Activisten

Natuurlijk waren het de gebruikelijke types die zich als eersten meldden. George Clooney besloot direct na de ramp een benefietavond voor Haïti te organiseren, samen met Haitiaan Wyclef Jean....

En toen konden de andere sterren natuurlijk niet achter blijven: in Amerika kon je acteurs als Jack Nicholson, Mel Gibson en Reese Witherspoon aan de telefoon krijgen als je een paar dollar wilde overmaken voor Haïti. John Travolta vloog hoogstpersoonlijk zijn met hulpgoederen gevulde Boeing 707 naar het eiland.

Filantropie en beroemdheid: het is onlosmakelijk verbonden tegenwoordig. Een beetje ster beklimt de barricades. Ook het typetje Brüno uit de gelijknamige film kwam tot die conclusie, toen hij besloot dat liefdadigheid een mooie manier was om je als D-ster in de kijker te spelen: ‘Maar wat dan? Clooney heeft Darfur al, Sting het Amazonegebied en Bono aids!’

Allemaal nobel natuurlijk. Pop- en filmsterren genereren aandacht en kunnen een probleem – eventjes in elk geval – opnieuw op de kaart zetten. Maar met een ramp van deze omvang heb je toch geen ‘celebs’ nodig om de portemonnee open te weken? Laat staan 360 (!) BN’ers in een telefoonpanel.

Waarom belde u eigenlijk? Naar het lichtende voorbeeld van Clooney en Pitt? Om EO-presentator Manuel Venderbos of Dirk Scheringa eens aan de telefoon te krijgen? Omdat iedereen het doet? Of omdat de journaalbeelden zo vreselijk zijn?

Als dat laatste het geval is, is in Haïti zelf nog beter gedemonstreerd welke rol film kan spelen bij zo’n ramp. De leerlingen van de volledig verwoeste filmschool Ciné Institute hebben – naast slachtoffers natuurlijk – meteen de camera’s uit het puin gegraven. Ze maken sindsdien filmpjes over Jacmel, een stad waar een week lang geen journalist of hulpverlener kon komen en wisten die online te zetten. Ze zijn niet heel verschillend van de journaalbeelden, amateuristischer en explicieter misschien, en toch is de toon anders. Het is hun eigen land. Ze kunnen dichterbij komen. En ongetwijfeld is hun werk ook een manier om zich staande te kunnen houden. Bovendien lokte het de blik, en hulpverlening, naar een plek die lang buiten beeld bleef.

Het is een nieuw soort activisme, dat juist werkt omdat het van onderaf komt. De documentaire Burma VJ bestaat volledig uit amateurbeelden van de protesten die het land uitgesmokkeld werden. Iran kreeg wereldwijde aandacht door een filmpje van de stervende Neda. Rauwer is het. En mogelijk omdat er altijd al camera’s zijn op de plek waar ‘het’ gebeurt.

In Haïti blijven de camera’s rollen als de andere journalisten straks weg zijn, beloven de oprichters van de filmschool. Ze willen positieve verhalen vertellen over de wederopbouw. De veerkracht tonen.

En als u nog niet heeft over gemaakt naar 555: zij kunnen ook nog hulp gebruiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.