PostuumGijs de Lange (1956-2022)

Acteur en theaterregisseur Gijs de Lange was veelzijdig, fantasierijk en vol werklust

Acteur en theaterregisseur Gijs de Lange is woensdag op 65-jarige leeftijd overleden na een kort ziekbed. De Lange was onder meer bekend van Het klokhuis en zijn rollen in verschillende speelfilms en series.

Hein Janssen
Gijs de Lange.  Beeld ANP Kippa
Gijs de Lange.Beeld ANP Kippa

Misschien wel de grootste verdiensten van Gijs de Lange zijn zijn veelzijdigheid en fantasie. Die resulteerden in zijn geval tot een aantal opzienbarende regies van voorstellingen die inmiddels tot de canon van het Nederlandse theater behoren. Zo zette hij in 1999 bij zijn toenmalige gezelschap Toneelgroep Amsterdam het toneelstuk Een ideale vrouw helemaal naar zijn hand. In deze oer-Engelse society-komedie van William Somerset Maugham – vergelijkbaar met de stukken van Oscar Wilde – onderscheidde zijn regie zich door een ideale mix van over de top comedy-acteren en Theo en Thea-humor. Actrice Marieke Heebink won met haar exuberante acteren terecht een Theo d’Or voor deze hoofdrol. Veel jaren later, in 2015, regisseerde hij een fraai ingetogen versie van The Sunshine Boys met André van Duin en Kees Hulst.

De Lange, geboren in 1956 in Rotterdam, volgde in de jaren zeventig een opleiding aan de Toneelacademie in Maastricht. Hij begon zijn carrière als acteur bij toneelgroep Zuidelijk Toneel Globe en trad daarna toe tot het vaste ensemble van Toneelgroep Amsterdam, onder artistieke leiding van Gerardjan Rijnders. In diens regie speelde hij vele rollen, waarvan die in de montagevoorstelling Ballet het opmerkelijkst was. Bij het hoofdstedelijke gezelschap speelde De Lange talloze rollen, maar tegelijkertijd ontwikkelde hij zich er als een begenadigd regisseur van voorstellingen als Verre vrienden (Alan Ayckbourn) en Masterclass (over Maria Callas, met Sigrid Koetse).

Vanaf 2001 ging hij verder als freelance theatermaker en regisseerde vanaf dat moment succesvolle Orkater-producties, waaronder Conijn van Olland, Kamp Holland en De gouden eeuw, allemaal fantasierijke voorstellingen over de vaderlandse historie.

Tv-rollen

Zijn veelzijdigheid blijkt ook uit het feit dat hij voor verschillende groepen en artiesten allerlei zeer uiteenlopende producties regisseerde – van Het licht in de ogen (Het Toneel Speelt, een toneelstuk van Ger Thijs over twee oude acteurs) tot de Showponies-revues van Alex Klaasen. Ook veel cabaretiers werkten met hem samen, waaronder Droog Brood, Henry van Loon en Remko Vrijdag en Martine Sandifort. Zijn werkterrein strekte zich uit van opera’s in het Holland Festival tot de musical Dreamgirls van Albert Verlinde. Jonge tv-kijkers en hun ouders kennen hem vooral van zijn jarenlange medewerking aan het kinderprogramma Het klokhuis. Hij speelde ook rollen in tv-series als Gooische vrouwen en Oogappels.

Gijs de Lange bezat een enorme werklust, misschien voelde hij zich ook wel opgejaagd door het succes dat veel van zijn werk had. In 2016 regisseerde hij het Franse toneelstuk De vader van Florian Zeller over dementie (met Hans Croiset en Johanna ter Steege), een jaar later bewerkte hij de Dagboeken van Hendrik Groen tot een theaterversie. Vorig jaar sprak De Lange openhartig in een documentaire van Coöperatie Laatste Wil, waarin hij zich een warm pleitbezorger toonde voor het zelfstandig kunnen beslissen over leven en dood. Sinds enige tijd leed hij aan longfibrose, een zeldzame longziekte, waardoor voor hem definitief het doek is gevallen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden