Drie vragenMinderjarigen in de cel

Advies aan kabinet: houd verdachte kinderen buiten politiecel

De politie moet minderjarige verdachten niet langer in een cel opsluiten. Dat heeft de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) woensdag geadviseerd. Drie vragen over kinderen en de politie.

Interieur van een cel in de particuliere justitiële jeugdinrichting Rentray in Lelystad.Beeld ANP

Wat houdt het advies in?

De RSJ, een belangrijk adviesorgaan van de regering, vindt dat kinderen die worden verdacht van een misdrijf niet te lang op het politiebureau moeten blijven. In plaats daarvan kunnen ze tijdens het politieonderzoek beter thuis of in een jeugdinstelling verblijven, in elk geval in een kindvriendelijker omgeving.

Als dat niet mogelijk is, moeten de kinderen niet langer dan 24 uur in een politiecel worden vastgehouden. Daarna moet een rechter besluiten of de minderjarige op vrije voeten komt of in voorlopige hechtenis wordt genomen. De RSJ roept ministers Dekker (Rechtsbescherming, VVD) en Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) op om die uitgangspunten wettelijk vast te leggen. 

Kinderombudsman Margrite Kalverboer uitte in april ook al kritiek op de omgang van politie met minderjarige verdachten. Agenten zouden bij vergrijpen van kinderen soms vanuit een impuls reageren, waardoor te veel kinderen vast kwamen te zitten

Hoe gaat de politie nu om met minderjarige verdachten?

Alle kinderen ouder dan 12 die de politie verdenkt van een misdrijf of wetsovertreding kunnen in een cel worden vastgezet. In afwachting van hun verhoor verblijven ze vaak in een kaal cellencomplex tussen volwassen arrestanten. Bij zware misdrijven kunnen ze tot 3 dagen worden vastgehouden.

In 2018 hebben meer dan 21 duizend minderjarige verdachten van een strafbaar feit tijdelijk vastgezeten. Van hen bleven 4.675 langer in de cel, omdat de politie meer tijd nodig had voor het onderzoek. Een ervaring in een regulier cellencomplex kan volgens de RSJ ‘traumatisch’ werken voor kinderen, bijvoorbeeld doordat ze andere, verwarde arrestanten horen schreeuwen.

Justitie houdt nu in de eerste fase van het strafproces te weinig rekening met de belangen van de minderjarigen, oordeelt de RSJ. Volgens de raad moet voortaan niet het belang van het politieonderzoek, maar dat van het kind vooropstaan. Als kinderen langer dan 9 uur vast blijven zitten, moet dit op een alternatieve locatie zijn, afgezonderd van de geluiden van volwassen arrestanten.

Als kinderen toch in een politiecel moeten blijven, moet die ruimte een ‘kindvriendelijker karakter’ krijgen. De raad doet daarvoor suggesties, zoals ‘een andere kleur dan grijs beton; een stoel of bank; een (elektronisch) spelletje of communicatiemogelijkheden’.

Hoe reageert de politie op dit advies?

In het huidige beleid ‘laten we kinderen het liefst niet overnachten’, zegt een woordvoerder. ‘Maar ook minderjarigen kunnen een gevaar voor de samenleving zijn en zware delicten plegen.’ De ‘kindvriendelijke’ cellen die het RSJ graag ziet, bestaan al op enkele plekken.

Afhankelijk van de beschikbare ruimte en mogelijkheden kijkt de politie per bureau of er plaats is voor zo’n kindercel. Het is niet bekend of de minderjarigen op die plekken ook worden afgezonderd van de volwassen arrestanten. ‘Zoiets moet wel praktisch uitvoerbaar zijn. Maar we zijn met het Openbaar Ministerie in gesprek over mogelijkheden om meer rekening te houden met kinderen.’

Waarom het opsluiten van kinderen door de politie normaal is geworden

De zoon van de Volkskrant-columnist Toine Heijmans belandde in de cel nadat hij een rol koekjes uit de supermarkt had gestolen. ‘Mijn zoon zit in zijn cel. Hij draagt een papieren gevangenisbroek en hygiënische zwembadsloffen – zijn eigen broek heeft koordjes, dat is onveilig. De eenzaamheid is adembenemend, net als de onduidelijkheid. Hij is gefouilleerd en de hulpofficier heeft een papier achtergelaten met zijn rechten. Mijn zoon heeft geen idee.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden