Nieuws

Advies Gezondheidsraad: ook coronavaccin voor 12- tot 18-jarigen

Het is ‘zinvol en verantwoord’ om ook de jongeren tussen 12 en 18 jaar te vaccineren tegen het coronavirus. Zo luidt het langverwachte advies van de Gezondheidsraad.

Een meisje uit North Carolina krijgt een coronaprik. In de Verenigde Staten worden gezonde tieners al langer ingeënt. Beeld Reuters
Een meisje uit North Carolina krijgt een coronaprik. In de Verenigde Staten worden gezonde tieners al langer ingeënt.Beeld Reuters

Het ligt voor de hand dat minister Hugo De Jonge (Volksgezondheid) dit advies overneemt. Eerder toonden hij en het RIVM zich al positief over de vaccinatie van jongeren. Bovendien volgt De Jonge doorgaans de adviezen van de Gezondheidsraad op, zeker wanneer het zo ondubbelzinnig is als dit advies. Woensdag neemt het ministerie hierover een definitief besluit.

Volgens de Gezondheidsraad levert vaccineren ook de jongeren zelf een gezondheidsvoordeel op. Weliswaar verloopt een corona-infectie in verreweg de meeste gevallen uiterst mild bij adolescenten, toch zijn er in Nederland ook 101 jongeren door het virus in het ziekenhuis terechtgekomen. Twee van hen zijn overleden. Ook zijn er gevallen van long-covid bekend. Uit onderzoek blijkt dat het vaccin bij jongeren vooralsnog 100 procent van de besmettingen voorkomt.

Daarnaast kent de Gezondheidsraad ‘een aanzienlijk gewicht’ toe aan de indirecte gezondheidsvoordelen van vaccinatie. Hoe hoger de vaccinatiegraad in de bevolking, hoe kleiner de kans op schoolsluitingen en lockdowns. Deze ‘beperkende preventieve maatregelen’ leiden tot verslechtering van de ‘(mentale) gezondheid en het algemeen welbevinden’ van jongeren, zegt de raad.

Verlaging R-waarde

Vaccineren van de jongeren is niet alleen zinvol voor de jongeren zelf, ook de gezondheid van de 18-plussers gaat er in z’n geheel op vooruit, meent de raad. Uit modellen van het RIVM blijkt dat de verspreiding van het virus met 20 tot 35 procent naar beneden gaat, wanneer 65 tot 85 procent van de jongeren is gevaccineerd.

Dat kan in de winter, wanneer de virusverspreiding het hardst gaat, tot 1.000 ziekenhuisopnames bij volwassenen schelen, al waarschuwt de raad dat die berekening met veel onzekerheden gepaard gaat.

De Gezondheidsraad had al eerder geadviseerd om kwetsbare kinderen te vaccineren. Maar voor dit advies was meer tijd nodig, zegt voorzitter Bart-Jan Kullberg van de Gezondheidsraad. ‘Er spelen ook ethische, medische en juridische aspecten mee, omdat duidelijk is dat minder jongeren ziek worden van corona dan ouderen. Dan moet je een afweging maken.’

Daarom heeft de Gezondheidsraad in zijn advies veel gewicht toegekend aan de indirecte gezondheidseffecten die coronamaatregelen hebben op het leven van jongeren. ‘Jongeren hebben veel te lijden gehad onder de pandemie, ook als ze niet ziek waren. Als zij worden gevaccineerd is er minder kans dat de scholen weer zullen sluiten of schoolklassen in quarantaine moeten gaan.’

Ontsteking hartspier

Daarmee wegen de voordelen ruimschoots op tegen de nadelen, hoewel die er wel degelijk ook zijn. Zo lijken ontsteking van de hartspier (myocarditis) en van het hartzakje (pericarditis) iets vaker voor te komen na een vaccinatie met Pfizer. Bij jongens van 12 tot 18 jaar komt de bijwerking zo eens in de 15 duizend keer voor, bij meisjes minder dan eens op de honderdduizend keer, becijferde epidemioloog en kinderarts Patricia Bruijning op basis van Amerikaanse cijfers vorige week nog.

Die ontstekingen verlopen over het algemeen mild, en patiënten herstellen snel.

Het advies om jongeren wel te vaccineren komt ook voort uit het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van Kind, meent de Gezondheidsraad. Dat stelt dat het belang van jongeren voorop moet staan in beslissingen over zaken die hen aangaan. Het voorkomen van schoolsluitingen is één van die zaken. Bovendien kan de raad ‘zich voorstellen dat er adolescenten zijn die graag willen bijdragen aan de pandemiebestrijding of hun directe omgeving willen beschermen.’

Zelf met de bus

Volgens de wet mogen kinderen boven de 16 jaar zelf beslissen of zij een vaccinatie willen of niet. Bij kinderen tussen de 12 en 16 is het streven dat ouders en kinderen gezamenlijk een beslissing nemen, maar als zij van mening verschillen ‘dan kan de adolescent worden gevaccineerd als hij/zij dat weloverwogen wenst’.

Het alleen naar een vaccinatiestraat gaan en daar mondeling toestemming geven voor een prik, geldt als een weloverwogen beslissing vindt de raad. Een 12-jarige mag dus alleen op de bus stappen om een inenting te halen.

Het vaccineren van de jongeren zal hoe dan ook pas in augustus starten. Tot die tijd zijn alle Pfizer-vaccins (het enige vaccin dat al door de EMA is goedgekeurd om bij 12-plussers in te zetten) nog nodig om de volwassen Nederlandse bevolking in te enten.

Nederland is dan zeker niet het enige land waar jongeren zullen worden ingeënt. De Verenigde Staten en Canada gebeurt het al, en ook landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Roemenië zijn het van plan.

Toch is er ook een tegengeluid. Onder andere The Lancet, het medisch-wetenschappelijke toptijdschrift, riep onlangs in een hoofdredactioneel commentaar op tot een diepgaand en ethisch debat over deze kwestie. Want, zo vraagt het tijdschrift zich af, is het wel verantwoord om jongeren te gaan vaccineren – die weinig tot geen last hebben van het virus – terwijl er wereldwijd nog zo veel landen zijn waar een enorm tekort is aan vaccins.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden