Opinie

Accepteren wij het bestaan van parallelle werelden in Nederland?

Het is toch niet zo, dat de sjieke dames en heren in rechtsliberale kring meten met twee maten?, vraagt Thomas von der Dunk zich af. 'Dat zij luidkeels klagen als het om allochtonen gaat, en zwijgen als de eigen bloedjes zich misdragen?'

Het gebouw van de Groningse studentenvereniging Vindicat in het centrum van Groningen. Beeld ANP
Het gebouw van de Groningse studentenvereniging Vindicat in het centrum van Groningen.Beeld ANP

Plots is het wel zeer oorverdovend stil aan het rechts-populistische front. Waar blijven de anders zo luidruchtige voorlieden van de VVD, altijd op de bres voor de Westerse beschaving als het om Syrische vluchtelingen gaat?

Of hoort Groningen volgens hen niet tot Nederland en is het meer een soort overzees wingewest? (wie Henk Kamp inzake de NAM ziet opereren zou dat bijna denken)

Wat vindt Geert Wilders van de testosteronbommen van Vindicat, nu een aantal nieuwe studentes niet meer veilig over straat kan, sinds zij door hitsige corpsballen als hete herten op internet zijn geout? Mag je de eersten er uit meppen, als sommigen hunner, hun pik en het van corpswege verstrekte telefoonnummer achterna rennend, je studentenkamer binnendringen, zoals Fred Teeven in het geval van inbrekers aanbeval? Gaat het hier ook om tuig van de richel dat op moet pleuren, om de ministeriabele terminologie van Mark Rutte te gebruiken?

En waar blijft Edith Schippers, die zich in haar Schoo-lezing bezorgd afvroeg of haar dochter en andere meisjes in Nederland nog straks in vrijheid over hun leven kunnen beslissen?

Of is het allemaal slechts een 'opgeblazen zaak', uit niet meer bestaand dan 'kleine, dunne feitjes', om aan de woorden van de grote denker Halbe Zijlstra in de casus-Mark Verheijen te refereren?

Het gebouw van Vindicat aan de Grote Markt in Groningen. Beeld anp
Het gebouw van Vindicat aan de Grote Markt in Groningen.Beeld anp

Plebs

Maar misschien bedoelde Schippers dat wel met de 'paradox van de vrijheid', om even de titel van haar praatje te lenen: dat de aanstaande elite de beest mag uithangen en het plebs niet - quod licet Iovi, non licet bovi.

Afgelopen maand nog werd 'het studentenleven' voorgedragen voor de lijst van immaterieel erfgoed. Daar moeten die Zaanse treitervloggers vast nog even op wachten, ofschoon zij zich in hun demonstratieve ongemanierdheid al uitstekend in de Nederlandse cultuur ingeburgerd tonen.

Het is toch niet zo, dat de sjieke dames en heren in rechtsliberale kring meten met twee maten? Dat zij luidkeels klagen als het om allochtonen gaat, en zwijgen als de eigen bloedjes zich misdragen? 'Gelden', om Schippers te citeren, 'onze vrijheden, onze kernwaarden ook voor hen? Of accepteren wij het bestaan van parallelle werelden in Nederland, met parallelle werkelijkheden?'

Het zou wel in een goede Nederlandse traditie passen, om bij eigen wangedrag weg te kijken - de minivariant van wat er met de zogeheten politionele acties is gebeurd, die dezer dagen weer eens in de belangstelling staan. Inderdaad: dat is het immateriële erfgoed van Nederland, waar de natie met reden trots op kan zijn. Want, om nogmaals Schippers aan te halen: "Onze cultuur is zoveel beter".

Wie in elk geval in een parallelle werkelijkheid leeft is de voorzitter van Vindicat, Stijn Derksen. 'Dit past niet bij hoe wij binnen de vereniging met elkaar omgaan', pruttelde het joch vrijdag tegenover De Volkskrant, toen de bangalijst en de georganiseerde molestatie van een aspirantlid naar buiten kwamen.

Dit past echter geheel bij hoe men daar met elkaar omgaat. Het past geheel bij de Omèrta, waaraan nieuwe corpsleden zich op straffe van een ridicuul hoge boete moeten onderwerpen.

Old-boys-network

Derksen verscheen de avond daarvoor in het Achtuurjournaal, met jasje-dasje opgedirkt om de volwassene te kunnen spelen. Hij bleek inderdaad al uitstekend getraind in het debiteren van nietszeggendheden waarin zijn soort uitblinkt en waarmee je het in corporaal Nederland ver kunt schoppen. Dat hij en zijn club fout zaten, is hij pas in derde instantie begonnen te beseffen. Wij waren daardoor getuige van karakterloos gedraai en laf duikgedrag, waarbij pas beterschap wordt beloofd als anderen dat verlangen - niet op basis van eigen moreel besef.

Anders dan voor ontspoorde Marokkanen, die ook geen verantwoordelijkheid voor eigen wangedrag nemen, zal dit Derksen in de toekomst overigens geen windeieren leggen. Er ligt dankzij het old-boys-network, waarvan hij nu al het taalgebruik heeft gekopieerd, vast een glanzende carrière voor hem in het verschiet. Met soortgelijk principeloos uitwijkgedrag bij alle morele vraagstukken kun je in Nederland tenslotte zelfs premier worden.

Het is overigens veelzeggend voor de tanende morele koersvastheid van de Haagse journalistiek dat dit laatste zo zelden nadrukkelijk als een essentieel manco wordt geconstateerd, en het totale gebrek aan moreel leiderschap van Rutte door sommigen zelfs als 'prettige leegte' wordt ervaren.

Van gebrek aan moreel leiderschap, inclusief dezelfde vergoelijkende wegkijkmentaliteit, getuigde in de hele kwestie aanvankelijk ook het universiteitsbestuur, dat de ontsporingen als een interne zaak van Vindicat afdeed, tot Jet Bussemaker ingreep. Ook die slappe reactie van autoriteiten bij misstanden in eigen kring is niet uitzonderlijk, en past geheel in de Nederlandse cultuur.

Als een en ander in een mosliminternaat had plaatsgevonden, was de tent daarentegen allang gesloten en het bestuur voor het gerecht gedaagd. Indien Derksen ook maar over enig fatsoen had beschikt, was hij overigens direct met zijn bentgenoten afgetreden. Nu lijkt mij dat dat een eerste eis van de zijde van de universiteit moet zijn, op straffe van verbreking van alle banden met Vindicat.

Daar kan het niet bij blijven. Vindicat atque Polit is Latijn voor 'handhaaft en beschaaft'. Dat motto impliceert dat het bestuur van Vindicat, dat niet handhaaft en niet beschaaft, justitieel dient te worden vervolgd - alleen al de afgeperste boeteregeling ingeval van klokkenluiderschap biedt daar een goede reden toe. Een dergelijk proces lijkt mij voor een rechtsstaat de meest passende vorm van ontgroening die voor Derksen en consorten denkbaar is.

Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden