Adder onder het gras bij de WAO-uitkering

Wie in de WAO terecht komt, heeft meer dan een mentaal of fysiek probleem: het inkomen vermindert. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten krijgen er vaak nog een probleem bij....

Jacques Groenewegen (55) is zijn roeping misgelopen. De manier waarop hij voor zijn eigen zaak opkomt, zou hem als beroepslobbyist niet mistaan. Al vijf jaar voert hij een kruistocht tegen zijn pensioenfonds, het fonds Metaal en techniek, en tegen de uitvoerder van die regeling, MN Services. Iedereen die zich met pensioenen bezighoudt, heeft Groenewegen aan de deur gehad. Van pensioenombudsman, bonden, werkgevers, journalisten en een reeks advocaten, tot het kabinet aan toe.

Maar Groenewegen is geen beroepslobbyist. Hij werkt via detacheringsbedrijf Modderkolk in Wychen. 'Ik doe vrij eenvoudig werk voor ze', zegt Groenewegen.

En daar is hij trots op. Ooit was hij vertegenwoordiger voor een fabriek die kippenslachtlijnen produceert. Tot hij in 1994 volledig werd afgekeurd vanwege een hernia. Voor thuiszitten was Groenewegen te onrustig. Hij solliciteerde zich 'wezenloos' en kwam bij Modderkolk terecht.

Omdat hij weer een baan had, werd hij deels arbeidsgeschikt verklaard. Hij krijgt nu 60 procent WAO. Die uitkering vult het inkomensverlies aan tussen zijn oude en zijn nieuwe baan. De WAO is immers een 'loondervingsverzekering' en staat los van de handicap.

En toen begon het gelazer.

Nadat Groenewegen volledig was afgekeurd, kreeg werd de pensioenopbouw door zijn pensioenfonds gratis en volledig voortgezet. Nu hij door zijn nieuwe werk weer voor 40 procent arbeidsgeschikt werd verklaard, kreeg hij nog 60 procent gratis pensioenopbouw.

Maar een volledig pensioen in zijn nieuwe baan kreeg hij niet. 'Terwijl de optelsom van beide pensioenen minder zou zijn dan het pensioen dat ik zou krijgen als ik in de WAO was gebleven.'

Die pensioenvermindering geldt ook voor WAO'ers boven de veertig die een tweede uitkering uit de Werkloosheidswet krijgen. Zolang zij in de WW zitten, vult het fonds FVP hun pensioenpremie aan. Maar als de WW overgaat in bijstand of wanneer de werkzoekende een baan vindt, stopt die service. En dan wacht hetzelfde probleem waarmee Groenewegen werd geconfronteerd.

Volgens het pensioenfonds zou Groenewegen te duur worden als hij in zijn nieuwe baan volledig pensioen opbouwt. En dus begon het fonds takkenbossen op de weg te werpen. Eerst werd gerekend met een dubbele franchise - het fonds deed alsof de werknemer twee keer AOW zou krijgen.

Deze constructie is wettelijk verboden omdat werk, pensioen en AOW rechtevenredig aan elkaar zijn gerelateerd. Maar daar kan het fonds kennelijk uitzonderingen op maken.

Vervolgens telde het fonds de twee pensioenregelingen bij elkaar op. Dat zijn het in geval van Groenewegen dus zestig procent pensioen op basis van zijn vroegere inkomen via de WAO, plus een volledig pensioen uit de huidige baan. Dat is samen 160 procent pensioen.

Gevolg: het fonds topt de pensioenopbouw in de nieuwe baan af tot 40 procent, zodat de optelsom op honderd uitkomt.

'Ze tellen appels en peren op', stelt Groenewegen.

De toezichthouder op de pensioenfondsen, de Pensioen- en Verzekeringskamer PVK, heeft het pensioenfonds over deze constructie op de vingers getikt. 'Wij zijn van oordeel dat de door u gevolgde systematiek op gespannen voet staat met het wettelijk kader, zo niet in strijd daarmee is', meldt de toezichthouder in een brief.

Het fonds blijft echter bij zijn standpunt. 'Door de twee verschillende pensioenen stijgt de pensioengrondslag - het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd', stelt de woordvoerder van MN Services, dat de pensioenregeling uitvoert. 'De werkgever zou in dat geval méér premie moeten betalen voor iemand die gedeeltelijk in de WAO zit, dan voor een gewone werknemer.'

En dat zou het voor werkgevers onaantrekkelijk maken om een gedeeltelijk WAO'er aan te nemen, zo redeneert het fonds.

Oud-staatsecretaris De Grave van Sociale Zaken droeg de pensioenfondsen in 1998 op het meningsverschil binnen drie jaar op te lossen. Anders zou hij dat zelf doen, en het naar eigen goeddunken in de wet verankeren.

Bonden, werkgevers en pensioenlobbyclubs beloofden onmiddellijk beterschap. De huidige staatssecretaris van Sociale Zaken, Hoogervorst, neemt daar genoegen mee en daarmee lijkt de zaak opgelost.

Maar voor Groenewegen, en met hem duizenden andere WAO'ers, is er niets veranderd. Vooral niet bij degenen die voor beide pensioenen - zowel van de oude baan als van de nieuwe baan - in hetzelfde pensioenfonds zitten.

Met name fondsen die de pensioenen voor hele bedrijfstakken regelen, raken nogal eens in de war door hun eigen reglementen. Bedrijfspensioenfondsen schikken de kwestie doorgaans in der minne.

Groenewegens laatste hoop is gevestigd op het gerenommeerde advocatenkantoor Stibbe dat zijn zaak nu pro deo behartigt. 'Het eerste resultaat van onze bemoeienis is de brief van de Pensioen- en Verzekeringskamer. Het is pure winst dat de PVK de aftopping in strijd met de wet vindt', zegt advocaat Jaap van Slooten.

Dus zet Groenewegen zijn campagne gestaag voort. 'Als de regering wil dat WAO'ers weer gaan werken, moet dat natuurlijk geen korting op het pensioen tot gevolg hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden