'Achterlijke Friezen' is ronduit racistisch

De ingezonden brieven van dinsdag 18 oktober.

Maxim Hartman schreef over 'achterlijke Friezen'. Beeld Ivo van der Bent

Brief van de dag: Achterlijke Friezen?

In zijn recensie in de Volkskrant van de Friese editie van de nieuwe roman van Paolo Coelho over Mata Hari gebruikt Maxim Hartman de term 'achterlijke Friezen'. Hartman noemt de Friezen achterlijk omdat er geen Fries woord voor 'draaiende motor' of 'auto' is. Motor en auto zijn nou niet echt voorbeelden van originele Nederlandse woorden. Ook 'draaien' heeft waarschijnlijk dezelfde Latijnse oorsprong. Zijn redenering klopt niet, je kunt hetzelfde namelijk over de Nederlandse versie schrijven.

De opmerking is net als de rest van de bespreking ongetwijfeld grappig bedoeld, maar is neerbuigend tegenover Friezen. Toen Pim Fortuyn in 2002 in de Volkskrant de islam een achterlijke cultuur noemde viel heel Nederland erover. Als een columnist dit over Marokkanen of Antillianen had gezegd, dan was de wereld waarschijnlijk te klein geweest. Van Maxim Hartman, wiens carrière sinds Rembo&Rembo toch al bergafwaarts gaat, kun je zo iets verwachten, maar de Volkskrant had deze term nooit mogen toelaten. Dit is hoe je het ook wendt of keert een racistische uitdrukking.

Want laten wij duidelijk zijn, dit is niet alleen zijn probleem, maar ook van de Volkskrant. Het feit dat de boekenredactie, meneer Hartman de eerste tien bladzijden van de Friese editie van de Spion laat lezen is op zich al heel goedkoop en flauw. Zo van: laten wij eens lachen met Maxim, die schrijft vast wel iets grappigs hierover, maar eigenlijk reflecteert het een neerbuigende houding tegenover de Friese taal op de Volkskrant-burelen. Waar men blijkens de aandacht erg trots is op het feit dat de Nederlandse taal eregast is op de Buchmesse. Humor is vaak een excuus om racisme te verbloemen, terwijl het juist de knuppel is. Ondenkbaar dat The Guardian de Welshe editie of El Pais de Baskische editie van de Spion zo zouden bespreken. De Volkskrant onwaardig.

Willem Visser, Amsterdam

Youp

Ik ben blij dat Youp van 't Hek is hersteld en weer op de planken staat. Tegelijkertijd vind ik het onthutsend te lezen dat hij meent een voorkeursbehandeling in het AMC te hebben genoten: 'Dan heb je mazzel dat je niet Jan de Boer uit Den Ham bent, ze trok anderhalf uur voor me uit.'

Ik hoop van harte dat het AMC dit misverstand snel uit de wereld helpt en duidelijk maakt dat de desbetreffende arts ook niet opgeeft indien een patiënt niet Van 't Hek maar De Boer heet en bovendien uit Den Ham komt.

Hans Koenen, Amsterdam

Aftakelingsgrens

In haar column schrijft Aleid Truijens dat het haar geruststelt dat ze er mag zijn, ook als ze straks oud, lastig, afhankelijk is en een luier draagt... Fijn voor haar, maar er zit wel een essentieel verschil tussen mogen en willen!

Ik moet er niet aan denken en ook die stem krijgt nu gelukkig aandacht. Natuurlijk moet eenzaamheid zo veel mogelijk bestreden worden, maar dit staat er los van dat je voor jezelf moet kunnen beslissen wanneer jouw aftakelingsgrens is bereikt.

Lenie de Jong, Dordrecht

Tijd voor laatste fase

Ik ben 74 jaar, en na mijn vut vanaf 2004 meerdere dagen per week actief als oppas-oma, zodat mijn twee dochters hun aandeel kunnen bijdragen aan de maatschappij.

Daarbij heb ook altijd vrijwilligerswerk verricht. Daarnaast vond ik ook voldoende tijd voor eigen ontwikkeling: sport, cursussen en sociale contacten. Met dit alles hoop ik nog lang door te gaan. Maar wat nou als dat plotseling door ziekte of ouderdom niet meer gaat? Moet ik dan gaan denken: mijn leven is voltooid? Ikzelf heb het idee dat ik in dit leven ook de tijd mag nemen voor laatste fase. Misschien heb ik dan aandacht en hulp nodig. Ik hoop dat dan nog mogelijk is. Ik heb het gevoel: de aftakeling hoort bij mijn mooie leven.

Sjan Korste, Nieuwerkerk a/d IJssel

Gewoon dood

Veel mensen denken te weten wat hoogbejaarden nodig hebben, maar ik mag toch hopen dat er geen gediplomeerde animeermeisjes of jongens komen die mij door die laatste fase willen helpen. Dan ga ik nog liever gewoon dood.

Annemiek van Rijn-van Berkel, Nijverdal

Gemiste kans

Wat heeft Merlijn Kerkhof met zijn boek Alles begint bij Bach in vredesnaam toe te voegen aan wat er al aan publicaties over klassieke muziek voorhanden is? Van zo'n jonge vent had ik frissere en originelere invalshoeken verwacht.

Als mensen geen interesse voor klassieke muziek hebben, bereik je die toch niet. Hoeft ook niet. Wie er wel voor openstaat, moet je niet opzadelen met altijd weer dezelfde componisten. Jawel hoor, daar komen ze ook bij Kerkhof weer voorbij: de Nederlandse troetelkindjes Bach, Mahler, Stravinsky en Sjostakovitsj, waarmee onze nationale klassieke inteelt de argeloze belangstellende steevast poogt te hersenspoelen.

Mijn ervaring is dat beginners meer gebaat zijn bij verzamel-cd's met kortere stukken van componisten uit allerlei landen en perioden. Zelf ben ik gelukkig niet met hetzelfde sop overgoten. Op m'n 20ste was ik de popmuziek beu en ging geheel onbevooroordeeld in de klassieke muziek op zoek en heb er heel veel moois gevonden. Veel meer dan wat de reguliere 'autoriteiten' ons in hun dogmatische beperktheid voorschotelen. Gemiste kans.

Rob Witteveen, Leerdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden