Acteur Dean Martin was de ideale buddy

Hoewel Dean Martin, maandag op 78-jarige leeftijd overleden, in vijfenvijftig films speelde, heeft hij nooit gepretendeerd een acteur te zijn....

DINO PAUL CROCETTI, zoals hij in 1917 geboren werd als zoon van een uit Italië geëmigreerde kapper, bracht drie kwart van zijn leven in nachtclubs door, zingend, flirtend en altijd een glas in de hand. Na zijn schooltijd in Steubenville, Ohio, verdiende hij zijn brood als bokser, pompbediende, croupier en werkte ook een blauwe maandag als arbeider in een staalfabriek. Hij maakte enige furore als plaatselijke nachtclubzanger bij het orkest van Sammy Watkins, als Dino Martini. Toen hij in 1946 in Atlantic City optrad, ontmoette hij Jerry Lewis, die in dezelfde nachtclub een Sound Mix-achtig shownummer had.

Op initiatief van Lewis vormden zij een duo en Dino noemde zich voortaan Dean Martin. Lewis en Martin hadden aanvankelijk weinig succes, tot ze wat voor de vuist weg gingen improviseren en toen wèl de lachers op hun hand kregen. Filmproducent Hal Wallis plukte het stel in 1948 uit de Slapsie Maxie's club in Los Angeles en contracteerde hen voor vijf jaar als de nieuwe Abbott & Costello's, de komieken uit de jaren veertig. De samenwerking, beginnend met My Friend Irma duurde tot 1956 en leverde zestien films op, waaronder kassuccessen als At War with the Army, That's my Boy, Sailors Beware, Jumping Jacks, Living it up en The Stooge. Ook in het theater en op de televisie waren de clown Jerry Lewis en de romantische zanger Dean Martin razend populair.

Zonder verklaring viel het duo na Hollywood or Bust (1956) uit elkaar, misschien omdat de ambitieuze Lewis genoeg had van de luiheid van Martin. Volgens anderen wilde Dean Martin niet meer als marionet van Lewis verder. In een interview zei hij eens: 'De twee keerpunten in mijn carrière waren: ten eerste Jerry Lewis ontmoeten, ten tweede Jerry Lewis verlaten.' Ze zagen elkaar nooit meer tot 1989, toen Lewis onverwacht verscheen op het feest bij de 72e verjaardag van Martin in Las Vegas.

Weinigen geloofden dat Dean Martin het in zijn eentje zou klaren, maar dat viel reuze mee. Als zanger en allround entertainer, later als gastheer in zijn eigen televisie-show bij NBC (van 1965 tot 1973) ontpopte Martin zich als een van de grootste sterren van de Amerikaanse showbizz. Hij verdiende aan die shows vijftien miljoen dollar per jaar.

Begin jaren zeventig kwam de klad in de kijkcijfers, mede door protesten van vrouwen die genoeg hadden van zijn macho-gedrag en seksistische grappen. Hij scoorde als zanger - die zelf zei alleen maar Bing Crosby na te doen - hits als That's Amore, Memories Are Made Of This, Return to Me en Everybody loves Somebody.

Naast Montgomery Clift en Marlon Brando speelde Dean Martin in The Young Lions, naast Frank Sinatra in Some Came Running en naast John Wayne in Rio Bravo. Hij was de ideale buddy. Sinds The Silencers speelde Martin in vier spionagefilms de rol van Matt Helm, een namaak-James Bond. Andere bekende films waren Sergeant 3, Kiss Me Stupid, Robin and the Seven Hoods, The Bells are Ringing, The Sons of Katie Elder, Bandolero, Airport en, zijn laatste in 1964, Cannonball Run II.

De carrière van Dean Martin werd in de jaren zestig mede bepaald door zijn lidmaatschap van de Rat Pack, de clan rond Frank Sinatra, waartoe ook Sammy Davis jr., Peter Lawford en Joey Bishop behoorden. Een rebelse jongensclub; ze traden samen op, beheersten het nachtclubcircuit en schoven elkaar filmrollen toe.

Bij het overlijden van Dean Martin verklaarde Frank Sinatra: 'Dean was mijn broer, niet door bloed maar door keuze.'

Drie keer is Dean Martin getrouwd geweest en gescheiden. Hij had zeven kinderen. De laatste jaren vertoonde de opgebrande crooner zich zelden meer buitenshuis. Hij zat voornamelijk met een glas voor de tv naar oude westerns te kijken. Op Eerste Kerstdag kreeg hij het benauwd en kon geen adem meer halen - een feestelijk leven achter de rug.

Peter van Bueren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden