktplaats voor bruggen op: de Nationale Bruggenbank. Daarop kunnen overheidsinstanties bruggen plaatsen die vervangen moeten worden, maar wel goed genoeg zijn voor hergebruik.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Barbara Van Offenbeek-Kuipers, u bent beleidsadviseur circulaire economie bij Rijkswaterstaat. Wat is het nut van zo’n Marktplaats voor bruggen?

‘Veel bruggen moeten worden vervangen om functionele redenen. Omdat de weg die erop ligt verbreed moet worden, bijvoorbeeld. Dan gaat zo’n brug meestal naar de recycling toe. Hoogwaardiger is het om een exemplaar in zijn geheel te hergebruiken. Dan hoef je op een andere plek geen grondstoffen aan te voeren om iets nieuws te bouwen. En je gebruikt de brug langer dan je nu doet.

‘Een Nationale Bruggenbank is een onafhankelijke plek waarop allerlei overheden, van provincies tot kleine gemeenten, bruggen kunnen aanbieden en zoeken. Rijkswaterstaat beheert alleen bruggen die in ons wegennet liggen, dus aan snelwegen en een aantal provinciale wegen. Hiermee hopen we ook andere brugbeheerders te inspireren. Dat ook zij denken: hé, laten we kijken of we onze brug ook kunnen hergebruiken.’

Dus je koppelt een brug los, verscheept hem in zijn geheel naar een andere plek en legt hem daar aan. Gaat dat zo makkelijk?

‘Als je hem niet kunt demonteren, ligt hij inderdaad in zijn geheel op een ponton. Maar het transport van een brug is niet eenvoudig. Bij grote exemplaren wordt de reikwijdte beperkt tot waarnaartoe het ponton kan varen. Moeilijk eraan is dat we al veel bruggen over onze rivieren en kanalen hebben liggen. De verscheepte brug moet daar dus onderdoor passen. Of je moet hem eroverheen liften, dat is ook niet onmogelijk, maar wel duur en net zo goed milieubelastend. We proberen dus naar plekken in de buurt te kijken. Meestal is een tijdelijke opslaglocatie wel nodig: vraag en aanbod vinden doorgaans niet tegelijk plaats.

‘Bij Rijkswaterstaat zijn we al langer bezig met dit soort projecten. Neem de Keizersveerbrug, over de Maas bij de A27, die is binnenkort op zijn huidige plek aan vervanging toe. Maar hij past misschien wel op een locatie in de buurt van Amsterdam, waar de gemeente de verbinding met Zaandam wil verbeteren. Of hij geschikt is, ligt ook aan wat voor soort verbinding uiteindelijk wordt gevraagd. Moet er een tram overheen kunnen, wil je er alleen een fietsbrug van maken? Dat stelt andere eisen aan de brug die daar komt te liggen.’

Hoe krijg je zo’n Keizersveerbrug, een joekel van een brug, van Noord-Brabant in Noord-Holland?

‘Dat hebben we laten uitvogelen. Er is een mogelijkheid om hem naar de Noordzee te brengen. Langs de kust vaart hij dan richting Amsterdam, om dan bij het Noordzeekanaal weer aan land te komen.’

Zijn kleine bruggen net zo geschikt voor hergebruik?

‘Ja. De bruggen die nu op de Nationale Bruggenbank staan, zijn van ons. Die zijn meestal vrij groot. Maar kleine voetgangersbruggen kunnen net zo goed hergebruikt worden, vandaar dat we met dit initiatief andere overheidsinstanties willen bereiken. Wel gaat het vooral om stalen bruggen. Betonnen exemplaren zijn wat moeilijker uit elkaar te hakken.

‘Het gaat erom hoeveel belasting een brug nog aankan. Enorme roestbakken, voor zover die er zijn in Nederland, moet je natuurlijk afschrijven. Maar het kan zijn dat een brug niet meer in het nationale wegennet kan functioneren, maar wel nog jarenlang als provinciale weg.’

Rijkswaterstaat committeert zich aan de overheidsdoelstelling om in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen gehalveerd te hebben. Wat levert hergebruik van bruggen op ten opzichte van het algemeen recyclen van grondstoffen?

‘Een hele brug bestaat uit verschrikkelijk veel staal. Het is zonde als je dat uit het buitenland moet laten aanvoeren, terwijl een oude brug in de hoogovens belandt. Dat is vaak hoe het nu gaat en dat kost veel CO2. Hergebruik is een grote pijler van Rijkswaterstaat om klimaatdoelstellingen te halen. Bij bruggen is dat geen makkelijke opgave, maar de winst is gigantisch.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden