'Achteraf hebben vrouwen minder spijt dan mannen'

Waarom zou een klant een auto kopen, of juist niet? Binnenkort is er een model dat bedrijven helpt de optimale prijs te bepalen.

AMSTERDAM - Stel, zegt Caspar Chorus, onderzoeker spijtminimalisatie aan de Technische Universiteit Delft, dat u een auto wilt kopen. 'De gangbare theorie van nutsmaximalisatie gaat ervan uit dat u van elke auto in de showroom het nut vaststelt. Dus u kijkt naar de prijs, de kleur, het merk, het aantal deuren en op grond daarvan stelt u van elke auto het nut vast. Die met het hoogste nut koopt u.'

'Maar als het zo zou werken', zegt Chorus, 'zou het niet uitmaken uit hoeveel auto's u moet kiezen. Maar dat maakt wel degelijk uit. Als je uit veel auto's moet kiezen, is de kans groot dat je spijt krijgt. Dus wat doe je? Je vergelijkt de prijzen en je neemt in ieder geval niet de duurste. Maar ook niet de kleinste. Want je wilt vermijden dat je spijt krijgt. Je moet je keuze tegenover je vrienden kunnen verantwoorden. Je wilt altijd kunnen zeggen: 'Het is wel niet de zuinigste auto, maar deze is niet zo duur in aanschaf.''

Dat spijtmijden belangrijk is bij een keuze, is bekend. Wat heeft u aan de kennis ervan bijgedragen?

'Het was bekend, maar er was geen statistisch en algemeen geldend model voor om keuzen op basis van spijtmijden te voorspellen. Er zijn softwarepakketten te koop die worden gebruikt door marketingbedrijven en door grote ondernemingen om bijvoorbeeld de optimale prijs voor hun producten vast te stellen. Al die pakketten zijn tot nu toe gebaseerd op modellen die zijn gebouwd op nutsmaximalisatie.

'Ik heb een econometrisch model gebouwd op basis van spijtmijden. Dat komt binnenkort op de markt, in een van de toonaangevende softwarepakketten op dit gebied. Met dat pakket kan een onderneming bijvoorbeeld de optimale prijs van een nieuw product bepalen.'

Voorspelt uw model altijd beter?

'Nee, dat hangt af van de situatie en de persoon. Als je moet kiezen tussen je geld uitgeven aan een vakantie of aan een stereotoren, dan voorspelt een model op basis van nustmaximalisatie beter. Er zijn dan weinig gemeenschappelijke kenmerken die spijt kunnen veroorzaken. Het spijtmijdersmodel voorspelt beter als het gaat om een moeilijke keuze uit vergelijkbare alternatieven. Ik ben nog bezig met een paar onderzoeken, maar één ding viel me wel op: vrouwen lijken bij hun keuzen minder bezig met spijt achteraf dan mannen. Dat had ik andersom verwacht.'

En wordt u nu rijk?

'Nee, ik verdien er niks aan. De universiteit ook niet, en de Nederlandse organisatie voor Natuurwetenschappelijk Onderzoek, die mijn onderzoek financierde, ook niet. Maar het is wel een eer om te concurreren met dat model op basis van nutsmaximalisatie. De opsteller daarvan, Daniel McFadden, heeft er de Nobelprijs voor gekregen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden