Activisten blijven thuis: politie in de meerderheid

Er was opgeroepen tot protest tegen IS, en er was direct een tegendemonstratie gepland. Toch blijft de chaos zaterdag uit. 'Actievoeren op straat', zegt een van de betogers, 'is uit de mode. Iedereen zit op Facebook.'

Spuiplein: sympathisanten van de Koerdische Arbeiders Vereniging. Beeld arie kievit
Spuiplein: sympathisanten van de Koerdische Arbeiders Vereniging.Beeld arie kievit

Activistisch Nederland had wat te kiezen zaterdag in Den Haag en besloot massaal thuis te blijven. Acht demonstraties zouden er zijn, slechts vier gingen er door, als nabrander van de verhitte zomer waarin Den Haag volgens De Telegraaf 'radeloos' was en de Schilderswijk het decor van demonstraties voor en tegen Gaza en Islamitische Staat.

Zaterdag moest een nieuw culminatiepunt worden. Maar noch PVV-leider Geert Wilders, die had opgeroepen tot deelname aan een Mars voor de Vrijheid, noch de Muslim Defense League, die had aangekondigd de Schilderswijk met geweld te beschermen, komt opdagen. De resterende protesten brengen gezamenlijk tussen de vier- en vijfhonderd man op de been: de politie is in de meerderheid.

Fysiek worden ze van elkaar gescheiden, maar op drie punten tonen de extreem-linkse Anti-Fascistische Aktie (AFA) en de extreem-rechtse Nederlandse Volks-Unie (NVU) zich verenigd. Ze delen de boosheid op de 'laffe burgemeester' Van Aartsen, die optochten door de Schilderswijk heeft verboden. Beide laten zich opnaaien door de opdringerige cameraploegen van PowNews, die op hun beurt boos zijn over de diefstal van drie plopkappen van de microfoons. Maar vooral zijn de demonstranten uit beide kampen teleurgesteld in zichzelf.

Plein 1813: organisaties onder leiding van de Anti-Fascistische Aktie. Beeld Arie Kievit
Plein 1813: organisaties onder leiding van de Anti-Fascistische Aktie.Beeld Arie Kievit

Zwarte Piet

'Hier hadden geen 50 man moeten staan, maar 500 duizend, die samen tegen de politiek zeggen: neem je eigen bevolking in bescherming!', schalt het door de megafoon van partijleider Constant Kusters van de Nederlandse Volks-Unie. Zijn achterban scandeert 'hand in hand, terug naar eigen land!'; op een spandoek staat 'In het land van tulpen en kaas wordt ISIS nooit de baas'.

De NVU heeft een plek toegewezen gekregen onder de monumentale eiken tegenover het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'We staan hier tussen de bijtjes en de bloemetjes op het gras, in plaats van in de Schilderswijk', foetert Kusters. Zijn NVU ageert tegen goedkope Oost-Europese arbeiders, het neo-liberalisme, de EU, de jihadistische islam, de multiculturele terreur en de aanvallen op Zwarte Piet.

Kusters (zwart colbert, blauw hemd, rode das, jeans) eiste vooraf vergeefs toestemming van de rechter voor een tocht door de Schilderswijk. 'Als dit het nieuwe demonstreren is, dan is het bar slecht gesteld met de democratie. Hoge heren als Kamerlid Marcouch en burgemeester Van Aartsen mogen er wel op werkbezoek.'

Een kilometer verderop hebben dertig organisaties onder leiding van de Anti-Fascistische Aktie (AFA) een plek gekregen. Op Plein 1813, naast het monument ter nagedachtenis aan de overwinning op Napoleon, ageren ze tegen politiegeweld, Pro Patria, de PVV, Zwarte Piet, racisme, rassenhaat, religieus fanatisme en nationalisme. Er zijn hoogstens 200 deelnemers.

'Het valt me tegen, gemiddeld nog geen tien personen per organisatie', klaagt Andreas, die namens de AAGU, de Anarchistische Anti-Deportatiegroep Utrecht, flyers uitdeelt voor een 'solidariteitsdemonstratie' voor vluchtelingen bij Kamp Zeist. 'Actievoeren op straat is uit de mode, iedereen zit op Facebook', zegt Ka van Haasteren, een 50-jarige kunstenares met rood geverfd haar. Ze wil als 'tevreden bewoner' van de Schilderswijk haar stem laten horen.

Op de Koekamp: de Nederlandse Volks-Unie. 'Tussen de bloemetjes en bijtjes in plaats van in de Schilderswijk', aldus voorman Kusters. Beeld Arie Kievit
Op de Koekamp: de Nederlandse Volks-Unie. 'Tussen de bloemetjes en bijtjes in plaats van in de Schilderswijk', aldus voorman Kusters.Beeld Arie Kievit

Afgelast

Op het Spuiplein naast het stadhuis betogen 150 sympathisanten van de Koerdische Arbeiders Vereniging. Op een spandoek staat: 'Wij accepteren de terroristische, karakterloze aanvallen van de roversbende ISIS niet'. Op de Koekamp, nabij het Centraal Station, organiseert de website GeenStijl onder de naam Internet Against Vertical Video Syndrome een ludiek protest tegen mensen die hun camera irritant verticaal houden bij het filmen. Er is een man of veertig.

Twee met veel tamtam aangekondigde protesten zijn te elfder ure afgelast: de Muslim Defense League zegt te zijn bedreigd. 'Die club bestaat maar uit één mannetje', sneert Constant Kusters. Ook Pro Patria ('Voor het vaderland') is afgehaakt, na het verbod op activiteiten in de Schilderswijk. Op 10 augustus liep hun eerste Mars voor de Vrijheid uit op een knokpartij met moslimjongeren.

Toch houdt Pro Patria zich niet geheel afzijdig. Politiemensen houden drie mannen tegen die Plein 1813 op willen. 'Wij zijn een groepje vrienden uit het zuiden van het land dat zich had verheugd op een gezellig dagje Den Haag', zegt de 28-jarige Willem opgeschoren haar, korte broek met legerprint. 'Jammer dat we worden uitgesloten.' Geroutineerde linkse demonstranten herkennen hen als voorlieden van Pro Patria en het rechts-radicale Identitair Verzet. 'Ze hadden hier onrust willen stoken, goed dat ze weg zijn', zegt AFA-woordvoerder Maarten.

'Sommige demonstranten ergeren zich aan onze duidelijke aanwezigheid, maar we staan hier ook voor hun veiligheid', zegt een rijzige agent met kort grijs haar. 'Wij moeten zorgen dat het niet uit de hand loopt. Als er straks dertig skinheads komen aanrennen, springen wij ertussen.'

De enige echte ordeverstoorders zijn ADO-hooligans. Als ze niet welkom blijken bij de NVU-manifestatie, willen ze naar het ludieke protest van GeenStijl. Daar worden ze gearresteerd.

Rond vier uur is het overal weer rustig. Het lawaai dat er nog is komt van de najaarskermis op het Malieveld. 'Volgend jaar gaan we de Schilderswijk in!', roept NVU-leider Constant Kusters. 'Wij houden ons woord!'

Jihadisten uit Den Haag

Twee Turks-Nederlandse jihadisten uit Den Haag waren van plan om een aanslag te plegen op het gebouw van de Europese Commissie in Brussel. De man en de vrouw zijn begin augustus in België gearresteerd op de luchthaven Zaventem, toen ze terugkeerden uit Turkije. De Belgische justitie vermoedt dat de twee ook in Syrië zijn geweest. Er zijn huiszoekingen gedaan in Brussel en Den Haag. In de Brusselse woning zijn onder meer wapens en kogelwerende vesten gevonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden