Acteur gezocht voor heldenrol

Vandaag ontvouwt regisseur Roel Reiné zijn plannen voor een spektakelfilm over Michiel de Ruyter. Wat maakt de Zeeuwse admiraal tot een geschikte filmheld?

AMSTERDAM - Van de Amerikaans-Mexicaanse actieheld Danny Trejo naar de oer-Hollandse zeeheld Michiel de Ruyter. Regisseur Roel Reiné, die de laatste jaren vooral in Amerika films maakte, gaat het leven van Michiel de Ruyter verfilmen.


Vandaag presenteert filmmaker Roel Reiné (44) in Vlissingen, De Ruyters geboortestad, zijn vergevorderde plannen voor het 'zee-epos' Michiel de Ruyter. 'De Gouden Eeuw is een waanzinnige tijd met veel mooie verhalen en helden. En de grootste held was Michiel de Ruyter', zegt hij.


Na jaren lobbyen is de financiering rond. Het budget van (geraamd) acht miljoen euro is voor Nederlandse begrippen groot. Deze week is Reiné begonnen met de casting. Hij zoekt een bekende of minder bekende acteur van in de 40 voor de titelrol, de hele film door. Begin volgend jaar gaan de opnamen van start in het Zeeuwse Veere en in Amsterdam.


Michiel Adriaenszoon de Ruyter (1607-1676) was de beroemdste admiraal van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Geboren als zoon van een bierdrager, klom hij op tot de hoogste zeerang. Hij bezorgde de Republiek grote overwinningen tijdens de Engelse oorlogen. De beroemdste is de tocht naar Chatham in 1667. In de monding van rivier de Theems bracht hij dertien Engelse oorlogsschepen tot zinken en maakte het Engelse vlaggenschip HMS Royal Charles buit.


Meer dan om zijn militaire kwaliteiten was de Ruyter volgens Reiné een held vanwege zijn bescheidenheid. 'Hij is nooit naast zijn schoenen gaan lopen. Na de overwinning bij Chat-ham stond Johan de Witt op het dek om het applaus in ontvangst te nemen, terwijl De Ruyter alweer de kippen aan het voeren was.' Het maakt De Ruyter eerder een echte Hollandse dan een Amerikaanse held.


Volgens hoogleraar Maritieme Geschiedenis Henk den Heijer is dat precies het beeld van De Ruyter dat al sinds zijn dood wordt gecultiveerd. 'Een eenvoudige man uit het volk, vroom en bereid zich op te offeren voor het vaderland. Heel opvallend voor een tijd waarin nog nauwelijks natiebesef bestond.'


Maar hij wijst ook op een aantal voor een modern publiek vreemde aspecten van De Ruyter, zoals zijn enorme vroomheid. Reiné zal er niet omheen gaan. De film begint zelfs met een Bijbelcitaat en De Ruyter zal meermalen biddend te zien zijn.


Andere, meer 'duistere' kanten worden wel weggelaten. Zo heeft De Ruyter ook langs de Afrikaanse westkust gevaren, wereldwijd het centrum van de slavenhandel. 'Hij moet ervan hebben geweten', zegt Den Heijer. 'In die tijd was dat normaal. Afrikaanse vorsten deden er ook aan mee.'


Volgens Reiné kun je nu eenmaal niet alles vertellen in een film. 'Het blijft drama. Anders kun je beter een documentaire maken.'


Den Heijer hoopt dat de filmmakers serieuze research zullen doen, want 'vaak zeggen historische films meer over ons dan over de geschiedenis'. Nova Zembla kreeg een paar jaar geleden het verwijt weinig van de historische werkelijkheid over te laten.


Reiné, die zelf geschiedenis heeft gestudeerd, wil dat anders doen. Zo vertelt de film over de strijd tussen de Orangisten en de Republikeinen. 'Beide kampen proberen hem voor het karretje te spannen. Maar De Ruyter wil er niets mee te maken hebben. Hij offert zich op, zodat Nederland niet in een burgeroorlog vervalt.'


Reiné merkt de behoefte aan Nederlandse helden. 'Ik merk sinds ik in Amerika woon dat we in Nederland zo negatief zijn over alles en elkaar niets gunnen. Daarom zoek ik Nederlanders die inspireren, op wie je trots kunt zijn.' Toch noemt hij de film niet nationalistisch.


'Kennelijk hebben we in deze tijd weer behoefte aan nationale helden,' zegt historicus Den Heijer. 'In de jaren zeventig moest men niets van De Ruyter hebben, omdat hij stond voor een fout, koloniaal verleden. Nu, in tijden van multiculturalisme en Europese eenwording, zijn we weer erg bezig met onze identiteit. Heldenverering hoort daarbij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden