Nieuws Stikstof

Advies Remkes: Schiphol mag pas groeien als stikstofuitstoot daalt

De groei van Schiphol en openstelling van Lelystad Airport kunnen alleen doorgaan als ook de luchtvaart bijdraagt aan het neerslaan van stikstofhoudende verbindingen die de natuur schaden. Dat stelt het Adviescollege Stikstofproblematiek (commissie-Remkes) in een tussentijds advies aan het kabinet.

Luchthaven Schiphol in 2017. Beeld HH

Het advies wordt woensdag openbaar gemaakt, maar lekte dinsdagavond uit via de media. 

De aanbevelingen van de commissie onder leiding van oud-minister Johan Remkes, nu waarnemend burgemeester van Den Haag, brengen het kabinet in een lastig parket. In juni van vorig jaar werd besloten dat Schiphol vanaf 2021 mag doorgroeien tot 540 duizend vliegbewegingen per jaar (nu is het plafond op 500 duizend vliegbewegingen gesteld). Ook wil het kabinet dat Lelystad Airport, waarvan de opening al meermalen is uitgesteld, zo snel mogelijk in bedrijf gaat.

Met het advies komt de commissie tegemoet aan de veelgehoorde kritiek dat de luchtvaart in de stikstofcrisis niet buiten schot mag blijven. Zoals die sector eerder ook buiten de internationale verdragen over het verminderen van de CO2-uitstoot werd gehouden.

Dat de luchtvaart een grote bijdrage levert aan klimaatopwarming (door de uitstoot van CO2) staat wel vast, de bijdrage aan de stikstofproblematiek werd altijd als te verwaarlozen beschouwd. Het aandeel van de agrarische sector in de stikstofdepositie (46 procent) en van het wegverkeer en de industrie zijn aanzienlijk groter dan dat van de luchtvaart (0,1 procent), zo werd altijd aangenomen.

Milieubeweging

Maar de commissie-Remkes is het met de milieubeweging en andere critici van de almaar uitdijende luchtvaartsector eens dat die meer bijdraagt dan gedacht. In Nederlandse rekenmodellen is, anders dan bijvoorbeeld in België en Oostenrijk, alleen maar uitgegaan van hoeveel stikstofdepositie wordt veroorzaakt tot 3.000 voet hoogte (ruim 900 meter). Maar volgens de commissie staat niet vast dat in deze ‘hogere luchtlagen’ stikstof in chemische reacties wordt afgebroken. 

Daarbij wijst de commissie er wel op dat Nederland niet in zijn eentje verantwoordelijk is voor wat er op grote hoogte vliegt. Een groot deel van de stikstofdepositie wordt door buitenlandse bronnen veroorzaakt.

De commissie ziet vooral op en rond de luchthavens ‘kansen’ om de uitstoot terug te dringen. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door elektrisch taxiën, het vernieuwen van de vloot met efficiëntere en lichtere vliegtuigen en het stimuleren van brandstofbesparende en minder lawaaiige glijvluchten. Een bonus-malussysteem moet vervuilende vliegtuigen weren, het totaal aantal vluchten zou omlaag moeten. Verder kan het aantal vervoersbewegingen van en naar vliegvelden volgens de commissie omlaag.

Europese natuurafspraken

Remkes en de zijnen noemen het ‘rechtvaardig’ dat ook de luchtvaart een bijdrage aan de stikstofcrisis levert. Die crisis ontstond, nadat het Europese Hof van Justitie en vervolgens de Raad van State hadden geconcludeerd dat Nederland zich niet aan Europese natuurafspraken houdt. De neerslag van stikstofhoudende verbindingen tast de biodiversiteit dusdanig aan dat natuurdoelen niet worden gehaald.

Dinsdagavond liet Schiphol weten dat het zich bewust is van haar verantwoordelijkheid en zich – met de sector en in lijn met het advies – wil inzetten om de noodzakelijke maatregelen te realiseren. Zo wil de luchthaven tegen 2030 uitstoot-neutraal opereren, onder meer door de inzet van elektrische bussen. Ook stimuleert Schiphol via tarieven luchtvaartmaatschappijen om gebruik te maken van stillere en schonere vliegtuigen.

Vorig jaar september bracht de commissie-Remkes een advies uit waarmee een aantal stilgelegde bouwprojecten op korte termijn weer kan worden vlotgetrokken. Met de verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen naar 100 kilometer per uur heeft het kabinet inmiddels ingestemd. Die gaat in maart in. Later dit voorjaar komt de commissie met een advies over maatregelen in de bedrijfstak die veruit de grootste bijdrage levert aan het probleem, de agrarische sector.

 Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kon dinsdagavond nog niet inhoudelijk op het advies reageren.

Remkes: koe in de wei is niet illegaal en mag zonder vergunning buiten
Het was een onderbelicht onderdeel van de stikstofuitspraak afgelopen mei: de Nederlandse koe staat illegaal in de wei. De Raad van State (RvS) oordeelde toen dat veehouders voor weidegang een vergunning moesten aanvragen, omdat daarbij ook stikstof vrijkomt die schadelijk kan zijn voor de natuur. De ‘stikstofcommissie’ van Johan Remkes meent nu dat die plicht niet nodig is.

Elke week vervuilt een lege Boeing voor 9 minuten het Limburgse milieu
Terwijl het kabinet kromligt om de stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te dringen, vliegt er een lege Boeing 777 van Maastricht naar Luik, een afstand van 38 kilometer. D66 en ChristenUnie willen dat minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) een einde maakt aan zulke milieuvervuilende minivluchtjes van 9 minuten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden