Adviseur in de schaduw van Cruijff

Als jochie van 10 wilde hij adviseur van Cruijff worden. Veertig jaar later is dat gelukt. Low profile. Maar als het nodig is, twittert hij erop los.

Wie was toch die man die onrustig naar zijn iPhone zat te kijken, terwijl Johan Cruijff de wereldpers te woord stond? Hij droeg een roze overhemd, geen stropdas en zat achter het stuur van de auto. De voetbalwereld wachtte op Cruijff en deze onbekende hoefde alleen maar gas te geven om het Amsterdamse club-icoon de Arena binnen te loodsen.


Het Ajax-bestuur en de raad van commissarissen waren al opgestapt en de bijeenkomst van de ledenraad ging bijna van start. Cruijff zei voor de camera van niks te weten. Het was ook voor hem een verrassing.


De onbekende liet zijn raam zakken om een verslaggever van de Amsterdamse zender AT5 de hand te schudden en ging verder met zijn iPhone. 'Mag ie er soms niet in', vroeg Cruijff. De portier van de Arena had blijkbaar ook geen idee wie de man naast Cruijff was. En toen gaf de man gas - achteruit, terwijl iedereen wilde dat Cruijff naar voren ging.


Deze onbekende man, die de kwade genius achter Cruijff wordt genoemd, zou Cruijff de gepeperde teksten in de mond hebben gelegd. Die man wil dus liever onbekend blijven. Low profile heet dat. Hij wil uit het zicht van de internationale pers blijven en alleen maar opereren in de schaduw van zijn jeugdidool. Dat wil zeggen: de telefoon opnemen, mails versturen, de zakelijke kant van het JC-imperium bewaken.


Hij is geen speler, maar slechts de man die de koffie inschenkt. Zo vertelt hij het de buitenwereld. Deze man heet dus Rutger Koopmans, in 1958 geboren in Heerlen. En hij vindt bijvoorbeeld dit: 'Middelmatigheid ervaar ik als verloren energie.'


En een nikserig profiel heeft hij zeker niet. Hij heeft zelfs een eigen blog, en een eigen website, met een foto erop, waarop hij ons heel open en begrijpend aankijkt, terwijl hij met zijn rechterhand zijn kin bevoelt.


En van wijsheden als bovenstaand heeft hij een mandje vol. Zoals deze: 'De toekomst is maakbaar zoals je hem wil maken.'


Op de website staat een waslijst aan hele en halve banen die hij de afgelopen decennia heeft gehad. Hij is een hele grote geweest in de bankwereld, een 'onbankse bankier' bij ING Wholesale Banking. En hij meende niet zo inhalig te zijn als zijn voormalige vakgenoten.


Hij won in 2007 de 'Ethics in Business Award', omdat hij erin geslaagd was 'een goede balans te brengen tussen commerciële doelstellingen en menselijke waarden'.


Toen Koopmans in 2008 stopte als bankier, was dat om na te denken over wat hij nog meer voor de samenleving en de economie kon betekenen, want er moest toch meer op de wereld zijn dan vette bonussen binnentrekken. Maar zeker zo belangrijk was dat hij er de pest over had dat de ING-top hem had gepasseerd voor een nóg belangrijkere functie.


Hij onderzocht daarna voor de gemeente Amsterdam het armoedeprobleem in de stad, maar het onderzoeksrapport verdween in een diepe lade. Armoede, daar viel het woord. Als zijn telefoon rinkelt, verschijnt in beeld: pOVERtv. Armoede vindt hij een schande. India noemt hij het land van de toekomst, en met micro-kredieten verdwijnt de armoede.


Zijn favoriete boek is De creatiespiraal van Marinus Knoope, de man van de uitspraak: 'Met een oprechte wens vind je vanzelf mensen om je heen die je helpen.'


Oja, Koopmans is ook penningmeester van het Ronald McDonald VU Huis/Kinderstad, bestuursvoorzitter van CineKid, en is nog voorzitter van de Netherlands Indian Chamber of Commerce & Trade en voorzitter van de raad van toezicht bij Toneelgroep Amsterdam. Als ambities van dit PvdA-lid kunnen daar nog aan worden toegevoegd de functies van minister-president en burgemeester van Amsterdam.


Sinds 2008 opereert hij vanuit Amsterdam Oud-Zuid als directeur van Rutger Koopmans Beheer BV ('beheer en gelden'), Golfbreker BV ('management en advies'), en Energy in Sport BV ('de verkoop van toegangsbewijzen voor attractieparken').


Wat dit allemaal voorstelt in een mensenleven? Dit is niet niks, voor een 52-jarige politicoloog-bedrijfskundige, die op zijn twaalfde een autowasbedrijf runde en tijdens zijn studie een handel in tapijten, meubels en gordijnen opzette.


Maar het is wel niks in vergelijking met wat hem overkwam in het najaar van 2010. Chantal, de oudste dochter van Johan Cruijff, meldde zich. Of hij de zaken van haar vader verder wilde professionaliseren? En of hij naar Barcelona wilde komen om het daar verder te bespreken?


Toen het contract in Barcelona getekend was, en hij op het vliegtuig terug wachtte, dacht hij aan zijn vader, een bankier, en ook adviseur. Koopmans wist zich te herinneren, daar op het vliegveld, dat hij op 10-jarige leeftijd de wens had uitgesproken om op een dag adviseur van Cruijff te worden. Hij pakte het contract erbij, en zag de handtekening van zijn idool eronder. Op dat moment, zo vertelde hij vorig jaar in Het Parool, keek hij schuin omhoog naar zijn vader.


Ajax! Zijn drie kinderen waren eerder lid van de Amsterdamse supportersvereniging dan dat hij ze had aangemeld bij de burgerlijke stand.


Cruijff! Toen Cruijff in 1991 een hartaanval kreeg, en hij in Londen zat, maakte hij zich zo ongerust dat hij de moeder van Cruijff belde. 'U zult het wel vreemd vinden en als u het niet wilt, moet u de telefoon er maar opgooien, maar ik wil graag weten hoe het met u zoon gaat.'


Cruijf is een zeer bijzondere man, vindt Koopmans.


Cruijff is zijn god, en hij is nu schipper naast god.


Toen hij als student ontdekte dat hij samen met Cruijff in het vliegtuig naar Barcelona zat, wikte hij of hij een handtekening voor zichzelf zou vragen of dat hij zou zeggen dat het voor een neefje was. Hij deed het voor zichzelf. En Cruijff zei: 'Heel goed, daar moet je niet over liegen.'


Voordat hij de zaakwaarnemer en leider van het management van Cruijff werd, had hij hem een paar keer geadviseerd op financieel gebied. Dat was nog in zijn ING-tijd. Hij kwam hem soms tegen, zoals die keer, net na de verloren halve finale van het EK 2004. Het was in de kleedkamer van een golfclub. Daar zei Cruijff op Cruijffiaanse wijze: 'De spelers stonden niet op de goede plek.'


Daar dacht Koopmans nog lang over na.


Mails

Maar als zakelijk leider van Cruijff had hij een behoorlijk high profile, zo blijkt uit de uitgelekte mails die hij de afgelopen maand namens zichzelf of namens Cruijff stuurde naar de Ajax-top en oud-spelers. Ook woonde hij vele bijeenkomsten bij.


Bovendien twitterde hij zich een ongeluk, alsof hij voortdurend de publieke opinie rond Ajax en zijn baas wilde sturen en bewerken.


20 maart: 'De onmacht van Ajax in beeld gebracht. Geen gevaarlijk schot, niet gevaarlijk binnen de zestien.'


24 maart: 'Cruijff lijnrecht tegenover bestuur Ajax: Ik zat erbij en keek er naar: verbijsterend.'


25 maart: 'Geloof Rik vd Boog in de NRC niet (helemaal)! Ik was er zelf ieder moment bij, de waarheid luidt heel anders!'


25 maart: 'Rik vd Boog zegt dat het advies van het technisch platform een voortzetting van het bestaande Ajax-beleid is: dat is (weer) een onwaarheid!'


26 maart: 'De discussie bij Ajax wordt overheerst door verdraaide feiten en verkeerde beeldvorming over een redelijk en goed onderbouwd advies.'


26 maart. 'Wie heeft er belang bij om Cruijff als onredelijk af te schilderen en hem te citeren op woorden die hij niet gezegd heeft?'


En nu is het stil, enkele dagen na de machtsovername van zijn jeugdidool is hij gestopt met twitteren, wil hij niet geïnterviewd worden en wil hij weer de man achter zijn opdrachtgever zijn. Er werd gezegd dat hij verantwoordelijk is voor de stevige intimiderende taal, richting het andere kamp. En dat Cruijff woorden gebruikte, die hem door Koopmans werden ingefluisterd.


Slechts van ééntje zou dat - bij benadering - gezegd kunnen worden. Cruijff zei woensdagavond dat hij geen 'jassie' aan hoeft - hij hoeft geen officiële functie bij Ajax.


Toen Koopmans in 2008 bij ING wegging liet hij optekenen: 'Deze jas past mij minder goed.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden