Advies: alle documenten van overheid op internet

De overheid moet veel meer openheid geven over zijn plannen en zijn beleid. Duizenden overheidsdocumenten moeten op internet worden gepubliceerd, ook plannen waarover nog geen besluit is genomen....

Deze 'actieve publicatieplicht' is het verstreikende advies dat de commissie-Wallage maandag zal uitbrengen aan premier Kok. De commissie wil dat alle documenten die nu onder de Wet Openbaarheid Bestuur vallen, actief moeten worden gepubliceerd. De WOB bepaalt alleen dat die stukken kunnen worden opgevraagd door 'belanghebbenden', in de praktijk vaak journalisten. Dat opvragen is een moeizaam proces, en heeft de afgelopen jaren geleid tot duizenden rechtszaken.

Kok liet al bij de installatie van de commissie-Wallage in april vorig jaar doorschemeren dat hij voelt voor meer openbaarheid: 'De introductie van het medium internet brengt met zich mee dat de overheidsinformatie in een zo vroeg mogelijk stadium op het wereldwijde web wordt geplaatst.'

De Commissie Toekomst Overheidscommunicatie werd ingesteld om te onderzoeken wat de overheid de komende jaren aan moet met de nieuwe mogelijkheden die internet biedt. De commissie vindt dat internet niet alleen kan worden gebruikt om stukken op te publiceren. Dat is alleen een middel om te komen tot het doel: interactief bestuur. Via internet moeten burgers kunnen meedenken over het beleid nog voor dat is vastgesteld. Op die manier zou de ouderwetse inspraak een modernere en effectievere opvolger krijgen.

Van de WOB, die sinds 1980 van kracht is, wordt vooral de laatste jaren steeds meer gebruik gemaakt. Spraakmakende resultaten van de wet waren de publicatie door NRC Handelsblad van documenten uit kabinetsformaties. Verder leverde de WOB onder meer de 'bonnetjes van Bram Peper' op en informatie over bestuurlijk falen bij rampen. Er zijn duizenden rechtszaken geweest van met name journalisten die zich op de WOB beriepen.

In 1997 werd de WOB geëvalueerd. Het kabinet toonde zich toen nog zeer huiverig voor het elektronische tijdperk, en wilde zelfs elektronische databestanden buiten de wet houden. Dat vond de Tweede Kamer een onhoudbaar standpunt. Inmiddels is ook het kabinet fors opgeschoven. Zo besloot het vrijdag een wetsontwerp dat het recht op overheidsinformatie tot grondrecht maakt, naar de Raad van State te sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden