Actiewezen loopt zich al warm voor huwelijksdag

Burgemeester Cohen hoopt op een prachtig feest. Maar 'Amsterdam is Amsterdam' en dus staan de actievoerders al te trappelen. Eén ding is zeker: warm zal het niet zijn op 2 februari....

'2 Februari 2002 Oranje Hel.' Antimonarchisten, anarchisten en republikeinen lopen zich nu al warm voor het voeren van acties tijdens het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima. Het zou gaan om ludieke en vreedzame acties. 'Voorwaarde is wel dat de politie in Amsterdam niet te overspannen reageert.'

'Ach, Amsterdam is Amsterdam. Voor het bruidspaar is dat blijkbaar geen reden de hoofdstad te mijden', aldus burgemeester Cohen maandag na de vraag of hij demonstraties en onrust verwacht bij Het Huwelijk op 02-02-2002.

Cohen hoopt op een 'prachtig feest', maar zei wel dat 2 februari wat de beveiliging betreft te vergelijken zal zijn met de Eurotop in 1997. Voor actievoerders in Amsterdam zijn de ervaringen tijdens de Eurotop juist reden om te denken dat het op 2 februari uit de hand kan lopen.

Op 10 maart 1966, bij het huwelijk van prinses Beatrix en Claus, zette de Amsterdamse politie duizend man extra in en kreeg ze hulp van 1859 man rijkspolitie en 1700 marechaussees. Dat kon de rookbom in de Raadhuisstraat, kreten als Claus raus en schermutselingen in de stad niet voorkomen. De inhuldiging van koningin Beatrix in Amsterdam op 30 april 1980 had een kleine veldslag tot gevolg tussen de ME en - voornamelijk - krakers: 'Geen woning geen kroning'.

De protesten lijken nu voornamelijk gericht tegen de monarchie en de vader van Máxima. Dat vader Zorreguieta er volgend jaar niet bij is, betekent volgens het Comité Mars op de Oranjes (Comodo) niet dat er geen acties zijn te verwachten. Het comité kondigt 'een groot feest van verzet en anarchie' aan voor de dag van het huwelijk. Actievoerders worden onder meer via internet opgeroepen op 2 febrauri 2002 massaal naar Amsterdam te komen: '2 februari 2002 Oranjehel. Neem je vrienden en vriendinnen mee.'

Comodo houdt als opwarmer zaterdag een bijeenkomst in Amsterdam waar plannen worden besproken om op de huwelijksdag te demonsteren. Eerdere demonstraties van Comodo tegen het koningshuis verliepen zonder problemen. Op Koninginnedag 2000 protesteerde dit comité met een 'tribunaal tegen Beatrix' tegen het bezoek van de koningin aan de stad. Het bleef bij toneelstukjes en onderling taartengooien.

Ook het Nieuw Republikeins Genootschap (NRG) wil protesteren. Het moet volgens voorzitter E. Irrgang een vreedzaam protest worden. 'Het is niet de bedoeling dat we in de vuurlinie staan als het aankomt op stenengooien.'

Irrgang maakt zich vooral zorgen over hoe de politie op 2 februari demonstranten tegemoet zal treden. 'Voorwaarde voor een rustige dag is dat de politie niet te overspannen reageert. Ik begrijp dat de Amsterdamse politie nog te kampen heeft met een 1966-trauma en als ze het aanpakt als tijdens de Eurotop in 1997, komen er zeker problemen. Bij het minste of geringste werd geweld gebruikt. Ik vermoed ook dat de autoriteiten overwegen opnieuw tot massale preventieve arrestaties over te gaan om actievoerders al vooraf buitenspel te zetten.'

Raadslid René Danen van Amsterdam Anders/De Groenen hoopt dat het 'Oranjefeestje' niet ten koste gaat van de burgerrechten van Amsterdammers. 'De demonstratievrijheid mag niet in het geding komen. Het politieoptreden bij het huwelijk van Constantijn in Den Haag geeft weinig hoop: demonstranten werden weggehouden, ondanks afspraken met de politie.'

Ook Danen, tevens oprichter van actiegroep MaxiPa Nee, vermoedt dat politie en justitie het preventief oppakken van actievoerders achter de hand houden. Dit middel werd bij het EK voetbal voor het laatst ingezet. 'Een meerderheid van de gemeenteraad wilde dit artikel schrappen uit de politieverordening. Dat is echter nog niet gebeurd. Het lijkt alsof de gemeente het achter de hand wil houden.'

De politie in Amsterdam laat slechts weten dat ze voor 2 februari werkt aan 'een draaiboek'. Onlangs zei commissaris Van Riessen op een bijeenkomt van de plaatselijke VVD 'geweldig gedonder' te verwachten bij een huwelijksvoltrekking. Overigens was toen nog niet duidelijk of de vader van Máxima bij de plechtigheid aanwezig zou zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden