Activisten zijn er klaar voor in krakersbolwerk Hamburg: 'Welcome to Hell'

In Hamburg maken activisten zich op voor grote demonstraties tegen de G20. Ze maken gebruik van de gangbare formule: 'Als wij worden aangevallen, vechten we terug.'

De politie in Hamburg zet donderdagavond waterkanonnen in tegen demonstranten van 'Welcome to Hell'. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Zelfs demonstranten moeten douchen. Dus wandelt Bernard donderdagmorgen naar de St-Pauli Kerk in het gelijknamige stadsdeel van Hamburg. Daar, onder de lindebomen, kruipen Olli, Tobi en Sven net uit hun koepeltentje. Hun hanenkammen staan er wat verfomfaaid bij. Naast de tent wijst een hoopje lege bierblikken op een spraakmakende nacht.

Maar gelukkig is daar Bernard, een vijftiger uit de buurt. 'Is er iemand die bij mij thuis onder de douche wil?' 'Jaaa', raspen de drie punkers schor, maar onmiskenbaar enthousiast.

Even later loodst Bernard de jongens over de St Pauli Hafenstrasse, berucht bolwerk van de Hamburgse linkse scene. 'Welcome to Hell', staat er op de posters die achter bijna elk raam hangen, het motto van de meest radicale van alle demonstraties dezer dagen tegen de G20. Hij staat voor donderdagavond om 19 uur op het programma.

Voor de politie geldt de demonstratie als de grootste beproeving: de agenten verwachten zeker achtduizend potentieel gewelddadige demonstranten uit binnen- en buitenland. De politie stelt daar zelf ruim 20 duizend manschappen tegenover, plus tientallen waterkanonnen en pantservoertuigen. Er zijn vierhonderd 'noodcellen' ingericht voor arrestanten.

Betogers zijn er klaar voor Beeld afp

Glinsterende Elbfilharmonie

Als Olli, Tobi en Sven niet voornamelijk naar de afgeleefde neuzen van hun zwarte kisten zouden kijken, zouden ze tussen de huizen door de kranen van de Hamburgse haven zien en zo nu en dan een glinsterende glimp van de Elbfilharmonie in de verte. In de nieuwe concertzaal, de trots van de stad, zullen de leiders van de 19 grootste industrielanden en de EU vrijdagavond aan het G20-diner zitten. Als een van de gasten schuift ook de Nederlandse premier Mark Rutte aan.

Gastvrouw Angela Merkel ontvangt de regeringsleiders in haar geboortestad - toen ze een paar maanden oud was verhuisden haar ouders naar de DDR. Hamburg, groot geworden door de Hanze, staat als geen andere Duitse stad symbool voor vrijhandel zonder barrières - de vrijhandel die op het spelstaat.

Symbolisch is Hamburg dus een logische keuze, praktisch minder. De havenstad is berucht om zijn grote linkse beweging. Ook is het stadscentrum bijzonder moeilijk te beveiligen, zo bleek dit voorjaar nog uit een onderzoek van de Duitse veiligheidsdiensten.

Betogers dragen een spandoek met de tekst 'Welcome to Hell' Beeld afp

'Voor ons was Hamburg juist een buitenkansje', zegt Olli, de spraakzaamste van het trio. 'Relatief dichtbij Emden.' De drie jongens volgen daar een opleiding tot sociaalwerker. Ze komen in eerste instantie protesteren vanwege de groeiende kloof tussen rijk en arm in Duitsland en de rest van Europa en tegen de macht van de banken.

Het merendeel van de naar verwachting ruim 100 duizend demonstranten dat dit weekend meeloopt in een van de 15 grotere demonstraties is niet gewelddadig of extremistisch. Ze komen om kritiek te uiten op het neoliberalisme, of om de aandacht te vragen voor het klimaat. Sommigen komen om te protesteren tegen hun president, tegen Vladimir Poetin of tegen Recep Tayyip Erdogan, omdat dat in hun eigen land niet kan en in Duitsland wel.

Vijftiger Bernard met de actievoerders Olli, Tobi en Sven. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Kampeerplekken

Het is nog voor elven, maar de zon brandt op de zwarte T-shirts van de jongens en op de even zwarte kogelvrije vesten van de voorbijtrekkende politiepatrouille. De asfaltweg is leeg. Hamburg wacht af. Van ver weg uit de lucht klinkt een zacht gepruttel: een politiehelikopter op patrouille.

Of Olli, Tobi en Sven vanavond geweld zullen gebruiken. 'Interessante vraag', zegt Sven, als hij plaats neemt op het terras van de woongroep van Bernard, fris gedoucht. 'Liever niet. Ik ben blij als alles vreedzaam verloopt.' Dan volgt de onder activisten gangbare formule: 'Maar als wij worden aangevallen vecht ik terug.' 'Als ze ons kamp zouden ontruimen ook', vult Olli aan. Eerder deze week liet de stadssenaat een aantal kampeerplekken ontruimen, middenin de nacht, terwijl de kamperende demonstranten toestemming van de rechter hadden.

En dat in Hamburg, het sociaaldemocratische Hamburg, foetert Bernard. 'Maar de s staat tegenwoordig eerder voor scheisse.' Naast zijn inhoudelijke kritiek op de G20, vindt hij het ook gewoon irritant dat die regeringsleiders zomaar beslag kunnen leggen op zijn stad. Het is een gevoel dat breed wordt gedeeld: 80 procent van de Hamburgers had de top liever niet gehad, blijkt uit een peiling van de plaatselijke boulevardkrant Mopo.

En dus hangt er in voormalige arbeiderswijken als St Pauli, het Schanzenviertel en Altona een baldadig-saamhorig sfeertje. Veel bewoners hebben rode stippen op hun ramen geplakt als signaal aan demonstranten dat ze er kunnen douchen en, eventueel, ook schuilen. Ook was er woensdagavond in deze stadsdelen veel animo voor de demonstratie-rave genaamd 'Lieber tanze ich als G20', dat rijmt als je twintig op z'n Duits uitspreekt: 'zwanzig'. Vrijdag is er een soortgelijke ludieke actie genaamd 'G20 Bier holen'. Oftewel: ga 20 bier halen.

De politie is massaal aanwezig in Hamburg Beeld afp

En ook de meeste kerken zijn dus op de hand van de demonstranten en boden hen een kampeerplek toen ze uit de parken werden verjaagd. Op het terrein van een kerk mag de politie namelijk niet zomaar ingrijpen.

Op Bernards terras belt Olli met een vriend. Ze spreken om half vier op de Fischmarkt, waar de demonstratie begint. Daar staan donderdagavond na zessen een paar duizend demonstranten, zo veel mogelijk in de schaduw. De antifaband Goldenen Zitronen zweept de boel op met een geluidsmuur, die een mens aan de legitimiteit van elke mogelijke wereldorde te doen twijfelen.

Lees meer over de G20

Jawel, het gaat gebeuren: Trump en Poetin gaan elkaar zien

De ontmoeting van Donald Trump met Vladimir Poetin, vrijdag in Hamburg, is het voorlopige hoogtepunt van hun tot dusver volstrekt onduidelijke relatie - we weten niet eens of ze elkaar echt voor het eerst ontmoeten. Grote vraag is of Trump de recente strenge lijn van zijn ministers voortzet, of zijn sympathie voor een dictatoriale leider de boventoon laat voeren.

De G20 gaat om maar één ding: wie wint de handdruk?

De G20 van dit weekend lijkt een beetje op een wereldkampioenschap diplomatie. Lichaamstaal is van eminent belang. Wie maakt de beste indruk voor de tv-camera's en vooral: wie domineert wie? Een voorbeschouwing.

De politieke nachtmerrie van Merkel? - Trump, Erdogan en Poetin bij de G20

Duitsland moet afstand nemen van zijn roestige geopolitieke strategie en meer initiatief nemen op het internationale podium.

Met deze agenda verschijnen de G20-landen ten tonele

De jaarlijkse G20 heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een forum waarin de meest prangende mondiale kwesties worden besproken. Maar wat vindt Indonesië dit jaar belangrijk? En waar moeten we op letten bij Turkije? Een overzicht van de agenda's en de gevoeligheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden