Advocaat Knoops wraakt rechter in proces-Wilders

Op verzoek van Wilders heeft advocaat Geert-Jan Knoops een wrakingsverzoek aangekondigd. Hij wil dat rechter Elianne van Rens van de 'minder, minder, minder'-zaak wordt gehaald. Wilders vindt haar bevooroordeeld. Aanleiding van het wrakingsverzoek is het verhoor van getuige-deskundige Paul Cliteur, waarbij de rechter volgens Knoops blijk heeft gegeven van vooringenomenheid.

De rechtbank in het proces Wilders.Beeld anp

Van Rens werd al in april door Geert Wilders verzocht zich terug te trekken omdat zij zich in het verleden negatief zou hebben uitgelaten over politieke standpunten van zijn partij. Dit verzoek werd toen niet gehonoreerd.

Verslaggever Huib Modderkolk, die aanwezig is in de rechtszaal, meldde vanmiddag dat de rechtbank getuige-deskundige Paul Cliteur 'opvallend vaak onderbreekt.' Lees hieronder een gesprek met hem over de gebeurtenissen eerder vandaag in de rechtbank.

Rechtsfilosoof Paul Cliteur als getuige voor Geert Wilders, dat belooft wat.

'Het oproepen van Cliteur als getuige was slim. Hij onderschrijft het standpunt van Gert-Jan Knoops, de advocaat van Wilders. Cliteur is zowel rechtsgeleerde, columnist, als filosoof, en dat zie je duidelijk terug in de getuigenverklaring. Zijn interpretatie van het recht is interessant, hier spreekt toch wel een zeer ervaren rechtsgeleerde. Met name als het gaat om zijn visie op de artikelen 137c en d uit het wetboek van Strafrecht. Hierin worden vijf criteria voor haatzaaien genoemd. Cliteur vindt dat deze artikelen te breed worden geïnterpreteerd en hij pleit in zijn verklaring voor een zo groot mogelijke restrictie.

Daarnaast zegt Cliteur dat nationaliteit geen criterium is bij artikel 137 c en d. Marokkanen zijn geen ras. Bij een vergelijkbare uitspraak "wilt u meer of minder Amerikanen, zou er geen strafzaak komen", aldus de hoogleraar.'

'Hij stelt verder dat het aanzetten tot onverdraagzaamheid een criterium is dat pas ná de uitspraken van Geert Wilders door de rechterlijke macht is ingevoerd. Schending daarvan zou in strijd zijn met het legaliteitsbeginsel. Volgens Cliteur is het aanzetten tot onverdraagzaamheid een gevaarlijke interpretatie. Daarnaast bepleit hij dat de rechtbank zich terughoudend moet opstellen, omdat de vrijheid van meningsuiting beperkt dreigt te worden.'

Maar Cliteur geeft ook zijn mening over het maatschappelijk debat

'Ja, Cliteur heeft een uitgesproken mening, hij was ooit columnist bij Buitenhof, en dat vak is hij niet verleerd. Cliteur stelt dat het recht op expressie onder druk staat door terrorisme. Daarom zou de overheid Wilders juist alle ruimte moeten geven om zijn mening te uiten. Dat Wilders voor de rechter moet komen, is volgens Cliteur zeer kwalijk.'

'Als filosoof trakteert Cliteur de rechtszaal op een verhandeling over tolerantie: hij citeert Voltaire, Nietzsche en Karel van het Reve, en spreekt zich uit voor een zo groot mogelijke tolerantie ten opzichte van afwijkende meningen. Cliteur trekt de grens van vrije meningsuiting bij het oproepen tot geweld. Geert Wilders is volgens Cliteur uniek in zijn soort, en moet daarom op de bescherming van de overheid kunnen rekenen.'

Hoogleraar Encyclopedie van het recht Paul Cliteur.Beeld anp

Hoe reageren de rechtbank en het Openbaar Ministerie op zijn betoog?

'Het tweede gedeelte van Cliteurs verklaring verliep stroef. Het Openbaar Ministerie en de rechtbank zijn zeer kritisch over zijn getuigeverklaring, en er ontstaat irritatie. Bij vragen van het Openbaar Ministerie valt Cliteur in de herhaling. Zijn betoog wordt langdradig.'

'Ook de rechtbank onderbreekt Cliteur. Hem wordt verweten slechts een filosofische interpretatie van het strafrecht te geven, en geen juridische. Deze kritiek leidt weer tot wrevel bij Knoops. De raadsman van Wilders benadrukt dat Cliteur niet opgeroepen is om zijn mening te geven, maar vanwege zijn deskundigheid op het gebied van rechtsgeleerdheid.'

'Cliteur geeft toe dat er verschillende interpretaties mogelijk zijn, en dat hij vanuit zijn vakgebied een meer filosofische interpretatie hanteert dan de rechtbank. Wel wordt zijn rapportage opvallend vaak onderbroken door de voorzitter van de rechtbank, wat niet gebruikelijk is. Gert-Jan Knoops wees de rechtbank op signalen uit de sociale media. Daar zou worden gesuggereerd dat het rechtbank vooringenomen is. Overigens geeft Cliteur tijdens de zitting te kennen dat hij zich niet onheus bejegend voelt door de rechtbank.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden