Adembenemende ode aan eenvoud door Gelabert

Julidans. Khora door S.O.A.P. Dance Theater Frankfurt. Choreografie: Rui Horta. Stadsschouwburg Amsterdam, 8 juli. Im (goldenen) Schnitt I door Cesc Gelabert....

Moet een festival ieder jaar groeien om z'n bestaansrecht te bewijzen? De organisatoren van Julidans denken blijkbaar van wel. Trots meldt de Amsterdamse Stadsschouwburg dat de zevende editie van dit internationale dansfestival groter is opgezet dan ooit. Maar het is de vraag of het publiek die groei kan bijbenen, want de grote zaal is steeds maar half gevuld.

Dat heeft te maken met de rommelige presentatie van het festival. Het onaantrekkelijk vormgegeven programmaboekje is volgeschreven door een keur aan gastschrijvers, zodat je niets te weten komt van de beweegredenen van de programmeurs. De keuze die gemaakt is uit het internationale aanbod doet willekeurig aan, en de voorstellingen zijn nogal liefdeloos achter elkaar geplakt.

Het belang van Im (goldenen) Schnitt bijvoorbeeld, de solo die de Spaanse Cesc Gelabert danste, zal nu velen zijn ontgaan. Want wie heeft er wel eens gehoord van Gerhard Bohner? De charismatische Duitse performancekunstenaar, die in 1992 stierf, maakte deze mimografie voor een man in de ruimte voor zichzelf. Gelabert reconstrueerde de solo, in een poging te bewijzen dat Bohners werk overdraagbaar is en de persoonlijkheid van de maker ontstijgt. Je mist Bohners dwingende aanwezigheid wel. Maar ook zonder Bohners scherpe profiel en ongenaakbare blik is Im (goldenen) Schnitt een adembenemende ode aan de eenvoud.

Op de korte muziekfrasen van Bachs Wohltemporierten Klavier trekt Gelabert eerst lijnen over het podium, met simpele looppassen en draaien. De toeschouwers zien hem ver weg, door de galerij van houten pilaren die vooraan op het toneel staat. Het is alsof hij alleen op de wereld is. Dan draait de man zich naar zijn publiek, en toont de lijnen en draairichtingen in zijn eigen lichaam. Het zijn lichte, soms geestige bewegingsstudies. Heel wat simpeler dan de grillige improvisaties van Steve Paxton op Bachs Goldberg Variationen, maar resulterend in eenzelfde ontroerend zuivere relatie tussen man, muziek en ruimte.

Eenvoud en zuiverheid zijn ver te zoeken in Khora van de Portugese choreograaf Rui Horta. Dit is een echte doorsluisvoorstelling, zo'n internationale co-productie die goed ligt in het circuit van dansfestivals omdat niemand er een buil aan kan vallen. Khora lonkt naar de monumentaliteit van een beeldend kunstwerk en naar de fysieke directheid van een performance - de kwaliteiten die de kracht vormen van Bohners mimografieën. Maar Horta komt niet verder dan een vage suggestie van deze kwaliteiten. Hij speelt met het idee van een strenge ordening: zo nu en dan formeren zijn dansers strakke patronen, begeleid door luide stampmuziek waar de dansers hun telling doorheen schreeuwen. Als er een danser uit het rijtje valt, kijken de anderen verstoord om. Maar de toeschouwers kan het niks schelen, want het rijtje was toch al niet zo precies, en straks gaan de dansers allemaal weer fijn hun eigen ding doen.

Het brede plakband waarmee de dansers aan het begin van de voorstelling met veel vertoon hun terrein afbakenen, gebruiken ze later om er ledematen mee af te plakken. Maar ook dit element werkt Horta niet uit. De dansers schudden dit 'theatertape' ongemerkt van zich af, van een werkelijk gevecht met dit voorstellingsmateriaal is dus geen sprake. En dan is er nog de batterij overheadprojectors, die het decor de belofte geeft van een doordachte theatrale installatie. Op die projectoren liggen namelijk bakken met ijsblokjes, die smelten door de warmte. Er onstaat echter geen betekenisvolle relatie tussen de dansers en het decor. Een enkele keer roert er iemand in de bak met ijs, zodat je op de zijwand de hand van een danser ziet. Maar het publiek krijgt nauwelijks de kans om hier naar te kijken, en de ijsprojecties zijn niet meer dan een geinig effect.

Het enige indrukwekkende aan Khora is de speellijst. En de persmap die gevuld is met meertalige artikelen over de kilte van het moderne leven waar dit dansstuk over zou gaan. De kilte van de moderne dansbusiness, zullen ze bedoelen.

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden