Actief vaderschap met overdraagbaar verlof tijdens eerste 12 jaar

'Maak van kinderopvang een basisvoorziening. Dan help je gezinnen de tropenjaren door.'

Een schamel verlofje van twee dagen voor jonge vaders na de geboorte van zijn baby, meer kan er niet af bij de VVD en de werkgevers. Correctie: ook voor oude vaders en voor niet-manlijke partners. Vijf doorbetaalde dagen, waarmee we in Europa nog achter vrijwel alle landen aan kachelen, is al reuze controversieel. Maar de VVD staat daar nu alleen in tijdens de formatie. Tijd om toe te slaan.

Twee doorbetaalde dagen om luiers te leren verschonen, muisjes te strooien, het bezoek te ontvangen, je paniekerige vrouw te troosten. En vooral om urenlang te snuffelen aan het geurige kruintje van het nieuwe leven dat je hebt voortgebracht en dat voortaan bij jou hoort. Die 'bonding' is belangrijk. Twee dagen is echt beschamend weinig. Tien, zoals de Europese Commissie nu wil, is het minimum. Als Brussel het niet afdwingt en de overheid niet betaalt, zal het er niet komen, want voor kleine bedrijven is het ingewikkeld en duur.

Doorslaggevend is wat er daarna gebeurt. De nekslag voor de carrière van vrouwen komt drie maanden na de geboorte, na het verlof. Dan gaan ze massaal parttime werken, en hun mannen niet. Nederland is kampioen vrouwen in kleine deeltijdbanen, nog altijd, en het schiet niet op. In mijn eigen omgeving zie ik volop mannen en vrouwen die evenveel voor hun kinderen zorgen - kennelijk heb ik een uiterst correcte vriendenkring - maar landelijk is dat nog altijd een minderheid.

Slechts de helft van de vrouwen zorgt financieel voor zichzelf, en van de hoogopgeleiden slechts 70 procent. Daarmee zijn we toch een achterlijk land. En dat terwijl vrouwen het in het onderwijs glansrijk winnen van mannen. Ze halen vaker en sneller een diploma. Op het vmbo zijn jongens oververtegenwoordigd, op het vwo de meisjes. In het hoger onderwijs is het merendeel vrouw. In 2015 kregen 22.600 vrouwen en 17.800 mannen een masterdiploma. Vrouwen die nu 35 zijn, zijn beter opgeleid dan mannen, maar hun carrières blijven bedroevend achter.

Mentaliteit

Beleid is nodig om verandering af te dwingen. Dat kost geld maar betaalt zich terug: in Scandinavische landen zorgen mannen meer en verdienen vrouwen beter. Maar het is vooral een kwestie van mentaliteit. Hoongelach van corpsballen op de zaak of macho collega's op de werkplaats over je 'papadag' helpt niet. Die cultuur verander je alleen als manlijkheid niet meer de norm is, als vrouwen meer overwicht krijgen en ruimte durven innemen.

Is een betaald verlof van drie of vier maanden de oplossing? Ik weet het niet. Je onttrekt mensen erg lang aan hun werk. En hoe voorkom je dat het verlof wordt gebruikt voor bijbeunen, of het huis verbouwen?

Niet iedereen is geschapen voor fulltime kinderzorg. Je moet het maar willen, vier maanden thuiszitten tussen de poepluiers, de kotsdoekjes, de Blije Doos en de rammelaars. Hoe mooi en lief mijn baby's ook waren, ik verlangde tijdens mijn verlof soms heftig naar ontsnapping uit de wereld van fruithapjes en melkstuwingen, naar slap gelul bij de koffieautomaat en ongestoorde uren achter mijn computer. Jaloers zwaaide ik mijn man uit. En ik had ze zelf gebaard.

Ruimhartig, niet overdraagbaar betaald verlof voor beide ouders, niet na de bevalling maar uitgesmeerd over de eerste twaalf levensjaren van kinderen, dat lijkt me effectiever om mannen tot actief vaderschap en vrouwen tot meer werken te verlokken. En maak van kinderopvang een basisvoorziening. Dan help je gezinnen de tropenjaren door.

Aleid Truijens is schrijver, literatuurrecensent en biograaf.
Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden