Achterwerk, oom, theaterimpresario, of grap?

Wat gaat er schuil achter de namen in de kunst? De Volkskrant stelt wekelijks iets of iemand aan u voor....

De Academy Award of Merit heet hij officieel. Maar wie hem wint, noemt hem liever Oscar. Dan weet iedereen tenminste waar het over gaat: de bekendste filmprijs ter wereld, omgeven met de meeste status en glamour, uitgereikt in categorieën als beste film, beste actrice en beste scenario.

Oscar is goudkleurig, 35 centimeter hoog, weegt 3,8 kilo en stelt een naakte ridder voor met een zwaard, staand op een filmrol. Hij is niet de enige prijs die luistert naar een bijnaam. Zo is er Tony, de Broadway-theaterprijs, en Emmy, de tv-prijs. Maar terwijl van Tony, Emmy en Grammy bekend is naar wie of wat ze verwijzen, is de herkomst van ‘Oscar’ in raadselen gehuld.

Naar wie is Oscar vernoemd? Was het de echtgenoot van actrice Bette Davis, die vond dat het achterwerk van het beeldje sprekend leek op dat van haar man, H. Oscar Nelson? Of was het ‘oom Oscar’, een neef van de bibliothecaresse Margaret Herrick, die werkte voor de Academy? Misschien verwijst de naam indirect naar Oscar Hammerstein, een theaterimpresario uit New York.

Dat laatste was de lezing van de journalist en columnist Sidney Skolsky, die – voor zover bekend – in 1934 als eerste ‘Oscar’ gebruikte. In zijn in 1975 verschenen memoires vertelde Skolsky dat hij de naam uit de lucht greep. Hij dacht aan een oude theatergrap, die te maken had met Hammerstein. ‘Vervolgens begon ik te schrijven: Katharine Hepburn won de Oscar voor haar rol als Eva Lovelace in Morning Glory.’

Skolsky’s versie wordt door veel mensen geloofd. Toch is zijn verhaal niet aannemelijk. Om te beginnen herinnerde Skolsky zich zijn historische zin verkeerd: ‘Hepburn was niet aanwezig om haar Oscar te ontvangen’, schreef hij op 19 maart 1934 in de New York Daily News.

Bovendien is het onlogisch dat een journalist een bijnaam zou verzinnen die nooit was gebruikt. Waarschijnlijker is het dat ‘Oscar’ bij ingewijden al langer circuleerde. Volgens sommige bronnen noemde Walt Disney zijn beeldje ‘Oscar’ in 1934, tijdens dezelfde prijsuitreiking waarvan Skolsky verslag deed.

Bette Davis was zeker niet de naamgever: zij kwam pas in 1935 met ‘Oscar’ op de proppen. Blijft over het verhaal van Margaret Herrick. Zij vond het beeldje op haar neef Oscar lijken, en zou dat al in 1931 hebben gezegd. Maar getuigen daarvan hebben zich nooit gemeld.

Eén ding staat vast: de koosnaam is blijven hangen. Oscar is zijn naam. Pauline Kleijer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden