Advocaat Spong eist vrijspraak wegens schending regels door justitie 'OM blunderde in zaak-Van der Valk'

In een vlijmscherp pleidooi heeft mr G. Spong woensdag voor het Haagse gerechtshof vrijspraak geëist voor Lucas en Hellen van der Valk....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

Zijn betoog stak scherp af bij de gemoedelijke pleidooien die de andere advocaten eerder bij de rechtbank hielden.

'Advocaat Spigt ging veel te veel uit van close harmony met justitie, om de straffen zo laag mogelijk te houden. Maar in strafzaken moet je agressief zijn. De verdediging had dit veel eerder moeten doen', vindt Spong. Lucas van der Valk heeft Spong pas enige tijd geleden in de arm genomen.

De procureur-generaal bij het hof eiste woensdag tegen topman 'Ome Arie' 240 uur werkstraf. Hij hield daarbij rekening met zijn leeftijd en gezondheid. De rechtbank veroordeelde Arie van der Valk, twee zoons en een neef vorig jaar tot een gevangenisstraf van dertig maanden, waarvan tien voorwaardelijk.

Tegen Gert-Jan van der Valk werd voor het hof 24 maanden geeist, waarvan acht voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar plus een geldboete van een miljoen gulden. Tegen zijn vrouw Elfi werd 240 uur werkstraf geëist.

Tegen Gert-Jans neef Lucas was de eis 21 maanden (waarvan zeven voorwaardelijk) en een boete van 750 duizend gulden. Omdat neef Ben schuld had bekend, werd tegen hem achttien maanden (zes voorwaardelijk) geëist en een boete van 1,5 miljoen gulden. De procureur-generaal eiste tegen de vrouwen van Ben en Lucas geheel voorwaardelijke straffen.

In een urenlang pleidooi betoogde Spong dat de opsporingsambtenaren van het GAK en de belastingdienst FIOD de ondervraagde werknemers hadden moeten wijzen op hun zwijgrecht, de zogeheten cautie. Jaren voordat met het gerechtelijk vooronderzoek werd begonnen, werden het horecaconcern en de leidinggevende figuren al verdacht van fraude.

Volgens Spong moeten werknemers worden gezien 'als monden van de vennootschap'.

W. de Bruyn, een GAK-ambtenaar die woensdag op de valreep nog werd ondervraagd, werd door Spong betiteld als 'een wolf in schaapskleren'. De Bruyn, die werd gefêteerd door Van der Valk toen hij met vut ging, heeft tijdens amicale bezoekjes financiële gegevens van Van der Valk losgepeuterd.

Spong wond zich ook op over het feit dat FIOD-ambtenaren al vóór het gerechtelijk vooronderzoek tweeëneenhalve maand lang het Brugrestaurant hebben geobserveerd en kentekens van auto's hebben genoteerd. Volgens de raadsman was dit een verregaande inbreuk op de privacy van de werknemers, 'en dus van de rechtspersoon', waarvoor de vereiste rechterlijke toestemming ontbrak. 'Het bewijs is zo onrechtmatig als de pest, en dus heeft de familie van meet af aan een volstrekt oneerlijk proces gehad.'

Met zijn betoog zocht Spong de grenzen van de wet op. 'De verdediging realiseert zich dat dit een revolutionaire omwenteling in het strafproces inhoudt', zei de raadsman. Als dit betoog wordt aanvaard, wordt het een stuk moeilijker rechtspersonen en directeuren aan te pakken.

'Dit gaat naar de Hoge Raad', aldus Spong, een ervaren cassatie-advocaat. Dat kan niet anders met deze juwelen van juridisch verweer, al zeg ik het zelf.'

Spong, die er pas zeven weken geleden door Lucas van der Valk bij is gehaald, drong in de rechtszaal de tot dan toe coördinerende raadsman Spigt geheel naar de achtergrond. 'Er is maar één kapitein op het schip, en dat ben ik', zei de Haagse strafpleiter.

'Wij hebben die optie natuurlijk ook in onze handen gehad', zei Spigt over Spongs aanpak, 'maar wij hebben voor een andere opzet gekozen.' Daarmee liet hij doorschemeren weinig vertrouwen te hebben in de aanpak van Spong. 'Maar het leuke van strafrecht is dat een andere aanpak wel eens gehonoreerd kan worden.'

J. Sjöcrona, ook een advocaat die pas dit jaar is aangetrokken, koos de middenweg. In zijn pleidooi voor Gert-Jan en Elfi van der Valk stipte ook hij het ontbreken van de 'cautie' en het wat lafhartige optreden van de FIOD aan. Hij sloot zijn vier uren durende pleidooi zuchtend af.

'Laten we het dan zo doen: zes maanden voorwaardelijk voor mevrouw Van der Valk. En zes maanden onvoorwaardelijk voor meneer, wat omgezet zou moeten worden in dienstverlening. Met een lange proeftijd, om herhaling te voorkomen. Plus een hoge boete. Mevrouw heeft een huis, dat ze wel zou willen verkopen. Meneer heeft een hobby: oude auto's, die ook heel wat kunnen opbrengen. Misschien kunnen ze ook nog ergens een lening afsluiten. Laten we het zo doen', zei hij.

Vanwege de ondervraging van vier getuigen en de lange pleidooien van Spong en Sjöcrona kon de rechtszitting woensdag niet worden afgemaakt. Om half acht 's avonds werd besloten om op 5 juni verder te gaan met de pleidooien van de andere advocaten. 'Ik wilde aandacht van het hof hebben', zei Bens advocaat Verbunt. 'Op deze manier gaat het niet meer; iedereen is dodelijk vermoeid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden