Advocaat Wilders: 'Minder Marokkanen is partijstandpunt'

Eigenlijk gaat het om een doodeenvoudige zaak, zei advocaat Geert-Jan Knoops vrijdagochtend aan het begin van zijn pleidooi. PVV-leider Geert Wilders moet niet vervolgd worden omdat de rechter dan een politiek oordeel velt en dat is een gevaarlijke ontwikkeling. Dit hadden Knoops en Wilders al eerder betoogd. Nadat het OM donderdag een boete eiste vanwege Wilders' minder-minder-uitspraken, haalde de politicus nog maar eens hard uit. In De Telegraaf zei hij dat het OM de kant van terroristen had gekozen. 'Het OM wil mij de mond snoeren.'

Geert Wilders met zijn advocaat Geert-Jan Knoops bij de eerste openbare zitting in maart. Knoops: 'Ze hebben heel veel woorden nodig. Ze weten het zelf kennelijk ook niet.'Beeld anp

Wilders komt niet meer naar het proces. Zijn advocaat was eerder deze week ook afwezig. Hij zet de verdediging nog wel voort, maar met enige tegenzin liet hij eerder blijken. Hij doet het vooral om 'het hoger beroep voor te bereiden'.

Toch hield Knoops een urenlang betoog. Hij hanteerde daarbij verschillende stijlen, grofweg verdeeld in scherpe retoriek en uitgebreide verhandelingen over jurisprudentie en allerlei wetenschappelijke publicaties.

Knoops begon retorisch. Hij had donderdagnacht een appje gekregen van een 'zeer hoog gedecoreerde militair' die hem wilde steunen. Knoops pauzeerde even. De militair stuurde het bericht, zo zei hij indringend, namens een groep militairen die in Afghanistan 'vol overgave' had gevochten omdat de 'vrijheid van meningsuiting ons grootste goed' is. Hij citeerde: 'Jullie hebben in elk geval onze onvoorwaardelijke steun.' Later verduidelijkte hij dat hij 'honderden' steunbetuigingen had gekregen. 'Ook van mensen binnen Defensie en Justitie'.

Knoops bekritiseerde het OM dat bij een relatief eenvoudige zaak 190 pagina's nodig had om de strafeis te onderbouwen. Knoops: 'Ze hebben heel veel woorden nodig. Ze weten het zelf kennelijk ook niet.' Dat hij zelf 200 pagina's nodig had, kwam omdat hij nu eenmaal alles van het OM moest weerleggen. Ook sprak hij een paar keer de rechtbank aan, met zinnetjes als 'uiteraard zal uw rechtbank daar doorheen kijken.' Hij citeerde uitgebreid een pleidooi van 'ondernemer' Uri van As op de website van OpinieZ die 'mainstreammedia' verwijt dat ze geen onderzoek hebben gedaan naar de 'massahysterie, doodsbedreigingen en een middeleeuws aandoend aangiftecircus' na de minder-minder-uitspraken. Deze Van As heeft het regelmatig over 'politiek-correcte elite'. Ook sprak Knoops over de 6500 aangiftes die tegen Wilders waren ingediend. Dat betekende, rekende hij voor, dat ruim 16,9 miljoen mensen géén aangifte hadden gedaan. 'Dat is de andere kant.'

Knoops plaatste de uitspraken van Wilders in een bredere context. Wat had Wilders nou precies gezegd en bedoeld? Wie goed keek, zag dat de uitspraken naadloos passen 'binnen het partijprogramma van de PVV'. En dat ze moeten worden gezien als een 'slogan', gedaan als onderdeel van een verkiezingscampagne. Knoops: 'En nuances en beleid kun je niet in een slogan opnemen.' Bovendien had Wilders direct na zijn uitspraken in een Haags café uitleg gegeven voor de camera's van de NOS en RTL. Daar zei hij dat niet alle Marokkanen het land uit hoeven, maar enkel de criminele.

Vrijheid van expressie

Verder betoogde Knoops in vele gedaanten dat strafvervolging feitelijk inhoudt dat van de rechtbank een politieke uitleg gevraagd wordt van de uitspraken van Wilders. Juist omdat deze betrekking hebben op het verkiezingsprogramma van de PVV en dus op de politieke opvattingen van Wilders. Knoops: 'Hoe kunnen partijstandpunten niet strafbaar zijn en uitspraken daarover wel? Einde verhaal.'

Door toch vervolging te vragen, heeft het OM een proces tegen tolerantie gecreëerd. Want door te stellen dat een uitspraak over 'minder Marokkanen' intolerant is, stelt het OM omgekeerd dat de vraag over minder of meer Marokkanen enkel met 'meer' beantwoord mag worden. 'Dat is een politiek-correcte gedachte. Dat betekent dat ook burgers niet meer mogen zeggen dat ze geen instroom van Polen willen, of minder Belgen of Zweden. Waar ligt dan nog de grens van de vrijheid van expressie?'

Knoops waarschuwde dat dit proces grote gevolgen voor de rechtsstaat zou hebben. 'We verwijzen naar Turkije, maar ook hier zijn politieke processen anno 2016 nog steeds mogelijk. Ook hier staat de scheiding der machten onder druk. Over tien jaar kijken we terug en vinden we dat dit proces nooit had moeten plaatsvinden, zoals we nu, ook mensen binnen Justitie, terugkijken op het proces tegen Hans Janmaat.'

Het tweede deel van zijn betoog zag vooral toe op de begrippen tolerantie en verdraagzaamheid. Dat zijn vage begrippen, wat voor de één tolerant is, kan dat voor een ander juist niet zijn, zei Knoops. Datzelfde geldt voor verdraagzaamheid. De politicus Delano Felter zei in 2010 dat hij homo's het land uit zou 'sodemieteren'. Het gerechtshof sprak hem vrij maar de Hoge Raad vernietigde die vrijspraak in december 2014 met een beroep op het nog niet eerder gebruikte criterium 'onverdraagzaamheid'. Wilders had zijn uitspraken toen al gedaan. Los van een gebrek aan eenduidigheid over het begrip 'kon Wilders niet weten dat de Hoge Raad het begrip onverdraagzaamheid later zou introduceren' meende Knoops. Maandag gaat hij verder met zijn pleidooi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden