Actuele, iets te volkse Shakespeare

Atheense Timon leert in Griekse crisis z'n vrienden kennen.

Hortensius, Sempronius, Ventidius, Lucius - ziehier de vrienden van Timon van Athene. Veelvuldig komen ze bij hem over de vloer en laten ze zich door hem fêteren. Lelijke korte broeken, drank, nog meer drank, oeverloos gelul, oergebrul, en de volgende dag een lekker ontbijtje. Joviáál! Lachuh! Want we hebben recht op een feestje toch?


Zo begint de Timon van Athene van Toneelgroep Maastricht in regie van Arie de Mol. Setting is een villa aan de Griekse kust (vormgever Theo Tienhooven verbeeldt met een strak ontwerp uw droombestemming), want Timon zit dus goed in de slappe was. Hij is een big spender. Totdat het tij keert en hij nog eens zal weten wie zijn vrienden zijn. En vooral: wie niet.


De Mol pakt het shakespeariaanse verhaal op tegen de achtergrond van de (Griekse) economische problemen van nu, en de opportunistische houding van bondgenoten in crisistijd - zowel op micro- als op macroniveau. Maar zo plausibel als dat klinkt, blijkt het op toneel toch nog niet zo makkelijk te verwezenlijken.


De acteurs zetten hun spel vet aan: een priemende vinger naar boven (de goden), uitgestrekte arm naar het publiek (ja, wij doen ook mee) en heel veel uitgestrekte armen met priemende vingers naar elkaar. Zodanig dat je aanvankelijk denkt dat het is om duidelijk te maken wie nu wie is, want die namen allemaal, dat is ook zo'n gedoe.


Maar een dergelijke handreiking blijkt het toch niet; het is een terugkerend verschijnsel, bij lange shakespeariaanse zinnen, bij ingewikkelde gemoedstoestanden - en helaas, het doet schools en onhandig aan. Een zekere burleske stijl is Toneelgroep Maastricht weliswaar niet vreemd, maar in deze enscenering schieten de spelers daarin toch door.


De Mols regies zijn wel geduid als 'volkstoneel' in de goede zin van het woord: onopgesmukt in z'n aard, grotesk soms en met goede muziek. Dat laatste ontbreekt ook nu zeker niet - er is een fraai intermezzo waarin de acteurs het lied Kaigomai ten gehore brengen, en er is veel mooie begeleiding van Servilius, de muzikant (Ruud van der Pluijm). In dat idee past ook de aankondiging van de scènes, waarbij er af en toe ook grapjes worden gemaakt, zoals in een later gedeelte wanneer Timon zich boos terugtrekt in een woud, bij de wilde dieren. En goud vindt, aldus de verteller. Timon (Rogier in 't Hout) kijkt verbaasd op: sorry? Ja, zegt de verteller, moet kunnen, goud.


Met dit 'woudgedeelte' lijkt de voorstelling iets strakker en abstracter te worden, met ook hier weer leuke vondsten - de valse vrienden komen in plaats van met hun rolkoffers nu langs met jerrycans, zodra ze vermoeden dat het om zwart goud kan gaan - maar cruciale scènes worden gebracht in geschreeuw, soms onverstaanbaar, altijd in dezelfde kleur en met wapperende armen. Impact krijgt het daardoor steeds niet, terwijl het er soms zo dichtbij zit.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden