Adellijke ex-journalist is vooral een eurofiel

Een cocktail van Russische adel en Nederlands patriciaat: zo’n gewone huisvader is de leider van de LibDems heus niet...

Is Nick Clegg de nieuwe Churchill? De Britse Obama? De T-shirts zijn al gedrukt. In Groot-Brittannië heerst een zekere ‘Cleggmania’; de media verkneukelen zich, tegenstanders kijken vol afgrijzen toe. Vanavond moet de leider van de Liberaal Democraten bewijzen dat zijn overwinning van vorige week geen uitzondering was. Op Sky is het tweede van de drie leidersdebatten te zien.

De invloed van het eerste debat was enorm. De LibDems zitten Labour en de Conservatieven plots op de hielen. De partij heeft geen kans op het premierschap, maar mogelijk krijgt Clegg een vinger in de pap bij een coalitie. Ongekend voor de 43-jarige politicus die tot dusver amper meetelde. Nu vragen velen zich af wie hij eigenlijk is.

Clegg presenteert zich graag als gewone vader van drie zoontjes, wiens belangrijkste taak het is de jongens naar school te brengen. Zijn Spaanse echtgenote Miriam – dochter van een Spaanse senator – heeft daarvoor immers geen tijd; ze is topadvocaat bij de firma DLA Piper. Clegg, zegt hij zelf, is in de eerste plaats vader, dan pas politicus. Hij komt daarom vaak te laat voor afspraken.

Tot dusver komt hij weg met dit alledaagse imago, anders dan Toryleider Cameron. Die heeft veel last van zijn achtergrond: hij komt uit een vermogende familie en ging naar Eton en Oxford. Maar wie zich verdiept in Cleggs kleurrijke verleden, concludeert dat de links-liberaal uit een mogelijk nog chiquer en bovendien internationaler milieu komt: hij is slechts voor een kwart Engels van geboorte. De rest is een cocktail van Russische adel en Nederlands patriciaat. Succes en zelfvertrouwen zitten er vanaf de geboorte in.

Nicholas William Peter Clegg (1967) is derde van vier kinderen van een Engelse bankier, en groeide op in Chalfont St Giles (Buckinghamshire). Clegg senior is nog steeds bestuursvoorzitter van een vastgoedbank. Cleggs grootmoeder was Kira von Engelhardt, een Russische barones, die afstamde van Ignaty Zakrevsky, procureur-generaal van het Russische rijk. Kira vluchtte na de revolutie via Berlijn naar Engeland.

Via moederszijde stamt Clegg uit het Nederlandse patriciërsgeslacht Van den Wall Bake. Zijn moeder groeide op in Nederlands Indië, waar ze in een jappenkamp belandde. Haar vader (Cleggs grootvader), Herman van den Wall Bake, klom op tot president-directeur van de bank ABN en grossierde in commissariaten.

‘Nick herinner ik me nog als kleine jongen, zijn ouders ken ik goed’, zegt marketingconsultant Frank van den Wall Bake (65). ‘Herman was de broer van mijn vader.’ Typisch Nederlandse trekjes ziet hij niet direct in Clegg; ‘onze familie is erg internationaal’.

‘Van zijn vader heeft hij dat onderkoelde Engelse en dat relativeringsvermogen. Van zijn moeder heeft hij een enorme zorgvuldigheid geërfd. Hij deed altijd erg goed zijn huiswerk. Heel degelijk. Ik heb hem al lang niet meer gezien, maar ik hoop dat hij iets nieuws kan brengen in de Britse politiek.’

Clegg groeide op in weelde. Zijn ouders hadden diverse buitenhuizen, waaronder een kasteeltje in Frankrijk en een Zwitsers chalet. Geen wonder dat hij naar een van de oudste en beste privéscholen werd gestuurd. Westminster School (sinds 1179) kwam de laatste jaren diverse malen als ’s lands beste uit de bus, ruim voor Eton, hoewel het schoolgeld van 33 duizend euro per jaar in dezelfde categorie valt.

Tijdgenoten uit deze kostschooltijd herinneren zich Clegg als een open en ijverige leerling die de stof altijd beheerste, en als een goede tennisser. Louis Theroux, nu een gevierd documentairemaker, fungeerde als jongerejaars als slaafje van Clegg, en werd geacht hem ’s ochtends te wekken en zijn krant te brengen. Clegg zegt zich niets te herinneren.

Na zijn studie antropologie in Cambridge ging hij naar het Europacollege in Brugge. Zijn politieke doorbraak kwam toen hij speechschrijver werd voor eurocommissaris Leon Brittan. Maar in plaats van zich bij de anti-Europese Conservatieve Partij te voegen, veroverde Clegg een zetel in het europarlement voor de LibDems. Hij is nog steeds sterk pro-EU. In 2005 kwam hij in het Lagerhuis namens Sheffield.

Clegg is ook journalist geweest bij de Financial Times, waar hij op de buitenlandredactie schitterde. De krant is hij altijd trouw gebleven. Op zijn huwelijk in 2000 merkte zijn echtgenote op hoe gezellig het ’s ochtends altijd in bed is ‘samen met Nick en de Financial Times’. Clegg, die tot ergernis van zijn vrouw soms nog wel eens sigaret rookt, spreekt vloeiend Nederlands, hoewel hij het land zelden bezoekt. De vakantie wordt meestal in Spanje doorgebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.