Achterban Samsom begripvol

In Utrecht praat Diederik Samson (PvdA) zijn partijgenoten in een welwillende setting bij over het regeerakkoord. Op de golfbaan in het Gooi intussen voelen VVD-stemmers zich bepaald niet door 'hun' Mark Rutte bedrogen. Er moest wat gebeuren.

UTRECHT - 'Ik zie alleen keuzen, geen vergezichten', zegt een lid van de Jonge Socialisten kort na het begin van een bijeenkomst van de PvdA waar partijleider Diederik Samsom zijn maandag gepresenteerde akkoord met de VVD presenteerde. 'Neem nou Europa: we gaan bevoegdheden terughalen uit Brussel en verder alleen maar vage teksten. Wat willen we nou?'


Samsom antwoordt met een anekdote. 'Met vergezichten zijn ze bij de VVD nooit zo bezig. We hadden bijvoorbeeld een mooie inleiding geschreven. Rutte zei iets van: ach, dat kan geen kwaad. Zijn medeonderhandelaar Stef Blok mompelde dat hij liever iets had gehad van: 'Ach, het land moet toch bestuurd worden en hier zijn de spreadsheets.' U begrijpt: met zulke mensen is het goed onderhandelen maar wat lastiger om mooie teksten te schrijven.'


Maar dat is onbevredigend voor de vragensteller. 'Ik heb het niet over mooie teksten, maar over wat u wilt met Europa en de arbeidsmarkt. Dát zie ik niet terug.' Samsom: 'Sorry, nu snap ik het. Die visie staat er niet in omdat PvdA en VVD zo'n gezamenlijke visie niet hébben.' Partijvoorzitter Hans Spekman vult aan: 'We gaan Europadebatten organiseren, echt groot!'


Pijnpunten

De meeste aanwezigen op de ledenraad in Utrecht, de eerste van drie bijeenkomsten waar Samsom zijn akkoord verdedigt in de aanloop naar het beslissende congres van zaterdag, maken zich zorgen om andere zaken dan vergezichten. De discussie spitst zich vooral toe op de 'pijnpunten', die zowel Samsom als het partijbestuur meermalen bijna gretig aanreiken: verkorting van de WW, bezuinigingen op Ontwikkelingssamenwerking, strafbaarstelling van illegaliteit en eigen bijdrage voor de geestelijke gezondheidszorg.


Op die punten wordt de partijleiding niet moe te erkennen hoe vervelend het allemaal is. Maar het is onvermijdelijk en er staan veel zaken tegenover, benadrukt Samsom keer op keer. Het is een stijlbreuk met hoe het CDA het altijd deed: koersen op compromissen en die dan als het eigen gedachtengoed proberen te verkopen. Het is eerder de stijl waarin Rutte twee jaar terug de toezeggingen aan de PVV verdedigde: jammer, maar helaas, ik heb geen 76 zetels.


Al bij zijn introductie is duidelijk dat Samsom deze avond een thuiswedstrijd gaat spelen; hij krijgt ovationaal applaus als Spekman hem aankondigt. Hij herhaalt goeddeels de speech die hij maandag al hield, vaak letterlijk. Hij gaat onder meer uitgebreid in op het quotum voor bedrijven om mensen met een arbeidshandicap aan te nemen. 'Dat zijn er honderdduizend. Werkgevers kunnen kiezen tussen meedoen of een forse boete.' Het moet de bezuinigingen op begeleid werk compenseren. Hij sluit zijn bijdrage af met het Kinderpardon. Dat wordt kennelijk gezien als de meest enthousiasmerende afspraak voor de achterban. Samsom: 'Daar ben ik ongelofelijk trots op.'


Op andere punten zijn de antwoorden waziger. Op een vraag over de passage over wegverbreding van de A27 bij Amelisweerd zegt Samsom. 'Het plan is dat er een onderzoek wordt uitgevoerd en dat afhankelijk van de uitkomst daarvan een besluit wordt genomen.' Het is een feitelijk juist maar onoprecht antwoord. Dat onderzoek is een herhaling van eerdere onderzoeken, ingesteld om uit politieke overwegingen tijd te winnen. De wegverbreding komt er, maar Samsom schrikt er deze avond voor terug om dat in het hol van de leeuw ook onomwonden te zeggen.


Maar als deze avond de toon zet, is het akkoord binnen. Samsom krijgt vooral veel vragen om verduidelijking. De leden reageren rustig en begripvol op de noodzaak tot de compromissen. 'Het doet pijn, het is vervelend en ik had het er ook liever niet in willen hebben', klinkt het keer op keer. De zaal knikt.


Hans SpekmanPartijvoorzitter


Diederik SamsomPartijleider


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden