Nieuws generatie-Y

Acht politieke partijen steunen jongerenmanifest dat einde van studieleenstelsel eist

Aan de vooravond van Prinsjesdag sluiten nog eens vijf politieke partijen zich aan bij het manifest waarin jongerenbeweging Coalitie-Y het einde van het studieleenstelsel eist. SP, 50Plus, PvdD, SGP en Denk voegen zich bij de initiatiefnemers ChristenUnie, programmamaker Tim Hofman en zes jongerenorganisaties.

Jongeren fietsen in juni onder aanvoering van tv-presentator Tim Hofman en Gert-Jan Segers (CU) van de Tweede Kamer naar het Catshuis. Beeld ANP

Het manifest wordt maandagavond aangeboden aan minister-president Rutte. Eerder deze zomer haakten ook al GroenLinks en PvdA aan. Dat had onder meer tot gevolg dat er in de Tweede Kamer nu een ruime meerderheid is (het CDA was altijd al tegen) die het leenstelsel voor studenten bij de volgende kabinetsformatie op de schop wil nemen. De PvdA wil een basisbeurs voor iedere student van wie de ouders maximaal een ton of minder verdienen.

‘We pakken het leenstelsel aan en voeren een basisbeurs in’, luidt punt 1 van de tien punten in het manifest. CU-leider Gert-Jan Segers wil net als de andere initiatiefnemers nog een stap verder gaan dan de PvdA en bepleit de terugkeer van de basisbeurs voor iedereen. Hij zal daarvoor echter niet het huidige regeerakkoord openbreken. ‘Hoe het vorm krijgt, is iets voor de volgende kabinetsformatie.’ Ook in de achterbannen van VVD en D66 is het stelsel inmiddels omstreden geraakt, meldde EenVandaag zaterdag.

Voor Segers is afscheid van het leenstelsel symbool voor ‘afscheid nemen van een neoliberaal mensbeeld’. Belangrijkste doel van de initiatiefnemers is dat de druk die jongeren op allerlei terreinen ervaren, aanleiding wordt voor een aparte paragraaf in de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen en daarna in het nieuwe regeerakkoord. ‘Welke partijen dat dan ook sluiten’, aldus Segers.

Generatietoets

Semih Eski (29), voorzitter van CNV Jongeren en plaatsvervangend lid van de Sociaal-Economische Raad (SER), was vanaf het begin betrokken bij Coalitie-Y. De eerste bijeenkomst vond plaats in februari. Eski is ook lid van het SER-Jongerenplatform, dat vorige maand in een rapport adviseerde bij nieuwe wetgeving een ‘generatietoets’ te hanteren. Nieuw beleid zou moeten worden getoetst op het effect voor jongeren in combinatie met andere wetten en politieke akkoorden. De generatietoets is nu punt 8 van het manifest.

Eski: ‘Bij CNV Jongeren vragen we al langere tijd aandacht voor de problemen en stress die jongeren ervaren in het onderwijs, bij het vinden van een woning en op de arbeidsmarkt. Het is gelukt om dat via de SER bij de polder op de agenda te krijgen. Doordat de verschillende jongerenbewegingen nu met Coalitie-Y een gemeenschappelijke agenda voor de politiek hebben weten op te stellen, hopen we dat het verhaal zijn weg vindt naar de volgende Kamerverkiezingen.’

De sjaak

Segers kondigde vorig jaar november op het congres van zijn partij aan dat hij wilde opkomen voor jongeren, nadat hij met succes voor ouderen het manifest Waardig ouder worden had gelanceerd. Als kleinste regeringspartij heeft de ChristenUnie belang bij maatschappelijke allianties om beleid bij te sturen, als dat binnen de coalitie niet lukt. Van een van zijn dochters kreeg hij het gevoel mee dat sterk leeft onder millenials: ‘Wij zijn de sjaak.’

Hij benaderde tv-presentator Tim Hofman, die toen druk doende was met het kinderpardon. Dat kwam er uiteindelijk door een draai van het CDA. Daarna nodigde Segers zes jongerenorganisaties uit: CNV Jongeren, Nationale Jeugdraad (NJR), Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB) en Perspectief. Bij het manifest heeft zich inmiddels nog een reeks andere organisaties aangesloten.

‘We moeten generaties niet tegen elkaar opzetten, maar ze juist verbinden’, zegt Segers. ‘Mijn mensbeeld is dat niemand een economisch product is. Het is niet waar dat alles vanzelf goed komt als de markt zijn werk doet. De overheid moet ook hoeder durven zijn, bescherming bieden. Tegen jongeren zeg je niet: behang jezelf met schulden, dat verdien je later wel terug. Jongeren hebben juist ademruimte nodig.’

De 10 punten van het Jongerenmanifest Coalitie-Y

1. We pakken het leenstelsel aan en voeren een basisbeurs in.

2. We binden de strijd aan met prestatiedruk in het onderwijs en zorgen dat elke jongere in het middelbaar- en hoger beroepsonderwijs zeker is van een kwalitatief goede stageplaats.

3. We zorgen voor meer zekerheid op de arbeidsmarkt, we pakken de kloof tussen vast, flex en zzp aan en we werken aan een goede balans tussen werk en privé.

4. We pakken huisjesmelkers aan en gaan extra bouwen, zodat jongeren betaalbaar kunnen wonen.

5. We zorgen dat elke jongere toegang heeft tot hulp en zorg.

6. We zorgen voor een eerlijk, eenvoudig en evenwichtig pensioenstelsel.

7. We zorgen dat de koopkracht van jongeren beter in beeld komt.

8. We voeren een generatietoets in, om te zorgen voor eerlijke en generatiebestendige beleidskeuzes.

9. We regelen een plek voor jongeren in de kabinetsformatie.

10. We zorgen voor een schone, leefbare toekomst voor jongeren.

Wat voorafging aan het manifest

CU-leider Gert-Jan Segers kaartte in november op het partijcongres de positie van jongeren aan. Lees hier het verslag.

Eind augustus verscheen het rapport van het Jongerenplatform van de Sociaal-Economische Raad. Dit artikel vat het samen.

Terugkeer van de basisbeurs wordt een ingewikkelde puzzel, waarvoor tenminste nog drie hindernissen moeten worden overwonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden