Advocaten eisen verbod op afluisteren door geheime dienst

Advocaat Michiel Pestman heeft woensdag samen met de belangenvereniging van strafrechtadvocaten en de Europese organisatie van advocaten CCBE, in een kort geding geëist dat de rechter per direct het afluisteren van advocaten door inlichtingendiensten verbiedt.

De advocaten mr. Michiel Pestman (L) en mr. Ties Prakken. Beeld anp

De advocaten betoogden daarbij dat zij onder het verschoningsrecht vallen dat slechts in zeer uitzonderlijke gevallen mag worden geschonden. Zij moeten er 'onvoorwaardelijk' op kunnen vertrouwen dat de communicatie met hun cliënten privé is. Pestman: 'Het rechtssysteem bouwt op advocaten. Zij staan personen bij die soms machtige opponenten hebben. Niet zelden is dat de overheid.'

Zonder telefoon

Pestman maakt met zijn cliënten regelmatig een ommetje. Weg van kantoor en zonder telefoon. Zo weet hij zeker dat de communicatie tussen hem en zijn cliënt vertrouwelijk blijft. 'Sommige cliënten willen niet meer via telefoon of e-mail communiceren', verklaarde Pestman woensdag in het kort geding tegen de staat. Eind vorig jaar had zijn kantoor Prakken d'Oliveira de bevestiging gekregen dat vertrouwelijke gesprekken door de AIVD waren opgenomen en uitgewerkt.

Prakken d'Oliveira behartigt de belangen van personen die bij uitstek interessant zijn voor de AIVD, zoals Volkert van der G., Samir A., leden van de Hofstadgroep, dierenrechtenactivisten en Oussama C., verdacht van ronselen voor de jihad.

De eisende partijen verwezen naar de zaak van twee Telegraaf-journalisten. Zij werden afgeluisterd om de identiteit van een AIVD-bron te achterhalen. Uiteindelijk oordeelde het Europees Hof in 2012 dat Nederland daarbij in strijd had gehandeld met twee artikelen van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM).

Het Hof vond dat de Nederlandse wet op de inlichtingendiensten geen passende waarborgen biedt voor het afluisteren van journalisten. Om dat te ondervangen, willen de advocaten dat een rechter een afluisterverzoek beoordeelt. Nu doet de verantwoordelijk minister dat. Pestman: 'De slager keurt zijn eigen vlees.' Toezichthouder CTIVD controleert achteraf de rechtmatigheid.

Geen bezwaren

De landsadvocaat wees nadrukkelijk op het verschil tussen 'direct afluisteren' en 'indirect afluisteren'. In het tweede geval is de cliënt een doelwit van de dienst en wordt al zijn communicatie getapt, óók die met zijn advocaat.

De landsadvocaat: 'Bijvoorbeeld voor het in kaart brengen van het doen en laten van personen.' Voor het direct aftappen van advocaten bestaan zware criteria, aldus de landsadvocaat.

De staat meent dat er wettelijk geen bezwaren zijn voor het opnemen van communicatie tussen cliënten en advocaten. Pas bij het uitwerken, dient een toets plaats te vinden of de informatie vertrouwelijk is en dus moet worden vernietigd.

De rechter wilde vooral weten wat de bezwaren van de staat zijn tegen het vooraf door een onafhankelijke rechter toetsen van een tapverzoek. Daar had de landsadvocaat het niet makkelijk mee. 'Vanwege het geheime karakter van het werk is dat in de praktijk lastig te onderbouwen', zei zij. De uitspraak is op 1 juli.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden