Adel verlicht

Sharon den Adel, aan de vooravond van een grote tournee met haar rockband Within Temptation, is gothic-af. En flirt met dance. Vanwaar de genre-overschrijdigen?

'Kijk, nieuwe laarzen.' Een halfhoog cowboylaarsje, mosgroen, ingelegd met glimmende steentjes, verschijnt op de zitting van een stoel. 'En ze lopen zo lekker. Weer eens wat anders dan Dr. Martens.' De giechels van Sharon den Adel en haar visagiste overstemmen de koffiepraat in het Baarnse café.

Den Adel is net binnen, gehaast, met rode konen. 'Hectisch, zo'n laatste schooldag van de kinderen. Alles ging te langzaam, daar kan ik heel slecht tegen.' Ze lacht verontschuldigend, Sharon den Adel, frontvrouw van Nederlands succesvolste band wereldwijd en moeder van drie kinderen, wonend in de Baarnse bossen.

Over een maand staat ze op het Hongaarse Szigetfestival (370 duizend bezoekers), kort daarna op Pukkelpop, in het Belgische Hasselt (150 duizend bezoekers) en Lowlands (55 duizend) Verder doet de band het komende half jaar onder meer de VS, Canada en Rusland aan.

Dit voorjaar kwam het achtste Within Temptation-album uit, The Unforgiving. Onlangs werd bekend dat In and out of Love, de hit van Den Adel met dj Armin van Buuren uit 2008, met 91 miljoen reviews in de top-40 van bestbekeken YouTube-filmpjes allertijden staat.

Moeder van de Nederlandse go-thicscene, dat stempel kleeft aan Den Adel sinds de band in 2002 doorbrak met het nummer Ice Queen. Kleeft, omdat ze al vijf jaar haar best doet om het af te poetsen. The Unforgiving lijkt een succesvolle poging: de muziek klinkt minder zwaarbeladen dan die op de vorige albums en ook de kleding en make-up van de bandleden zijn een paar tinten lichter.

Wel gebleven is het kenmerkende Within Temptationgeluid: de virtuoze uithalen van Den Adels sopraan, ondersteund door de zware, raggende vierkwartsbeats van haar vier mannelijke bandleden.

Het gothic-imago heeft Within Temptation groot gemaakt. Waarom willen jullie er zo nadrukkelijk vanaf?

'Waar ik van af wilde, waren vooral de jurken. Die waren erg dominant in de beeldvorming. Het trekt sommige mensen aan, maar het schrikt ook veel mensen af. Ik heb zelf altijd van grote jurken gehouden, als klein meisje al. In het dagelijks leven zou ik het raar vinden om ze te dragen, op het podium niet. In de tijd van onze eerste hit was het ook vernieuwend, dus hebben we het niet meteen afgeketst. Zo'n imagoverandering moet je geleidelijk doen, anders vervreemden je fans van je. Maar het liefst had ik het in één keer gedaan.'

Vanwaar de muzikale verandering?

'Muziek is net als mode een organisch iets. Kleding verandert door de jaren heen. Iets blijft niet voor altijd hét. Bij muziek werkt het net zo. Je wilt dingen veranderen, puur omdat je zelf een ontwikkeling doormaakt. Wat ik een paar jaar geleden perfect vond aan onze muziek, vind ik nu niet perfect meer. Dat komt niet alleen door mijn eigen ontwikkeling, ook door veranderingen in de maatschappij.

'We schrijven nog steeds over heftige thema's, maar je denkt niet meer 'waar hangt die strop?' Ze lacht hard. 'Als ik onze oude muziek terugluister merk ik dat ik in die begintijd, tien jaar geleden, best zwaarmoedig was. Toen zag ik dat helemaal niet zo.'

Luisterde je zelf veel naar zwaarmoedige muziek, vroeger?

'Mijn muzieksmaak is heel divers. Ik ben opgevoed door ouders die zowel naar Pink Floyd luisterden als naar Queen. Veel bombastische muziek, maar ook gitaar, Santana bijvoorbeeld of The Eagles.

'Met metal had ik helemaal niks, tot ik Robert leerde kennen. Ik zat in de schoolband, op het mbo in Alphen aan den Rijn. Hij speelde gitaar in een ander bandje en vond dat ik leuk kon zingen. Hij liet me stevige metal horen, met Keltische invloeden. Ik werd daardoor aangestoken. Op een gegeven moment ging zijn bandje uit elkaar en zijn Robert en ik samen een nieuwe band begonnen.'

Toen Within Temptation ontstond waren jullie begin 20. Vijftien jaar later zijn jullie nog steeds samen, hebben jullie drie kinderen en heeft de band alle prijzen gewonnen die er in Nederland op muzikaal gebied te winnen zijn. Jullie bewijzen dat succes en ouderschap te combineren zijn.

'Het vergt vooral een goede planning. Je moet de perfecte balans vinden, zowel in je gezin als in de muziek. Maar die balans verandert steeds. Dat heeft met de leeftijd van de kinderen te maken, maar ook met wat de band doet. Als we muziek schrijven, zien onze levens er heel anders uit dan als we toeren. En ondertussen gaat er een kind naar school, of komt er een baby bij. Het is een lerend proces, natuurlijk.'

Welke lessen heb je geleerd?

'Robert en ik doen minder samen dan eerst, als het de band betreft. Hij doet de podiumaankleding, het decor. Ik bepaal bijvoorbeeld met welke fotografen we werken. We schrijven ook minder samen. En als we het doen, zitten we in aparte kamers. Anders hebben we om de vijf minuten ruzie.

'Op een gegeven moment gaf hij aan dat hij afstand wilde nemen, dat hij niet meer met mij kon samenwerken. Nu gaat het beter. Het is ook fijn dat je allebei iets anders hebt meegemaakt als je thuiskomt van je werk.'

Zelf is ze de afgelopen tien jaar veel veranderd, vindt Den Adel. 'Dat komt niet zozeer omdat ik kinderen heb, maar ik mezelf nu beter ken.'

Wat is er veranderd?

'Ik ben zelfverzekerder geworden en assertiever. Bij veel mensen gebeurt dat op jongere leeftijd, maar ik ontwikkel me op sommige vlakken later dan de meeste mensen, geloof ik.

'Ik was een dromer, liet soms over me heel lopen, wist niet hoe ik dingen moest aanpakken, op sociaal gebied. Ik bleef hangen in mijn eigen wereldje, was veel met mezelf bezig. Misschien komt het doordat ik nogal beschermd ben opgevoed. Het is niet erg, maar ik vond het heerlijk om te worden wakker geschud.'

Wat schudde je wakker?

'Mijn werk. Ik zit vanaf m'n 26ste in een band die professioneel bezig is, waar geen tijd is voor dagdromen. Je bent eigen ondernemer, werkt niet voor anderen, maar voor jezelf. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik me ben gaan ontwikkelen.'

Ze kijkt op, schikt het glittersjaaltje om haar hals, vraagt of ze duidelijk is. 'Ik ben geen goede prater. Ik vertel niet zo samenhangend. Ik houd ook niet van spreken in het openbaar. Helemaal niet.' Ze is zo iemand die de nacht voor een presentatie wakker ligt, zegt ze. 'Ik haat het.' En tijdens een concert zou ze het liefst alleen maar zingen en de praatjes tussendoor achterwege laten. 'Echt waar. Maar, dat kan natuurlijk niet.'

Niet assertief dus, maar al wel van jongsaf aan op zoek naar het podium. Op de middelbare school zong je al in verschillende bands.

'Op de basisschool al. If I had a hammer zongen we, van Percy Sledge. Ik weet nog dat we voor de leraren wilden zingen. Eerst de schuur opruimen, daarna mogen jullie een concert geven, zeiden ze.

'Ja, ik zoek het podium steeds weer op. Zingen vind ik iets anders dan praten. Met een grote jurk aan voel ik me zelfverzekerd. Omdat ik een beetje afgeschermd ben, kan ik mezelf makkelijker blootgeven.'

Beschouw je het als een act?

'Het is een ander deel van mij. Mijn kleding geeft me houvast om dingen te doen die ik moeilijk vind, zoals praten. Ik vind het moeilijk, maar ik zoek het wel steeds meer op.'

Voordat je ging zingen heb je een modeopleiding gedaan. Ook wilde je edelsmid worden, sieraden maken. Wanneer besefte je dat je wilde zingen?

'Ik wilde altijd al zingen, maar bij ons thuis werd veel waarde gehecht aan een goede opleiding. Het zingen deed ik erbij, in eerste instantie.

'Eigenlijk wilde ik naar het grafisch lyceum in Rotterdam. Robert ook, maar we werden allebei niet aangenomen. Dat is maar goed ook, denk ik achteraf. De meeste mensen kwamen daar binnenzetten met een heel goede portfolio's. Ze waren heel ruimdenkend, ik was kneuterig bezig, zonder dat er echt een idee achter zat.

'Ik ben mode-management gaan doen. Eerst op het mbo, daarna op het hbo. Uiteindelijk ben ik te verstandelijk ingesteld voor een kunstopleiding. Ik wilde de zekerheid dat ik mijn brood kon verdienen na mijn afstuderen. Als je een echte artiest bent, interesseert dat je denk ik niet zo.'

Ben je een controlfreak?

'Ja. Zeker. Ik wil niets aan het toeval overlaten. Ik ben een perfectionist in alles. Alles behalve mijn tuin, daar is het een rommeltje. Ik probeer alle ballen tegelijk in de lucht te houden. Als er iets misgaat, gaat die dag meteen alles verkeerd. Daar kan ik echt chagrijnig van worden. Dat houd ik dan wel voor mezelf.'

Bijna alle journalisten die je hebben geïnterviewd, schrijven verbaasd op dat Sharon den Adel zo aardig is.

'Ja, dat weet ik. Komt door het genre, denk ik. De muziek is vrij zwaar. En dus kom ik over als iemand die zwaarmoedig in het leven staat. Dan verwachten mensen niet dat je aardig en best normaal bent.'

Kun je boos worden, buiten het podium?

'Ja. Ik ben heel ongeduldig. Maar mensen worden in mijn bijzijn snel dominant, omdat ik niet zo moeilijk doe. Dus denken sommige mensen dat ze in mijn bijzijn alles kunnen zeggen of doen. Maar er is een grens. En als mensen die grens te vaak opzoeken kan ik boos worden.

'Laatst bijvoorbeeld, waren we bezig met een videoclip. Robert en ik vonden het resultaat allebei heel gaaf. Toen begon iemand het af te kraken: dat moet je niet doen, je moet dit, je moet dat. Toen was ik boos. Dat heb ik niet echt laten merken, maar ik heb wel duidelijk gezegd: ik weet zeker dat we goed zitten.

'In dat soort dingen moet je hard zijn. Het is jouw imago dat op het spel staat, niet dat van hun. Het is moeilijk te bepalen wat je fans leuk vinden, maar ik heb het idee dat ik dat wel goed kan inschatten.'

Hebben jullie nu andere fans dan in het begin?

'Ja.'

Na enige nadenken: 'Ik wil niet zeggen dat het computernerds waren, onze eerste fans, maar wel mensen die veel op internet zaten. We waren een van de eerste bands met een goeie website, vandaar.

'Naarmate we meer op grote festivals stonden, kregen we een algemener publiek. Dat hebben onze eerste fans ons ook verweten. Maar dat is standaard, geloof ik. Maar bij ons was het wel heftig.

'Nu zitten onze fans in alle lagen van de bevolking. Als we in een regionale club optreden zie je vaders en zonen binnen komen, zelfs grootouders en kleinkinderen.'

In and out of love, de hit die je in 2008 opnam met Armin van Buuren, is een danceplaat. Ook een poging om een breder publiek te trekken?

'Ik vind het leuk om andere mensen te leren kennen en andere genres. Onze nieuwste single is ook beïnvloed door dancemuziek. Dat heb ik dus door anderen leren waarderen.

'Als je met een ander samen zingt krijg je een inkijkje in zijn muziek. Op die manier probeer ik geïnspireerd te blijven, de krenten uit de pap te halen.'

Goud en Platina

Within Temptation is het meest succesvolle Nederlandse muzikale exportproduct van het afgelopen decennium. Vooral in België, Duitsland, Rusland en Scandinavië heeft de band veel fans. Behalve de vijf gouden en twee platina platen die de band in eigen land in de wacht sleepte, brak hij ook records in Duitsland (twee keer goud, één platina), België (twee keer goud, één platina), Rusland (een keer goud) en Finland (een keer goud).

Metal, dat draaide je niet als mainstream radio- of tv-zender. Within Temptation moest in de beginjaren dan ook bedelen om aandacht. De Nederlandse clipzender The Box, rond de eeuwwisseling heel populair, weigerde de clip van Ice Queen uit te zenden. Maar de bandleden van Within Temptation gaven zich niet zomaar gewonnen. Op hun forum, in die tijd een nieuw fenomeen, riepen ze jongeren op om het aan te vragen per sms. Na een week capituleerde The Box: bedolven onder duizenden verzoeken belden ze met het management van Within Temptation of ze hun oproep wilden verwijderen. In ruil daarvoor zonden ze Ice Queen uit.

CV Sharon den Adel

1974 Geboren in Waddinxveen

1996 Within Temptation opgericht

2002 Internationale doorbraak met het nummer Ice Queen

2005 Geboorte van dochter Eva Luna Westerholt. In 2009

werd zoon Robin Aiden geboren en in maart 2011 kwam Logan Arwin ter wereld

2008 Opname In and out of Love met dj Armin van Buuren

Sharon den Adel woont met haar vriend en bandgenoot Robert Westerholt en hun drie kinderen in Baarn

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden