nieuws

Advocaten Stibbe: de manier waarop OM omspringt met e-mails is ‘een flagrante schending’ van de regels

Het OM en de advocatuur staan lijnrecht tegenover elkaar over de toepassing van het verschoningsrecht. Volgens de advocaten schenden het OM en opsporingsambtenaren op grote schaal het verschoningsrecht door in het geheim mails tussen advocaten en cliënten te lezen. Het OM stelt dat ze dit volgens een wettelijk vastgestelde procedure doen.

Tom Kreling
Advocatenkantoor Stibbe aan de Amsterdamse Zuidas. Beeld Kim van Dam / ANP
Advocatenkantoor Stibbe aan de Amsterdamse Zuidas.Beeld Kim van Dam / ANP

Dat bleek dinsdag tijdens het kort geding dat door advocatenkantoor Stibbe was aangespannen tegen de staat. Daarin eisten de advocaten dat het OM stopt met de omstreden werkwijze.

De zaak is voor de advocatuur een fundamentele kwestie, waarover de rechter een oordeel moet vellen. De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) en de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten (NVJSA) hebben zich daarom bij de zaak van Stibbe aangesloten, omdat ook zij de mening delen dat het OM moedwillig en op grote schaal het verschoningsrecht schendt. Stibbe noemde de werkwijze ‘schandalig’ en ‘een flagrante schending’ van de regels.

Vrijuit kunnen spreken

Het verschoningsrecht en de bijbehorende geheimhoudingsplicht van advocaten regelt dat de communicatie tussen een advocaat en zijn cliënt vertrouwelijk is. Het zorgt ervoor dat een cliënt vrijuit met zijn advocaat kan spreken en het is een grondbeginsel van een eerlijk proces.

De kwestie tussen Stibbe en het OM, die al jaren speelt, draait om het onderzoek naar vermogensbeheerder Box Consultants, dat onder anderen leden van het koninklijk huis als klant heeft. Dit bedrijf wordt door justitie verdacht van valsheid in geschrifte. In het onderzoek vorderde het OM in september 2015 bij een hostingbedrijf alle e-mails van Box Consultants, in totaal 2 miljoen stuks. Daartussen zaten ook 3.115 mails tussen Box Consultants en de advocaten van Stibbe. De advocaten kwamen er later bij toeval achter dat het OM en opsporingsambtenaren over mails van hen beschikte.

Deze communicatie tussen advocaten en hun cliënten valt onder het verschoningsrecht, maar omdat de mails in het geheim waren gevorderd, wist Stibbe niet van de inbeslagname. Daardoor werd er ook geen bezwaar tegen aangetekend en boog de rechter-commissaris zich dus ook niet over de vraag of deze mails onder de geheimhouding en het verschoningsrecht vielen. Zo werd door het OM de rechterlijke toetsing omzeild.

Het OM stelde dinsdag tijdens het kort geding dat het wettelijk is geregeld dat de officier van justitie inhoudelijk kennis moet nemen van ‘van informatie waarop mogelijk het verschoningsrecht rust’ die met ‘bijzondere opsporingsmethoden’ zijn verkregen. Dat was het geval met deze mails, aldus het OM. Dan wil het OM in een lopend onderzoek niet direct aan de grote klok hangen dat die e-mails in beslag zijn genomen, want dat kan het onderzoek verstoren. Vervolgens moet de officier van justitie wel inhoudelijk kennis nemen. Hoe moet hij anders toetsen of de stukken onder het verschoningsrecht vallen? En dat is, zo stelden de advocaten van het OM, juist wel wettelijk geregeld.

Extra waarborgen

Het OM stelt dat er zelfs extra waarborgen zijn ingebouwd om ervoor te zorgen dat het verschoningsrecht niet wordt geschonden. Zo is de officier van justitie, die de inhoudelijke toets uitvoert, niet bij het betreffende onderzoek betrokken, aldus het OM.

Maar volgens Stibbe rammelt de werkwijze van het OM aan alle kanten en zijn er allerlei fouten gemaakt. Zo bleek uit onderzoek van Stibbe dat ook opsporingsambtenaren die helemaal niet bij het Box-onderzoek betrokken waren toegang tot de mails hadden.

De rechter doet op 22 maart uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden