Achterban VVD mag toch nog stoom afblazen

De VVD-top geeft de liberale achterban alsnog de kans stoom af te blazen over het regeerakkoord en de valse start van het kabinet-Rutte II. Onder druk van diverse afdelingen wordt zaterdag op het congres in Den Bosch tijd vrij gemaakt om ontevreden leden hun zegje te laten doen.

Mark Rutte ontvangt partijgenoot Stef Blok voor de onderhandelingenBeeld anp

Intussen probeert het partijbestuur het interne debat onder controle te houden. Zo krijgt de kritische jongerenorganisatie JOVD geen spreektijd.

Partijleider en premier Mark Rutte en partijvoorzitter Benk Korthals liggen in eigen kring onder vuur vanwege hun communicatie over het regeerakkoord met de PvdA. Anders dan bij de sociaal-democraten kreeg de VVD-achterban tot nu toe niet de kans zich over het akkoord uit te spreken.

Onvrede
Bij veel liberalen leeft het gevoel dat de onvrede over vooral de inkomensafhankelijke zorgpremies mede daardoor zo kon ontsporen. Rutte zag zich binnen twee weken gedwongen de onderhandelingen met de PvdA te heropenen. Partijvoorzitter Korthals heeft de afgelopen jaren vaker het verwijt gekregen dat op congressen elke serieuze partijdiscussie wordt gemeden.

Ook op het komende congres zou het regeerakkoord slechts een bescheiden gespreksonderwerp zijn, als deeldebat in een bijzaaltje. Maar Korthals ziet nu in dat dit voor velen niet genoeg is. Nu komt er alsnog een plenair debat over de gang van zaken tijdens de formatie. Daarna kunnen de VVD-bewindslieden alsnog worden ingehaald met bloemen, hoopt het partijbestuur.

'Macht belangrijker dan principes'
Onder de klagers op het congres zal dit keer niet de JOVD zijn, want die mag van Korthals niet spreken. Tot woede van de jongeren, die menen dat de partijtop wegduikt voor een inhoudelijk debat over de partijkoers. In een brief in de Volkskrant doen zij vandaag hun beklag: 'De afgelopen twee jaar heeft de VVD haar immateriële waarden opzij gezet ten behoeve van de stabiliteit van de coalitie (lees: het te vriend houden van de SGP). In het huidige regeerakkoord zijn de sociaal-economische principes het kind van de rekening door onder andere de nivelleringsafspraken. En als klap op de vuurpijl beperkt de VVD de jongeren - en daarmee de toekomst van het land - in het naar voren brengen van hun visie. Het heeft er dus alle schijn van dat de macht belangrijker is dan de principes.'

Diverse partijafdelingen lieten het bestuur eerder deze maand weten dat het verkeerd was het regeerakkoord niet aan de leden voor te leggen. Zij komen met een motie om in de reglementen vast te leggen dat dat voortaan wel gebeurt. Binnen de VVD-top leven staatsrechtelijke bezwaren tegen zo'n inspraakprocedure, omdat gekozen liberale politici zonder 'last of ruggespraak' hun oordeel horen te geven.

Krampachtig
Een woordvoerster van de VVD beklemtoont dat het hoofdbestuur zonder druk van de achterban 'zelf ook wel op het idee was gekomen' de leden aan het woord te laten. VVD-Kamerleden en -bewindslieden zijn al begonnen aan een tour door het land om het omstreden regeerakkoord te verdedigen.

Premier Rutte nam het vorige week nog voor de JOVD op en bood de jongeren vijf minuten van zijn spreektijd aan. Maar volgens Korthals is eenmaal 'afgesproken' met de JOVD dat er geen tijd is voor de jongeren. JOVD-voorzitter Jarico Vos zegt van een dergelijke afspraak niets te weten. Frits Huffnagel, oud-wethouder in Den Haag en Amsterdam, noemt de houding van het bestuur 'volstrekt krampachtig'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden