Acrobatiek als redding

Toen de buurtwinkel al zo vroeg dicht was, begreep ik meteen waarom. De Chinees is nooit gesloten. Niet met kerst, niet met nieuwjaar, ook niet tijdens andere feest- of geloofsdagen....

Bij het het zien van de gesloten ijzeren deuren kon je daarom denken aan een overlijdensgeval. Maar ik wist direct dat het te maken had met het optreden van de 'China Acrobatic Art Group' omdat ik daar namelijk zelf op weg naar toe was.

Het was een drukte van jewelste in en rond de sporthal en we leken in China beland. Met moeite bemachtigden we een plek. Ik genoot ervan eindelijk de Chinese gemeenschap - van jong tot oud - naar buiten te zien treden. De acrobatische show was in het kader van de vriendschapsband tussen Suriname en China. Vooraan in de 'ereloge' zat ex-dictator Desi Bouterse, wiens partij democratisch aan de macht is gekomen. Op het speelveld lag een groot groen tapijt onder kleurige spots. Spandoeken langs de tribunes maakten duidelijk dat alles te danken was aan HET MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING, DIRECTORAAT CULTUUR I.S.M. DE AMBASSADE VAN VOLKSREPUBLIEK CHINA. Ook hing er: LANG LEVE DE VRIENDSCHAP TUSSEN CHINA EN SURINAME.

Het deed allemaal Orwelliaans aan. Nu Nederland als belangrijkste partner aan de kant is gezet, wordt China als de nieuwe 'grote broer' binnengehaald, die mogelijk flink gaat investeren. Terwijl met veel opsmuk en aanhoudend wordt ingetetterd hoeveel voorspoed deze relatie zal brengen, gebeurt ondertussen niets substantieels.

Geheel passend bij deze achterhaalde sfeer geldt het adagium 'geef het volk brood en spelen'. Voordat de show begon, waren er vier speeches, waaronder een van het ministerie en de Chinese ambassade. Alle sprekers begonnen met een 'welkom' aan Desi Bouterse. Hij was niet als afgevaardigde van de president aanwezig maar als de leader himself.

De conferencière benadrukte voor aanvang van de show dat 'internationale experts' stellen dat het 'met goud bekroonde' gezelschap 'een belangrijke bijdrage levert aan deze vorm van kunst'. Het moest vooral duidelijk zijn dat we crème de la crème voorgeschoteld kregen.

Suriname mag dan wel een democratie zijn, maar sinds het aantreden van deze regering bezetten exponenten van het voormalige militaire regime vrijwel alle sleutelposities. In Suriname heerst nu een totalitair sfeertje. Het gaat gepaard met een benauwend nationalisme dat gestoeld is op gekrenkte trots. Extra benauwend omdat het al een dorpsstaat is.

Totalitair niet zozeer in de zin van beteugelend, maar des te meer in de zin van opgedrongen zonnigheid en geloof in eigen kunnen. Terwijl de winkelprijzen wekelijks stijgen en de wegen steeds meer een gatenkaas worden, wordt opgetogen beweerd dat we de goede kant op hobbelen, verpakt in serieus bedoelde Keek-op-de-week-achtige voorlichtingsprogramma met namen als: 'Aktueel en Informatief'. In een poging de geloofwaardigheid op te vijzelen, worden ergens gaten 'geplombeerd' met de mededeling: 'Als ze nog niet bij u zijn geweest, heb geduld'.

Op de staatstelevisie schalt regelmatig het sentimentele liedje Mi na Srananman - ik ben Surinamer. De videoclip is een aaneenrijging van veel natuurtaferelen en al die verschillende culturen. Dat doet het hem altijd wel. 'Noem nou iets werkelijk van onszelf waarop we trots kunnen zijn', vroeg een kennis veelzeggend naar aanleiding van dit muzikale gejengel.

Ook de komst van de acrobaten was onderdeel van de staatspropaganda. Ik had niet eerder dergelijke hoogstaande acrobatiek gezien en er zaten werkelijk huzarenstukjes tussen. Toch zag je dat er een B-team was afgevaardigd. Er waren kinderen onder de artiesten en jongleurs deden gerust drie pogingen over totdat de achterwaartse truc lukte. Dat kwam overigens niet klungelig over maar gewoon eerlijk. Alsof was gezegd: 'Jongens, dit is Suriname, een achteraf gelegen bananenrepubliekje waar zelfs de bananenexport op zijn gat ligt. Dus grijp je kans, probeer alles uit en het dondert niet dat iets mislukt.'

Door de hele façade die erachter schuilging, zag ik politiek misbruikte jonge mensen in een optreden als onderdeel van een nog grotere show. Bovendien gruwde ik ervan te zien hoe mensen zich dubbelvouwden en wel zo dat de billen op het hoofd werden gelegd. Ik kreeg een geknakt gevoel in mijn ruggengraat. Regelmatig keek ik dan ook weg.

Aan het eind begaf Bouterse zich naar de vloer en schudde de jonge artiesten de hand. Voor hen was hij de zoveelste vage figuur.

Een paar dagen later besprak ik met een politicus de economische situatie van het land. 'Onze president wil meer wil uitgeven dan hij verdient en meer exporteren dan hij produceert', zei hij snerend. Ik sprak mijn misnoegen uit over het gebruiken van de acrobaten als propagandastunt. 'Dat is gewoon Chinese diplomatie', zei hij spottend. 'China heeft toegezegd het Nationale Reconstructieprogramma te bestuderen teneinde advies uit te brengen en eventueel financiële steun te geven. Wij zijn economisch en politiek zo diep gezakt, dat China heeft besloten onze president een groep acrobaten te sturen, in de hoop dat hij eruit leert dat acrobatiek de enige redding is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden