Acties Surinamers 'gaan door tot Bosje weg is'

Surinamers proberen de moed erin te houden, maar het water staat velen tot aan de lippen door het 'wanbeleid' van deze regering....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Magde moet elke maand goochelen met 29.768 gulden en 72 cent. Nog geen zes Nederlandse tientjes prijken op haar gele salarisafschrift. Ze kan er twee gasflessen voor kopen, vier kippenbouten en twee kilo rijst. Voor de 140 miljoen gulden die president Wijdenbosch vorige week spendeerde aan zijn Ghanese reis, zou ze 385 jaar moeten werken.

De goedlachse creoolse vrouw, hoofdschoonmaker bij de overheid, toont de salarisbrief aan eenieder vlak bij het kabinet van president Wijdenbosch. Menigeen schudt het hoofd. Vijf kinderen heeft ze.

Magde: 'U kunt me maar beter niet vragen wat een gewone schoonmaker bij ons verdient.'

Vorige week, toen de gulden in één dag plotseling de helft minder waard was, was haar koopkracht gereduceerd tot slechts een kilo rijst en een gasfles. 'Ik ben zwaar teleurgesteld in Wijdenbosch', zegt ze, terwijl omstanders instemmend knikken. 'Deze ellende had ik echt niet verwacht. Nooit, nooit meer krijgt hij mijn stem.'

De dames Marlene, Mavis, Elly en Madzy, dinsdag ook in actie, noemen zich 'de welgestelden'. Nee, ze maken geen flauwe grappen. Want als je elke maand drie ton Surinaamse guldens verdient als leraar, zo'n vijfhonderd Nederlandse guldens, mag je echt niet klagen. Zeker niet vergeleken met Magde.

En toch blijft het behelpen. 'Suriname is één grote Riagg', betoogt Mavis (55). 'Iedereen steunt elkaar, ook geestelijk. Want anders hou je dit leven niet vol.'

Vrouwen, vooral werkende moeders, maken een flink deel uit van de duizenden betogers die al dagenlang naar het kantoor van de Surinaamse president marcheren, om zijn aftreden af te dwingen. Ook dinsdag weer trok een indrukwekkende stoet naar het Onafhankelijkheidsplein, onderweg gadegeslagen door winkeliers en ambtenaren, die volop hun steun betuigden. Paramaribo is veranderd in een stad die in een permanente crisis verkeert. Politieagenten staan nerveus op belangrijke straathoeken en ME-busjes rijden af en aan.

De economische terugval zit elke Surinamer hoog. Terwijl op een paar kilometer van het stadscentrum wordt gewerkt aan de omstreden bouw van de brug over de Suriname-rivier, totale kosten inclusief een andere brug zo'n 170 miljoen Nederlandse guldens, luchten vele Surinamers op straat hun hart over het economische 'wanbeleid' van de regering-Wijdenbosch.

In twee jaar tijd is het gemiddelde inkomen scherp gedaald en zijn de buitenlandse schuld en het begrotingstekort flink gestegen. De snelle koersval van de gulden wordt door vrijwel iedereen, op Wijdenbosch en zijn ministers na, in verband gebracht met het ijverig laten draaien van de bankbiljettenpers om de staatstekorten te dekken.

Marlene en haar vriendinnen, een groep veertigers en vijftigers, rekenen op het Onafhankelijkheidsplein uit dat een persoon minimaal 70 duizend gulden nodig heeft om gezond te eten. Maar veel Surinamers verdienen dat bedrag per maand. Eén keer in de week eet Marlene kip. Haar man verdient 200 duizend gulden. Een van de vier kinderen woont nog thuis. Honger zullen ze nooit lijden, maar gezond en behoorlijk eten is een luxe geworden.

Marlene: 'Gezinnen met veel kinderen eten rijst met alleen groente. Of alleen rijst, met een beetje peper om het lekker te maken. Als ik naar de winkel ga, ben ik al zo'n 20 duizend gulden kwijt. Hoe moeten gepensioneerden dan leven van hun 15 duizend gulden? Dat is toch onmogelijk?'

Magde maakt vaak moksi alesi, een goedkoop rijstgerecht. Rundvlees kan ze zich niet veroorloven. Ander vlees, zoals het gepekelde zoutvlees, snijdt ze zo klein mogelijk. 'Leidingwater kan ik niet meer betalen. Ik vang gewoon het regenwater op. Ik ga door met demonstreren tot Bosje zijn kantoor heeft verlaten en nooit meer terugkomt. Niemand gelooft meer zijn verhalen.'

De leraressen, een beroepsgroep die traditioneel het voortouw neemt in het Surinaamse actiewezen, beamen het. Ze lachen nog volop. Aan hun voorkomen is niet te zien dat er geleden wordt. Marlene: 'Maar we zijn zwaar gefrustreerd. We hebben een sterke geest. Dat houdt ons op het been.'

Elly: 'De huidige generatie Nederlanders zou allang geflipt zijn door dit leven. We kunnen tegen een stootje. We dansen nog altijd de salsa, we doen aan toneel. Ondanks het feit dat de kwaliteit van ons leven achteruit blijft gaan.'

Mavis: 'Eerlijk gezegd hebben we deze ellende aan onszelf te danken. We geloven onze politici té gemakkelijk.'

De demonstranten bij het kabinetsgebouw worden aan het einde van de ochtend wederom verjaagd. Niet door de ME, maar door een enorme tropische regenbui, die Paramaribo de hele dag zal teisteren. Op het Onafhankelijkheidsplein betoogt C. Gaddum dat de Surinamers 'een volk van lammeren' is. Gaddum: 'We zijn te lijdzaam. We laten ons niet besturen door staatslui, maar door een stel avonturiers. Door playboys.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden