Adams beveelt Basken Noord-Iers vredesproces aan

Gerry Adams gaat het 'vredesplan' voor Baskenland, opgesteld door een groot aantal Baskische nationalistische organisaties, persoonlijk afleveren bij Bill Clinton....

CEES ZOON

Van onze correspondent

Cees Zoon

MADRID

Adams bracht maandag een bezoek aan de turbulente deelstaat in het noorden van Spanje. Hij kwam op uitnodiging van Herri Batasuna, de politieke tak van de ETA, waarmee zijn Sinn Fein van oudsher goede betrekkingen onderhoudt. Om die te onderstrepen zocht hij in de gevangenis van Bilbao Karmelo Landa op, een van de bestuursleden van HB die een straf van zeven jaar uitzitten wegens samenwerking met een terroristische organisatie.

In kringen van het Baskische nationalisme wordt het vredesproces in Ulster als een na te volgen voorbeeld beschouwd. Met dat oogmerk hebben bijna dertig partijen, vakbonden en sociale organisaties de zogeheten Verklaring van Lizara ondertekend. Daarin roepen zij op door politieke onderhandelingen een einde aan het geweld in Baskenland te maken. Enkele dagen na de ondertekening kondigde de ETA een bestand voor onbepaalde tijd af.

Alle politieke partijen in Spanje en Baskenland benadrukken dat het bewerkstelligen van de vrede los moet staan van de vraag wat de toekomstige status van Baskenland zal zijn. Voor de radicale nationalisten blijft volledige onafhankelijkheid het doel. De gematigder Baskische Nationalistische Partij, die de deelstaat al twintig jaar regeert, wil de Spaanse grondwet wijzigen en het land omvormen tot een confederatie.

De ontwikkelingen in Baskenland hebben ook de nationalisten in Catalonië nieuwe energie gegeven. Het parlement in Barcelona heeft een resolutie aangenomen waarin 'het recht op volledige zelfbeschikking' wordt geëist. Een van de kleine partijen wil een referendum waarin de Catalanen zich kunnen uitspreken over onafhankelijkheid.

De toenemende druk van de nationalisten in beide deelstaten heeft de Spaanse socialisten ertoe verleid premier Aznar een 'anti-nationalistisch pact' aan te bieden. Alleen als de grote Spaanse partijen een front vormen tegen de nationalisten, kan het voortbestaan van de staat Spanje in zijn huidige vorm worden gegarandeerd, aldus de socialisten.

Het idee is door Aznar van de hand gewezen. Volgens woordvoerder Pique ziet de regering niets in een dergelijk front met de oppositie en zou het averechts werken. Aznar wil de dialoog met alle partijen (uitgezonderd vooralsnog Herri Batasuna) openhouden, in de hoop dat het gezonde verstand zegeviert en Spanje bijeengehouden kan worden. Van groot belang hiervoor zijn de resultaten van de deelstaatverkiezingen in Baskenland op 25 oktober.

Aznar zou overwegen de afkondiging van een bestand door de ETA te beantwoorden met een gebaar van goede wil. Dat gebaar komt neer op het overplaatsen van de ruim vijfhonderd veroordeelde ETA-terroristen naar gevangenissen in en rond Baskenland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden