Nieuws

Adviseur Hoge Raad: Rusland moet bijna 50 miljard betalen voor kapotmaken oliebedrijf Yukos

Rusland moet wel degelijk 47 miljard euro schadevergoeding betalen aan voormalige aandeelhouders van het Russische olie- en gasbedrijf Yukos, dat is onteigend en opgebroken. Dat adviseert de advocaat-generaal aan de Hoge Raad, in Den Haag, die dit advies doorgaans opvolgt.

Michaïl Chodorkovski, de eigenaar van Yukos, werd in 2013 onverwachts gratie verleend, daarna vertrok hij meteen naar Duitsland en nu verblijft hij in Zwitserland. Beeld Getty Images
Michaïl Chodorkovski, de eigenaar van Yukos, werd in 2013 onverwachts gratie verleend, daarna vertrok hij meteen naar Duitsland en nu verblijft hij in Zwitserland.Beeld Getty Images

De arbitragezaak rond Yukos geldt als de grootste aller tijden. Het bedrijf was in handen van Michaïl Chodorkovski, begin van deze eeuw de rijkste man van Rusland en een politieke tegenstander van Vladimir Poetin. Chodorkovski werd beschuldigd van belastingontduiking en fraude, en belandde in de gevangenis. De Russische staat onteigende Yukos, in 2006 werd het failliet verklaard en in losse onderdelen verkocht aan concurrenten.

Sindsdien hebben meerdere rechtbanken en arbitragecommissies geoordeeld dat Rusland oneerlijk hoge belastingclaims heeft neergelegd bij het olie- en gasbedrijf om het bewust te ruïneren. De drie aandeelhouders, Yukos Universal, Hulley Enterprises en Veteran Petroleum, willen een schadevergoeding van Rusland.

In 2014 oordeelde het onafhankelijke, in Den Haag gevestigde Permanent Hof van Arbitrage dat Rusland een vergoeding van 50 miljard dollar moest betalen. Inmiddels is het bedrag door extra kosten en rente opgelopen tot 57 miljard dollar (47 miljard euro).

Handelsverdrag

Rusland verzette zich tegen de uitspraak. Het land heeft een handelsverdrag waarin arbitrageregels zijn opgenomen en waarop de oud-ondertekenaars zich beroepen wel ondertekend, maar niet geratificeerd. In 2016 oordeelde de rechtbank Den Haag dat de arbitragecommissie daarom niet bevoegd zou zijn de schadevergoeding op te leggen en dat Rusland de miljardenschadevergoeding dus niet hoeft te betalen. In 2020 maakte het Gerechtshof Den Haag die beslissing weer ongedaan.

Nu is het aan de Hoge Raad om te beoordelen of de beslissing van het Gerechtshof Den Haag terecht was. Advocaat-generaal Paul Vlas vindt van wel. De ondertekening van het handelsverdrag is volgens hem in dit geval voldoende om het land eraan te houden. Wanneer de Raad met een uitspraak komt, is niet bekend.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de juridische strijd in Nederland plaatsvindt omdat belangen van Yukos in Nederlandse stichtingen waren gestald. De reden is dat het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag is gevestigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden