Achter de dijk woedt een ware guerrilla

Bij het dijkhuis van landschapsschilder en milieuactivist Willem den Ouden in Varik is een schilder bezig kapot geslagen ruiten te vervangen....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

NEERIJNEN

De dijkverzwaring is in volle gang, de bijna-watersnood is al weer vier maanden geschiedenis. Maar achter de dijken woedt nog steeds een stille guerrilla tussen natuurbeschermers en dijkactivisten.

De 67-jarige Den Ouden, bestuurslid van de Stichting Waallandschap, die jarenlang heeft gepleit voor behoud van het rivierengebied, kan ervan meepraten. In februari werden schoten gelost op zijn huis.

Het leek Den Ouden daarom verstandig om na de watersnood een tijdje in Amsterdam te blijven, tot de gemoederen wat zouden bedaren. 'Begin maart ben ik pas teruggekomen. Ik dacht: het zal nu wel geluwd zijn.' Dat was te optimistisch gedacht. In de nacht voor Hemelvaart werden bij zijn huis acht ruiten ingeslagen en werd de deur vernield. 'Met een moker, zegt de politie. Het ging zo snel, ik denk dat het meer mensen zijn geweest.'

Ook de telefoontjes gaan gewoon door. De schilder is gewaarschuwd dat hij overhoop wordt gereden als hij zich buiten vertoont. Dat doet hij dan ook maar niet meer. 'Ik ga nog geen brief posten in het dorp.'

Wat betreft de daders tasten Den Ouden en de politie in het duister. Wel zijn er mensen die stemming maken tegen hem en zijn medestanders, zegt hij. De Stichting Dijkverbetering Levensbelang, bijvoorbeeld. 'De secretaris van die stichting, H. van Meeteren, heeft in de krant gezegd dat ik de mond gesnoerd moest worden.'

Weken na de watersnood verspreidde de stichting huis aan huis een nieuwsbrief, waarin staat dat 'aktievoerders, die al jarenlang de zo nodige dijkverbetering blokkeren, zich weer laten horen'. Opnieuw dreigt de dijkverzwaring te verzanden in 'eindeloze procedures', waarschuwde de nieuwsbrief. 'Schandelijke insinuaties', zegt Den Ouden, die volhoudt dat hij de dijkverzwaring geen strobreed meer in de weg legt.

Secretaris Van Meeteren ontkent dat zijn stichting zich schuldig maakt aan stemmingmakerij. 'Integendeel, wij hebben ons steeds gedistantieerd van dreigementen. Je kunt er begrip voor opbrengen gezien de spanning waarin de mensen hebben verkeerd. Maar het geeft geen pas.' De vernielingen bij Den Ouden zijn aangericht in de nacht na de overwinning van Ajax in de Europacup. 'In diezelfde nacht zijn langs de hele dijk dingen vernield. Kennelijk is er een groepje vandalen bezig geweest. Met de dijkverzwaring heeft dat misschien allemaal niets te maken.'

Op de achtergrond van het conflict over de dijken speelt de argwaan van de oorspronkelijke bewoners tegen alles van van buiten komt. Bij de evaluatie van de watersnood werd dat onderstreept door CDA-raadslid P. Scheurwater van Neerijnen, waartoe Varik behoort. Problemen worden altijd gemaakt door de mensen die uit de stad komen, aldus het raadslid.

'Ik verwoord wat de mensen denken', zegt Scheurwater, een geboren Opijner, die de kost verdient als veehouder en fruitteler. De goed gebekte stedelingen hebben de neiging om de baas te spelen als ze eenmaal naar een dorp zijn verhuisd, zegt hij. 'Dat is niet alleen met de dijken zo, maar op alle terreinen.'

Vroeger kwamen de schoolkinderen tussen de middag naar huis om te eten. Nu niet meer. De nieuwe dorpelingen, vaak werkend buiten het gebied, vonden dat niet handig. Zij hadden liever dat de kinderen op school bleven en eerder klaar waren. 'Het is ook de schuld van de plaatselijke bevolking', zegt Scheurwater. 'Die laat dat altijd maar een beetje over zich heen komen.'

Die kritiek van de oorspronkelijke bewoners is deels terecht, zegt Ria Beckers, oud-kamerlid voor GroenLinks en wonend in het naburige Wadenoyen. 'Nieuwkomers komen hier vaak met het idee dat er niks deugt. Dat is overdreven. Je moet je wel een beetje aanpassen.' Beckers was tijdens de watersnood doelwit van dreigtelefoontjes. Die zijn de laatste weken uitgebleven.

PvdA-wethouder A. Kusters, geboren in Ophemert, ook gemeente Neerijnen, schaamt zich voor zijn dorpelingen. Wat bij Den Ouden is gebeurd, kan niet door de beugel, aldus Kusters. De wethouder voor milieu sympathiseert met de natuurbeschermers. 'Ik heb er met de politie over gesproken. Hier gaan we iets aan doen.'

Ook raadslid Scheurwater vindt dat het te ver is gegaan. 'Dat is geen kwajongenswerk meer. Ik ga daar toch eens naar informeren. Misschien wordt het tijd voor een verzoenend gebaar. Daar moeten we het in de raad eens over hebben.'

Van Meeteren van de Stichting Dijkverbetering Levensbelang voelt niets voor verzoening. 'Waarom zouden we? Dat hoeft toch niet van onze kant te komen. Wij hebben niets gedaan. Het zou eerder van hen moeten komen.' Van Meeteren, die een adviesbureau heeft in Opijnen, komt zelf niet uit het rivierengebied. 'Mijn vrouw wel. Maar er zijn ook mensen van buiten die het prima doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden