Actiesjaaltjes tegen werkdruk leraren

De cao-onderhandelingen in het voortgezet onderwijs zijn vastgelopen. Twee bonden riepen een landelijke staking uit...

Van onze verslaggever Gerard Reijn

De vakbond AOb denkt dat rond 13 duizend mensen in het voortgezet onderwijs hebben gestaakt. ‘Dat is de helft van de leden van de twee vakbonden die meedoen, AOb en CNV Onderwijs’, zegt een woordvoerder trots. ‘En we hebben heel veel nieuwe leden gekregen.’

Tien scholen liggen helemaal plat, zegt de vakbond, en bij ettelijke tientallen heeft zeker de helft van de leraren gestaakt. De werkgeversorganisatie VO-raad schat het aantal stakers op vierduizend. Gezien de opkomst bij de centrale demonstratie in Utrecht is dat een onderschatting, want daar staan alleen al in de Veemarkthallen een kleine vierduizend man, getooid met petjes en sjaaltjes en fluitjes. Als AOb-voorzitter Walter Dresscher het thema van de actie, werkdruk, uiteenzet door erop te wijzen dat leraren in Europa gemiddeld 16 procent minder lesuren maken, wordt gescandeerd om ‘Actie, actie’. En als hij vervolgens stelt dat de VO-raad zich in cao-onderhandelingen ‘onbetrouwbaar, onfatsoenlijk en onmaatschappelijk’ heeft gedragen, snerpen alle fluitjes.

In een kantine-achtige ruimte naast de grote hal zit een oudere lerares diep verstopt in de verschillende kleuren actiesjaaltjes. Zij wil wel uitleggen waar deze actie volgens haar om gaat, maar onder één voorwaarde: ‘Niet mijn naam in de krant. Want ik kan je nu al zeggen dat er bij mij op school collega’s zijn die wel zouden willen staken, maar niet durven.’

En dan legt ze uit: ‘Het gaat om de werkdruk. Die wordt steeds verder verhoogd. Bij ons op school krijgen we geen aparte tijd toebemeten voor vergaderingen. Nou geef ik vier verschillende vakken, en dus moet ik vier keer zo veel vergaderen.’ Ze lijkt geëmotioneerd als ze eraan toevoegt: ‘Ik heb een maand bijgehouden hoeveel uren ik maak. Dat waren er 72 per week. op zondag werk ik altijd van twee tot acht. Als ik dat niet doe, haal ik het gewoon niet.’ Waarom ze dat dan nog steeds doet? Domme vraag: ‘Omdat het zo verschrikkelijk leuk is’, zucht ze.

Onder de werkwilligen heersen verschillende opvattingen over de werkdruk. Woensdagochtend was de lerarenkamer van het Minkema College in Woerden nauwelijks minder vol dan gewoonlijk. Niet meer dan zes stakers telt de school, en Jan Paul Kuijper, leraar Engels, behoort niet tot hen. Hij heeft niet zo’n last van overmatige drukte. ‘Het valt wel mee. Ik vraag me af of leraren die zo’n werkdruk hebben, misschien ineffectief werken.’ Hij heeft overigens ook geen vertrouwen in het stakingswapen. ‘Ik heb een paar keer gestaakt en het heeft nooit iets opgeleverd.’

Die ervaring heeft ook Frans Minjon, leraar natuurkunde. Maar Minjon heeft wel degelijk last van zware werkdruk. Alleen: de oplossingen die de vakbonden hebben bedacht, vindt hij niet goed. ‘Wat ze zouden moeten doen, is de omrekenfactor veranderen. Als je nu voor een jaar bent ingeroosterd voor één klokuur, krijg je bij ons op school 51,5 klokuren betaald. Als ze daarvan nou 52 uur maken, dan heb je wat.’

Zijn collega-werkwillige Peter Schoon, leraar Nederlands, vindt dat staken de werkdruk alleen maar verhoogt. En dat de tactiek van de bonden tot niets leidt. ‘Als ik minder les ga geven, worden de klassen groter, en dan wordt het helemaal onwerkbaar.’ Aan ‘vakbondsoplossingen’ is nu geen behoefte, zegt hij. Het ministerie moet iets doen. ‘Er is een systeemwijziging nodig. Anders gaat de hele boel failliet.’

De verschillen in stakingsbereidheid zijn groot. Karin van Oort is rector van twee scholen van de Ceder-groep. In de ene, CSB in Amsterdam Buitenveldert, staakt 60 procent. ‘Met de rest konden we geen rooster meer opstellen, dus we geven daar geen les. We hebben wel opvang voor de kinderen.’ Maar daarvan maken er slechts twee gebruik. In de andere school, het Veenlanden College in Mijdrecht, bij Vinkeveen, staken slechts 10 van de 150 leraren. Dat leidt alleen tot een paar extra tussenuren.

Waarom er zo weinig gestaakt wordt in Mijdrecht? Van Oort kan alleen theoretiseren. ‘Ze vinden het belangrijker dat de kinderen les krijgen. En van de stakers heeft er een gezegd dat hij in het zesde en zeven duur wel werkt. Dan heeft hij een examenklas die hij niet wil laten zitten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden