Activisten die in Van Gogh Museum tegen sponsorrelatie met Shell protesteerden, eindigden in cel

Kunstenaars protesteren tegen samenwerking museum en Shell

Liset Meddens, directrice van milieuorganisatie Fossielvrij NL, kan er nog steeds niet over uit dat een ludiek protest tegen milieuvervuiling in Nederland tot een overnachting in een politiecel kan leiden. 'Echt buitenproportioneel', zegt ze. 'Volstrekt belachelijk.'

Milieugroep Fossil Free Culture NL tijdens een stilteprotest op zondagmiddag 14 mei 2017 voor de ingang van het van Gogh Museum Foto Daniel Cohen

Acht performancekunstenaars gearresteerd

Afgelopen vrijdag werden acht performancekunstenaars van het anonieme kunstenaarscollectief Fossil Free Culture in het Van Gogh Museum gearresteerd op verdenking van lokaalvredebreuk en vernieling. De kunstenaars, die een kritisch punt probeerden te maken over de sponsorrelatie tussen het museum en olieproducent Shell, kochten eerst een toegangskaartje. Daarna hulden ze zich in het wit en liepen de trappen van de museumshop op, waarbij ze 'olie' (een zwartgekleurde rietsuikermelasse) uit sint-jakobsschelpen (het logo van Shell) dronken. Toen het suikergoedje op de grond viel, werden de performers ingerekend. Vier van de acht kunstenaars zitten nog steeds vast omdat ze weigeren zich te identificeren.

Schending van de vrijheid van meningsuiting

'Die paar druppels rietsuikermelasse op de grond staan in geen enkele verhouding tot de gigantische milieuvervuiling waaraan Shell schuldig is', zegt Meddens, die op deze buiige zondagmiddag namens Fossil Free Culture het woord voert en een protestactie op het Museumplein leidt. 'De arrestatie is gewoon bedoeld om ons te intimideren.' Enkele tientallen in het zwart geklede demonstranten - waarvan sommigen de mond hebben afgeplakt met tape - hebben zich op het Museumplein verzameld en lopen in stilte naar de ingang van het Van Gogh Museum. Daar vertelt Meddens tegenover een groep sympathisanten en nieuwsgierige toeristen dat het weinig goeds zegt over een samenleving als een museum en een oliebedrijf samenspannen om kunstenaars het zwijgen op te leggen. 'Shame on Shell, shame on Van Gogh Museum'. Meddens gaat de verzamelde groep mensen voor in een minuut stilte voor de vier performancekunstenaars die vastzitten in een cellencomplex in Osdorp. Daarna wordt een protestlied ingezet, over een betere toekomst die we samen moeten bouwen.

Schending van de vrijheid van meningsuiting

Willem Jebbink, de advocaat van de arrestanten, noemt de arrestatie in een persbericht een schending van de vrijheid van meningsuiting. 'Met repressieve maatregelen willen het Van Gogh Museum en het Openbaar Ministerie kennelijk de discussie over de sponsoring door Shell tegengaan.' Volgens het Van Gogh Museum was de protestactie in strijd met de huisregels. 'De vrouwen werden aangehouden toen zij weigerden om vrijwillig ons museum te verlaten', zei een woordvoerder van het museum tegen het persbureau ANP.

Vorig jaar september voerden performancekunstenaars van Fossil Free Culture precies dezelfde protestactie uit in het Van Gogh Museum. Ook toen werd er zwarte rietsuikermelasse op de grond geknoeid. Daarbij werd niemand gearresteerd. 'Ik ken de details van de vorige protestactie niet, dus ik kan daar niks over vertellen' zegt een woordvoerder justitie. 'Ik kan alleen zeggen dat de huidige protestactie tot voldoende verdenking voor een arrestatie leidde. Of ze ook vervolgd zullen worden moet nog blijken.'

Het Van Gogh Museum heeft laten weten dat het geen aanklacht zal indienen tegen de performancekunstenaars. 'We onderschrijven vanzelfsprekend het recht van organisaties en particulieren op vrijheid van meningsuiting en protest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.