NIEUWScoronasteun

Advies aan regering: ‘Besteed miljard euro extra voor coronacrisis armste landen’

Nederland moet 1 miljard euro ter beschikking stellen voor het opvangen van de gevolgen van de coronacrisis in de armste landen, vooral in Afrika. Dat stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een maandag gepubliceerd spoedadvies aan de regering.

Kinderen laten hun haren invlechten bij een kapper in Nairobi, Kenia.Beeld AP

AIV-voorzitter Jaap De Hoop Scheffer stelde maandag bij de digitale presentatie van het rapport dat ‘we moeten vechten tegen de neiging dat het grote drama hier (in Nederland, red.) het zicht ontneemt op wat er in de rest van de wereld gebeurt. Want wij zijn zeer kwetsbaar, maar er zijn miljoenen, miljarden nog veel meer kwetsbaren op de wereld.’

Behalve medemenselijkheid dwingt ook het welbegrepen eigenbelang tot actie, meent de AIV. ‘Het voorkomen van een instortend Afrika is een groot eigenbelang van Nederland, en van Europa,’ zegt De Hoop Scheffer. Nederland moet zijn inspanningen zoveel mogelijk kanaliseren via de Europese Unie. ‘Een Nederlandse Alleingang heeft geen enkele zin.’

De mondiale coronacrisis noemt De Hoop Scheffer een ‘Sternstunde’, een groot moment, voor de Europese Unie. Vanwege de groeiende rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China, maar ook vanwege een nieuw element bij een grote internationale crisis: ‘Deze crisis is de eerste in mijn leven zonder Amerikaans leiderschap’, aldus de voormalige secretaris-generaal van de Navo.

Geopolitieke rol

‘Als Europa claimt een geopolitieke rol te willen spelen, dan is dit het moment om het waar te maken. Anders blijven het loze kreten en holle frasen. Europa heeft hier een heel grote uitdaging.’ Gevraagd of het versplinterde Europa, dat bol staat van de interne tegenstellingen en ruzies over geld, hiertoe in staat is, zegt De Hoop Scheffer: ‘Wat is het alternatief? De langere trend, ook al voor Trump, was: de Amerikanen kijken meer naar Azië. En nu zien we een president in het Witte Huis die zegt: ik wil helemaal niet leiden. Europa moet wel.’

Het AIV-rapport raakt met zijn pleidooi voor 1 miljard euro ‘uit de algemene middelen’ aan een gevoelig debat, dat straks in de Haagse politieke arena moet worden uitgevochten: waar liggen de financiële prioriteiten? In de nasleep van de mondiale financiële crisis van 2008 waren de budgetten van de internationaal georiënteerde departementen de grote verliezers. Het mes werd nog eens extra gezet in de begroting van Defensie, en ook Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Zaken moesten fors bezuinigen en inkrimpen.

Staat dat nu weer te gebeuren? De Hoop Scheffer erkent het risico, maar hoopt dat ditmaal het welbegrepen eigenbelang zal zegevieren. ‘Ik hoop dat de kern van dit advies in het debat over de verdeling van schaarste overeind zal blijven.’ Hij spreekt van een combinatie van ‘humaniteit en eigenbelang’.

Krachtproef

Volgens de AIV komt de ‘indrukwekkende binnenlandse krachtproef’ om de volksgezondheidssituatie in ons land onder controle te houden en de eerste economische klappen op te vangen, pas ten volle tot zijn recht met een bijpassende internationale inspanning. 

Het AIV-advies werkt het begrip ‘welbegrepen eigenbelang’ in de context van corona op drie manieren uit. De coronacrisis in eigen land is niet voorbij zolang ze elders ter wereld voortwoekert. Het economisch herstel kan pas volledig doorzetten als alle continenten weer ‘open’ zijn. En de crisis zal ‘waarschijnlijk leiden tot migratiedruk op de Europese buitengrenzen’ − een probleem waarvan De Hoop Scheffer zegt ‘dat er nog niet het begin van een oplossing voor is’.

De Nederlandse inspanningen zouden, behalve op onmiddellijke hulpmaatregelen, gericht moeten zijn op alle aspecten van de crisis. Want die is, zo stelt het rapport, ‘een gezondheidscrisis, een sociaaleconomische crisis en een financiële crisis’.

‘1 miljard is een heel groot bedrag’, erkent De Hoop Scheffer, ‘maar in de huidige omstandigheden is het niet een groot bedrag.’ Hij refereert aan het Nederlandse voorstel in EU-verband om 1 miljard euro ter beschikking te stellen voor het bestrijden van het coronavirus in Italië. ‘We vinden niet dat we overvragen om 1 miljard voor de hele wereld beschikbaar te stellen, voor het lenigen van acute noden in de armste landen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden