Nieuws nieuwe straaljagers

Adviesraad: nieuwe straaljagers moeten kernbommen kunnen afwerpen

De nieuwe F-35-straaljager van de Nederlandse luchtmacht moet kernwapens kunnen afwerpen, net als de nu in gebruik zijnde F-16. Dat stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een donderdag gepubliceerd rapport. Door die taak eenzijdig af te stoten, zou Nederland de VS en andere Navo-bondgenoten tegen zich in het harnas jagen.

De onthulling van de eerste Nederlandse F35-straaljager. Beeld AP

Zogeheten nucleaire vrije-valbommen liggen opgeslagen op de vliegbasis Volkel, waar F-16’s zijn gestationeerd. Het is de bedoeling van het kabinet dat de Amerikaanse F-35 de kernwapentaak zal voortzetten. Een besluit moet nog genomen worden in overleg met de Tweede Kamer. De eerste F-35 (ook wel JSF genoemd) voor Nederland werd deze week in de VS met veel bombarie gepresenteerd.

De AIV maakt zich grote zorgen over de teloorgang van het INF-verdrag, dat in 1987 tussen de Sovjet-Unie en de VS werd gesloten. Het voorkwam dat kruisvluchtwapens en andere raketten geplaatst zouden worden in enkele Europese Navo-landen, waaronder Nederland. De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd komend weekeinde het INF-verdrag op te zeggen, omdat Rusland het schendt met de plaatsing van een betrekkelijk nieuwe raket voor de middellange afstand (500-5500 kilometer).

‘Het INF-verdrag moet blijven bestaan’, aldus de voorzitter van de AIV, oud-Navo-chef Jaap de Hoop Scheffer. Volgens hem kan het verdrag wellicht gered worden. Als de VS het opzeggen, is het formeel nog zes maanden geldig. Tot teleurstelling van de AIV is ‘een krachtig Europees pleidooi voor naleving van het INF door alle partijen tot dusverre uitgebleven’. Europa moet alsnog druk uitoefenen, zegt de AIV met klem.

Wat te doen als het verdrag ophoudt te bestaan? Moet Nederland dan raketten plaatsen in antwoord op de Russische dreiging? ‘In ons advies staat geen pleidooi voor raketten op de grond’, aldus oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve, voorzitter van een speciale AIV-commissie over de noodzaak van nucleaire wapenbeheersing. ‘Het is aan de Navo-landen om zich te beraden op een passend antwoord.’ Voorhoeve voegde eraan toe ‘dat in Nederland niemand zit te wachten op een nieuwe kruisrakettendiscussie’. In de jaren tachtig demonstreerden meer dan anderhalf miljoen mensen tegen de plaatsing van raketten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.