Advocaat: gesprek met cliënt in gevangenis afgeluisterd

Een gesprek tussen een advocaat en zijn cliënt in de Zoetermeerse gevangenis is in oktober heimelijk afgeluisterd. Staatssecretaris Dijkhoff heeft hierover vervolgens de Tweede Kamer verkeerd ingelicht door het te ontkennen.

Strafrechtadvocaat Michiel Kuyp zegt dat een gesprek met zijn cliënt in de Zoetermeerse gevangenis in oktober is afgeluisterd. Beeld anp
Strafrechtadvocaat Michiel Kuyp zegt dat een gesprek met zijn cliënt in de Zoetermeerse gevangenis in oktober is afgeluisterd.Beeld anp

Dat zegt de betrokken advocaat Michiel Kuyp. Dijkhoff (Justitie) ontkende op basis van informatie van de gevangenisdirecteur dat er was afgeluisterd, maar volgens Kuyp heeft de directeur 'absolute onwaarheden' verteld.

De affaire speelt een rol in het hoger beroep van een verdachte die door Kuyp wordt bijgestaan. De advocaat stelt dat afluisteren een inbreuk is op 'een goede procesorde'. Het gerechtshof in Den Haag gaat vandaag zelf in de Zoetermeerse gevangenis kijken om het hoofd beveiliging te horen, die de afluisterapparatuur bedient. Gevangenisdirecteur Peter Winkelman wil niet reageren, omdat het gerechtshof hem gevraagd heeft zich niet over de kwestie uit te laten zolang de zaak nog loopt.

Knipperende lampjes

Alles draait om een gesprek van de Amsterdamse advocaat met zijn cliënt in oktober. Aan het einde daarvan zag Kuyp op een camera in het plafond een groen lampje branden en een rood lampje knipperen. 'Daarna heb ik een bewaarder geroepen die zei dat het er inderdaad op leek dat de camera en microfoon waren ingeschakeld.' Vervolgens keken de advocaat, zijn cliënt en de bewaarder naar de lampjes buiten de spreekkamer. Daar brandde een groen lampje. Kuyp: 'Dat betekende dat de afluisterapparatuur inderdaad was ingeschakeld.'

In november heeft het gerechtshof de bewaarder en de gevangenisdirecteur onder ede gehoord. De bewaarder verklaarde dat het groene lampje aan de buitenkant van de spreekkamer inderdaad brandde. De directeur bevestigde vervolgens dat de afluisterapparatuur ingeschakeld is als dit groene lampje brandt. Maar hij stelde desondanks dat de apparatuur die middag niet had aangestaan. Dat zou alleen met een sleutel kunnen en die was die middag niet gebruikt.

Staatssecretaris Dijkhoff stuurde op 3 december een brief naar de Tweede Kamer over de zaak. Terwijl het gerechtshof nog onderzoek doet naar de zaak, schrijft de staatssecretaris al dat de gesprekken tussen Kuyp en zijn cliënt niet zijn opgenomen.

Ook legt hij uit dat in een aantal gevangenissen spreekkamers zijn uitgerust met afluisterapparatuur. Dit is bedoeld om gesprekken van gedetineerden die vluchtgevaarlijk zijn of een maatschappelijk risico vormen te kunnen volgen.

Op de opmerkingen van Kuyp wil Dijkhoff niet reageren. Via zijn woordvoerder laat hij weten dat hij Kamervragen heeft beantwoord en dat hij, zolang de zaak loopt, daaraan niets toe te voegen heeft.

Strafrechtadvocaat Michiel Kuyp. Beeld
Strafrechtadvocaat Michiel Kuyp.Beeld

Rooster

Advocaat Kuyp zegt dat hij in maart ook al problemen had toen hij in Zoetermeer een gesprek met dezelfde cliënt wilde voeren. Toen moest hij plaatsnemen in een spreekkamer met afluisterapparatuur. 'Er werd mij verteld dat het zo was ingeroosterd.'

'Toen wij naar de spreekkamer liepen, zag ik dat andere kamers leeg waren. En in de kamer waar wij moesten plaatsnemen zaten nota bene al mensen, die toen moesten vertrekken.'

Kuyp heeft het gesprek met zijn cliënt toen niet gevoerd. 'Ik kreeg sterk de indruk dat ze wilden proberen ons gesprek af te luisteren. Ik heb tientallen keren de gevangenis in Zoetermeer bezocht en nooit was er sprake van een rooster voor de spreekkamer.'

De directeur zei later dat het personeel advocaat Kuyp in maart een spreekkamer zonder afluisterapparatuur had aangeboden, maar dat hij die weigerde. Volstrekte onzin, zegt Kuyp. 'Dat liegen maakt me heel kwaad.'

Verschillen in lezing

De bewuste strafzaak draait om een zware mishandeling. Bij de rechtbank heeft Kuyps cliënt zich altijd op zijn zwijgrecht beroepen, waarna hij een straf kreeg van 8 jaar. In hoger beroep wilde hij wel een verklaring afleggen.

Toen Kuyp op 1 oktober opnieuw zijn cliënt bezocht, moest hij weer naar een kamer met afluisterapparatuur. 'Daar heb ik niet meer op gelet, totdat ik aan het einde van het gesprek op de camera lampjes zag branden.' Hij heeft nu aan het gerechtshof gevraagd de hechtenis van zijn cliënt te schorsen vanwege de kwestie.

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) om opheldering gevraagd. In een brief van afgelopen vrijdag aan DJI schrijft de NOvA dat er 'evidente' verschillen zijn tussen de lezing van advocaat Kuyp en het feitenrelaas van de gevangenisdirectie.

De NOvA stelt dat de verhouding tussen spreekkamers met en zonder opnameapparatuur zoek is en wil dat DJI de vertrouwelijkheid van 'geheimhoudersgesprekken' garandeert. Dat kan alleen bij voldoende beschikbaarheid van spreekkamers zonder apparatuur. Als die er niet is, wil de NOvA dat de opnameapparatuur wordt verwijderd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden