ACM: Gezamenlijke inkoop ziekenhuismedicijnen mag

Inkopers van medicijnen gaan nauw samenwerken; er lijkt zelfs een nationale inkooporganisatie voor ziekenhuismedicijnen in de maak. Ziekenhuizen en verzekeraars overleggen koortsachtig hoe ze gezamenlijk de kosten van geneesmiddelen - 2 miljard euro per jaar - kunnen drukken.

Beeld anp

De verzekeraars denken al over drie weken met concrete plannen te kunnen komen. Aanleiding tot de plotselinge samenwerkingsdrift is de publicatie van een 'leidraad' door de Autoriteit Consument en Markt ACM over de mogelijkheden tot samenwerking.


De tekst werd gisteren gepubliceerd, volgend op een concept uit april. Volgens de ACM mogen ziekenhuizen en verzekeraars heel ver gaan in de samenwerking bij inkoop van medicijnen, als ze het maar openlijk doen, elkaar niet uitsluiten en de inkoop een beperkt deel van de omzet betreft.


Vóór de publicatie van die leidraad waren medicijneninkopers zeer beducht voor de mededingingspolitie, die immers juist is opgericht om de concurrentie te bevorderen.

Chris Fonteijn. Beeld anp

'Je moet worden gezien als een instantie met tanden'

Ziekenhuizen en verzekeraars moeten zeker samenwerken, vindt voorzitter Chris Fonteijn van de Autoriteit Consument en Markt. Als de patiënt maar profiteert.

Meer samenwerking

Rob van der Kolk, directeur inkoop van het Amsterdamse ziekenhuis AMC: 'We werkten altijd wel samen op gebied van inkoop, maar we waakten ervoor dat de samenwerking nooit meer dan 35 procent van de markt besloeg. We gingen ervan uit dat we daarboven moeilijkheden met de ACM zouden krijgen, en we willen niet voor het gerecht komen. Nu we weten dat het mag van de ACM, zoeken we zo snel mogelijk meer samenwerking.'

Norbert Hoogers, bestuursvoorzitter van Zilveren Kruis en bestuurder van Zorgverzekeraars Nederland, overlegde woensdagavond met enkele tientallen vertegenwoordigers van de ziekenhuizen en van medisch specialisten. 'Ik was verrast door de bereidheid bij alle partijen om samen te werken. Er is bij iedereen draagvlak voor.'

De kosten voor geneesmiddelen in ziekenhuizen stijgen razendsnel, vooral door de introductie van nieuwe, gepatenteerde en peperdure middelen tegen ziekten als kanker en reuma. Aan die dure middelen, die per patiënt meer dan 10 duizend euro per jaar kosten, ging in 2013 al 1,5 miljard euro op, dit jaar zal het 2 miljard zijn. Een kostenbesparing van bijvoorbeeld 5 procent levert dan al 100 miljoen euro op.

Ziekenhuizen ook

Vooral voor die dure middelen wil Hoogers op korte termijn een samenwerkingsverband opzetten met alle verzekeraars. Voorstellen wil hij midden juli al klaar hebben. 'We zullen ook de ziekenhuizen uitnodigen om mee te doen.' Hij heeft wel één voorwaarde: dat de ziekenhuizen op die middelen geen winstmarge in rekening zullen brengen die ze vervolgens aan de verzekeraars in rekening brengen.

De samenwerking moet zich niet beperken tot de inkoop van middelen. 'We moeten ook informatie uitwisselen over de middelen die worden gebruikt, over de dosering, over alles. Om de kosten te drukken.'

Tot nu toe werkten verzekeraars alleen incidenteel samen met andere partijen. Zo koopt Achmea samen met een aantal ziekenhuizen de dure TNF Alpha remmers in, een middel tegen reuma. Maar de nieuwe samenwerking zal uitgaan van Zorgverzekeraars Nederland, en niet van individuele verzekeraars.

Naar het buitenland

Hoogers wil zich in eerste instantie richten op de inkoop van dure geneesmiddelen. Niet de allernieuwste, waarvoor geen enkel alternatief is, maar de middelen waarvoor al wel alternatieven zijn. Hoe veel daarop met samenwerking valt te besparen, durft hij niet te voorspellen.

Ook Jos Aartsen, bestuursvoorzitter van het Groningse academische ziekenhuis UMCG en van de organisatie van academische ziekenhuizen NFU, ziet in de verte al een nationaal inkoopbureau opdoemen. En misschien kan de samenwerking bij de inkoop van dure medicijnen nog wel verder gaan: 'Met Duitsland, of Frankrijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden