Advocaten hekelen complottheorieën van verdedigers Demjanjuk

Nadat de openbare aanklager zes jaar gevangenisstraf had geëist, was het gisteren aan de advocaten van de Duitse en Nederlandse Nebenkläger om hun pleidooien af te steken in de zaak tegen de van oorlogsmisdaden verdachte John Demjanjuk.


De advocaten zijn duidelijk verrast door de stroomversnelling waarin het proces is gekomen, zodat zij het weekend hard moesten werken. De pleidooien verliepen volgens een vast stramien. Zij begonnen zakelijk van toon, werden harder wanneer over de complottheorieën van de verdediging werd gesproken en eindigden alle met een oproep aan de verdachte om het zwijgen te verbreken. Waarom zou hij zich niet, in naam van de waarheid, alsnog uitspreken over wat er destijds in het vernietigingskamp Sobibor is gebeurd. Maar Demjanjuk vertrok geen spier bij zo veel grote woorden. Ook toen het schreien van kinderen in de gaskamer werd beschreven, hield hij liggend in zijn bed zijn mond en ogen stijf gesloten.


Advocaat Rolf Kleiderman verklaarde dat de Nebenkläger, die hij vertegenwoordigt, niet uit zijn op wraak. Hij liet zelfs doorschemeren dat een symbolische straf tot de mogelijkheden had behoord als de verdachte zich niet had beroepen op zijn zwijgrecht. Verder wees hij erop dat Demjanjuk als kampbewaker vele mogelijkheden heeft gehad om te vluchten. Er zijn meer dan duizend vluchtpogingen geweest, waarvan een substantieel aantal is gelukt. Zelfs vanuit het zwaar bewaakte Sobibor zijn in die vijf bewuste maanden van 1943 twee bewakers weggekomen. Zij die bleven, moeten hebben meegedaan aan de doodsfabriek die tienduizenden Joden het leven heeft gekost.


Advocaat Arno Laurent, een grijze en wat mottige verschijning die buiten de rechtszaal zijn toga verruilt voor een windjack, bleek een eloquent spreker. Hij hekelde de manier waarop de verdediging twijfel probeerde te zaaien over de echtheid van Demjanjuks Dienstausweis. Door te verwijzen naar een KGB-dossier, waarvan men niet eens weet of het bestaat, heeft de verdediging de grenzen van het absurde overschreden, aldus Laurent.


Ook Hardy Langer, de derde advocaat die namens de Nebenkläger aan het woord kwam, hoonde de verdediging vanwege de onbewezen complotten waarmee maandenlang is geschermd. Langer schetste een bijna komisch beeld van Sovjetbeambten, die vele jaren in de weer moeten zijn geweest om duizenden documenten over Demjanjuk waterdicht vervalst te krijgen. Hij kon zich niet voorstellen dat zoiets was gebeurd bij iemand die zo laag op de bevelsladder stond.


Inmiddels wordt druk gespeculeerd over de vraag of Demjanjuk die zes jaar echt gaat krijgen. Vooral de Süddeutsche Zeitung is kritisch over het proces. De krant vindt het aangevoerde bewijs dun en liet in een commentaar weten dat vrijspraak niet iets zou zij waarvoor het Duitse volk zich dient te schamen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden