AfD-voorman prijst nazi-soldaten, toch wordt zijn partij alleen maar populairder

Alexander Gauland, lijsttrekker van de rechts-populistische AfD, heeft gezegd dat Duitsland trots mag zijn op de Wehrmacht in twee wereldoorlogen. Daarmee verzekert hij zich van veel media-aandacht.

Alexander Gauland, lijsttrekker van de rechts-populistische AfD. Beeld epa

De voorman van de rechts-populistische AfD, Alexander Gauland, vindt dat Duitsland zich niet langer schuldig hoeft te voelen over het naziverleden. Het land mag trots zijn op de prestaties van Duitse soldaten in de wereldoorlogen, vindt hij. Politici en media reageren ontsteld.

Gaulands uitspraken staan al een week op het officiële YouTube-kanaal van de AfD. Ze komen uit zijn toespraak tijdens een congres van 'der Flügel', een als zeer nationalistisch bekend staande vereniging binnen de AfD. 'De Fransen zijn terecht trots op Napoleon, de Britten op Churchill', zei Gauland. 'Duitsland heeft het recht trots te zijn op de prestaties van de Wehrmacht in twee wereldoorlogen.'

Pas donderdagavond werd het materiaal ontdekt door andere media, in eerste instantie door het internetportaal Buzzfeed. Een stroom verontwaardigde reacties kwam op gang. 'Racistisch' noemde Martin Schulz de uitspraken van Gauland.

Bondskanselier Angela Merkel heeft niet gereageerd. Wel noemde haar sociaal-democratische minister van Justitie Heiko Maas de houding van Gauland 'extreem-rechts'. Volgens hem is de AfD 'op weg een politiek thuis voor neonazi's te worden'.

Derde partij

Toch verminderen radicale uitlatingen als deze de populariteit van de partij niet. Eerder is het tegendeel het geval: het lijkt er steeds meer op dat de AfD na de verkiezingen over van 24 september de derde partij van Duitsland is, achter de CDU en SPD.

Een maand geleden kwam Gauland al in opspraak vanwege zijn opmerking over de Duits-Turkse politicus Aydan Özoguz. De sociaal-democrate is door de regering benoemd tot gedelegeerde voor migratie- en vluchtelingenbeleid. Özoguz zei deze zomer dat ze 'geen eenduidige Duitse cultuur' kon identificeren, afgezien van de taal'. Voor Gauland een reden om te zeggen dat Özoguz 'verwijderd moest worden naar Anatolië'.

Dat zei hij op een openbare verkiezingsbijeenkomst, voor de draaiende camera's van de pers. Sindsdien onderzoekt justitie of ze Gauland zal vervolgens wegens haatzaaien. Waarop Gauland zei dat zijn opmerking 'precies het juiste resultaat' heeft gehad, omdat alle media uitgebreid over de kwestie en de Duitse identiteitsvraag hebben geschreven.

Ook de provocaties met betrekking tot het Duitse verleden lijken een bewuste strategie. Een paar maanden geleden stond de AfD in de peilingen nog slechts op 6,7 procent. Een belangrijke oorzaak van het wegzakken van de partij was het wegvallen van de vluchtelingencrisis. Nu de gevestigde politieke orde wat betreft asiel en immigratie een stuk naar rechts is geschoven, moest de AfD op zoek naar een nieuw provocatief leitmotiv.

Schuldvraag Holocaust

Die vonden ze in de schuldvraag over de Holocaust en de overige misdaden van de nazi's, het grootste taboe van het hedendaagse Duitsland. Gauland wil daar een streep onder zetten en ruim baan geven aan de restauratie van de nationale trots. Trots die dus wat hem betreft ook mag worden gevoeld voor het leger dat in de nazitijd misdaden tegen de menselijkheid beging.

Daarmee is de partijleiding aangekomen op de politieke lijn van Björn Höcke, de man die begin dit jaar bijna uit de AfD werd gezet omdat hij het Holocaust Monument in Berlijn een 'Monument van Schande' noemde.

Ook de andere lijsttrekker, Alice Weidel, kwam deze week in opspraak. De Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung onthulde een e-mail die ze in 2010 aan een vriend zou hebben gestuurd. Weidel schrijft daarin dat Duitsland wordt 'overstroomd door cultureel vreemde volkeren als Arabieren, Sinti en Roma.' Weidel ontkent de e-mail te hebben geschreven.

Verder staat in Die Zeit van deze week een verhaal over een Syrische vluchteling die schoon zou maken bij Weidel en haar vriendin thuis, in het Zwitserse Biel. Volgens Weidels advocaat gaat het niet om een schoonmaakster maar om een Syrische vriendin - wat met betrekking tot de politieke ideeën van Weidel niet veel minder eigenaardig zou zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden